II SA/Po 764/16

WyrokWSA w Poznaniu2017-02-08

Skład orzekający: Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak - Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ganków przydomowych, jeśli inwestor nie wykazał legalności budowy istniejących budynków, do których ganki mają być dobudowane?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy ganków przydomowych, jeśli inwestor nie przedstawi dowodów potwierdzających legalność budowy istniejących budynków, do których ganki mają być dobudowane. Brak takiego dowodu uniemożliwia ocenę charakteru robót i może prowadzić do sankcjonowania samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
P. K. zgłosił zamiar wykonania ganków przy domku drewnianym i domku z kamienia. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że zgłaszający nie uzupełnił zgłoszenia o wymagane dokumenty, w tym ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i dokument potwierdzający legalność budowy istniejących budynków. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, stwierdzając, że inwestor nie wykazał legalności budowy budynków, przy których mają być wykonane ganki. Sąd administracyjny oddalił skargę P. K., uznając, że organy prawidłowo postąpiły, wnosząc sprzeciw z powodu braku dowodów na legalność istniejących budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Protokolant St. sekretarz sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016r. [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. znak [...] wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru wykonania ganku przy domku drewnianym oraz ganku przy domku z kamienia na działce nr [...], obręb O., gm. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 29 lutego 2016 r. do Starosty [...] w S. wpłynęło zgłoszenie P. K. dotyczące zamiaru wykonania ganku przy domku drewnianym oraz ganku przy domku z kamienia na działce nr [...], obręb O., gm. P.. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Starosta [...] zobowiązał zgłaszającego do uzupełnienia braków zgłoszenia, tj. przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji użytków rolnych pod zabudowę, przedstawienia dokumentu, z którego wynika legalność budowy istniejących budynków na działce, załączenia dodatkowych szkiców, rysunków zgłaszanych ganków. W dniu 20 kwietnia 2016 r. Pan P. K. uzupełnił zgłoszenie przedkładając: - wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy trzech ganków do budynków mieszkalnych, - decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2012 r. o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działki nr [...] zmianę polegającą na oznaczeniu nieruchomości jako budowlana (B) oraz założeniu kartoteki budynków zgodnie z operatem pomiarowym KERG [...], ujawniając zakończenie budowy trzech budynków w 2012 r., powierzchnię pierwszego - 33 m2, drugiego - 40 m2 i ich funkcję podstawową – mieszkalną (symbol 110) i powierzchnię trzeciego budynku – 10 m2 i jego funkcję podstawową – niemieszkalną (symbol 109), - wycenę nieruchomości z 2001 r. - decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z dnia [...] 2012 r. udzielającą P. K. pozwolenia na użytkowanie groty ogrodowej kamiennej, strzechy drewnianej ogrodowej, boiska do gry w piłkę siatkową i koszykową, oczka wodnego z pomostem kamiennym i kaskadą wodną, studni z kamienia naturalnego, ścieżek i dojść utwardzonych, zieleni niskiej i średniopiennej oraz trawników na działce nr [...] w [...], - szkice i rysunki zgłaszanych ganków. Starosta [...] po analizie akt sprawy decyzją z dnia [...] 2016 r., na podstawie art. 30 ust. 5c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej: P.b.) wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania ganku przy domku drewnianym oraz ganku przy domku z kamienia na dz. nr ewid.[...] w [...]. Organ uznał, że zgłaszający w wyznaczonym terminie nie uzupełnił zgłoszenia o wymagane dokumenty, a mianowicie o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, dokumentu, z którego wynikałaby legalność budowy istniejących budynków mieszkalnych na działce, do których zgłoszono zamiar wykonania ganków, o ostateczną decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji użytków rolnych pod zabudowę zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 909 ze zm.). P. K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Podniósł, iż przedmiotowe ganki miałyby mu posłużyć do groty ogrodowej kamiennej i do strzechy drewnianej ogrodowej – decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] 2012 r. Zaznaczył, że ze względu na prowadzone gospodarstwo rolne na terenie gm. P. grota ogrodowa – domek z kamienia (pow. użytk. 26,43 m2) i strzecha drewniana ogrodowa – domek z drewna (pow. użytk. 29,03 m2) mają przeznaczenie jako schronienie w razie niepogody i zaspokajają potrzeby mieszkaniowe przy pracach w jego gospodarstwie. Odwołując wskazał również, że przychylnie do inwestycji budowy dwóch budynków mieszkalnych odniósł się Starosta [...] wydając decyzję z dnia [...] 2012 r. ujawniając zakończenie ich budowy. Dodał przy tym, że oprócz przyszłego docelowego dużego budynku mieszkalnego "letniskowego" integralną częścią projektu budowlanego jest całe zagospodarowanie działki. Jak zaznaczył, potrzebne jest bowiem zaplecze i jakiś dach nad głową. Odwołujący stwierdził też, że jeśli chodzi o decyzję zezwalającą na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej to została ona dostarczona do organu, a ponadto skoro obiekt został oddany do użytkowania w 2012 r. i uiszczane są podatki od gruntów letniskowych, to taka decyzja nie jest konieczna. Zgłaszający został zobowiązany przez Wojewodę do uzupełnienia zgłoszenia w zakresie wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy przedłożoną mapą do celów projektowych, a przedstawionym rzutem przyziemia, połaci dachowych w zakresie obrysów projektowanych ganków, przedstawienia przekrojów, widoków planowanych ganków oraz załączenia dokumentów potwierdzających fakt, że obiekty budowlane, przy których planowane są ganki stanowią budynki mieszkalne. W dniu 26 lipca 2016 r. do organu odwoławczego wpłynęło uzupełnienie zgłoszenia. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojewoda stwierdził w pierwszej kolejności, iż zaskarżony sprzeciw został wniesiony w terminie nienaruszającym przepis art. 30 ust. 5 P.b. Wniosek zgłoszeniowy wpłynął do Starosty w dniu 29 lutego 2016 r., postanowienie wydano [...] 2016 r., uzupełniono 20 kwietnia 2016 r., a sprzeciw z dnia [...] 2016 r. nadano 29 kwietnia 2016 r. W związku z faktem, że postanowienie wstrzymuje bieg terminu przewidzianego na wniesienie sprzeciwu (art. 30 ust. 5d P.b.), Wojewoda uznał, że 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu został zachowany. Następnie stwierdził, że odwołanie również zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a., skoro decyzję organu I instancji P. K. odebrał w dniu 4 maja 2016 r., a odwołanie wniósł 18 maja 2016 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w art. 29 P.b. zawarty został katalog obiektów i robót budowlanych, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. [...] ten ma formę listy zamkniętej, a więc wyłącznie zawarte w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Zasadnicze znaczenie dla sprawy ma wyjaśnienie kwestii, czy zgłoszony przez P. K. zamiar budowy został ujęty w ww. katalogu. Jako że przepis ten zawiera wyjątki od zasady ogólnej, to w stosunku do niego niedopuszczalne jest stosowanie wykładni rozszerzającej. Wojewoda stwierdził, że zgodnie z ww. przepisami, budowa "wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki" wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego powołany przepis nie będzie miał zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż przedmiotowa inwestycja nie dotyczy budowy przydomowych ganków, a zgłaszający nie wykazał się dokumentami, potwierdzającymi oddanie do użytkowania budynków, przy których mają zostać wybudowane ganki, jako budynków mieszkalnych. Wojewoda uznał, że ze względu na ten fakt, kluczową sprawą jest ustalenie, czy planowane ganki mają być zlokalizowane przy budynku mieszkalnym (domie), gdyż tylko taki rodzaj inwestycji jest możliwy do zrealizowania w ramach zgłoszenia. Dlatego zgodnie z art. 30 ust. 5c P.b. zobowiązał stronę do uzupełnia braków zgłoszenia. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego, PINB w decyzji z dnia [...] 2016 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie m.in. groty ogrodowej kamiennej, strzechy drewnianej ogrodowej. Zgłaszający wykazał się także decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2012 r. o założeniu kartoteki budynków i wskazując jednocześnie podstawową funkcję budynków, jako mieszkalną. W ocenie Wojewody wiążącą decyzją dla organów administracji architektoniczno-budowlanej jest decyzja pozwolenia na użytkowania z dnia [...] 2012 r., która to udziela pozwolenia na użytkowanie groty kamiennej, strzechy drewnianej ogrodowej, a nie budynku mieszkalnego. Tak jak słusznie zauważył Starosta [...], decyzja z dnia [...] 2012 r. nie orzeka o legalności wybudowania budynków z punktu widzenia przepisów Prawa budowlanego, a wprowadza jedynie zmiany do ewidencji gruntów i budynków oraz założeniu kartoteki budynków. W tej sytuacji organ II instancji stwierdził, że zgłaszający nie wykazał dokumentów potwierdzających, że budynki, przy których planowana jest budowa ganków zostały oddane do użytkowania, jako budynki mieszkalne. Na marginesie Wojewoda wskazał, że wątpliwości budzi też zakwalifikowanie inwestycji jako budowy ganków. Przepisy prawa budowlanego nie definiują słowa ganek. Aby wyjaśnić kwestię definicji słowa ganek należy odnieść się do znaczenia potocznego i słownikowego tego słowa. Słownik języka polskiego PWN określa ganek, jako "przybudówkę przed wejściem do budynku, nakrytą daszkiem, wspartym na słupach", a Wielki Słownik Języka Polskiego określa ganek, jako "przybudowane, niewielkie pomieszczenie przed wejściem do budynku, przykryte daszkiem wspartym na słupach". Podobnie brzmi definicja ganku zawarta w Encyklopedii PWN, która mówi, że jest to "parterowa lub piętrowa przybudówka przed wejściem do budynku, nakryta przeważnie daszkiem dwuspadowym, wsparta na filarach, kolumnach lub słupach; charakterystyczny element polskich dworów". Wobec przytoczonych definicji ganku w języku potocznym i słownikowym, planowaną inwestycję trudno nazwać gankiem, ze względu na posiadane okna, drzwi i obudowanie ścianami ze wszystkich stron. Wojewoda uznał jednocześnie, że organ I instancji bezpodstawnie wymagał zarówno decyzji o warunkach zabudowy, jak i wyłączenia gruntów z produkcji rolnej dla budowy przedmiotowych ganków. Jak wynika z mapy przedstawionej przez zgłaszającego część działki, na której planowana jest budowa ganków objętych zgłoszeniem, znajduje się na terenie oznaczonym literą B - grunty zabudowane i zurbanizowane, które nie stanowią gruntów rolnych. Ponadto w art. 30 ust. 2 P.b. został zawarty katalog dokumentów, które może żądać organ administracji architektoniczno-budowlanej podczas sprawdzania zgłoszenia. Co do zasady, dokonanie zgłoszenia nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Wyjątek stanowi dokonanie zgłoszenia z projektami budowlanymi, kiedy to w art. 30 ust. 4b P.b. ustawodawca zawarł konieczność załączenia do wniosku zgłoszeniowego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W tej sytuacji zdaniem Wojewody należało uznać, że przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w katalogu robót budowlanych zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę, a wymagających zgłoszenia do właściwego organu. Dlatego też zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, ze względu na niewykazanie przez zgłaszającego dokumentu potwierdzającego oddanie do użytkowania budynku, jako budynku mieszkalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję Wojewody P. K. zarzucił Wojewodzie: - błędne uznanie, że dwa budynki o nazwach "grota ogrodowa kamienna" i "strzecha drewniana ogrodowa" nie są budynkami mieszkalnymi, podczas gdy zgodnie z art. 3 ust. 2a P.b. są one budynkami mieszkalnymi, - błędne uznanie, że planowana inwestycja nie dotyczy budowy ganków, gdyż będzie ona zabudowana ścianami z oknami, - naruszenie przepisów prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie definicji ganku, bowiem przyjęta przez organ definicja ganku, niczym nie różni się od definicji wiaty, a nie taka była intencja ustawodawcy, - naruszenie art. 6, 7 i art. 8 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, braku podejmowaniu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy, a także poprzez nieprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu kosztów postępowania oraz zwolnienie go od kosztów sądowych. W motywach skargi P. K. podniósł, iż organy orzekające błędnie uznały, że wybudowanych budynków o nazwach "grota grodowa kamienna" i "strzecha drewniana ogrodowa" nie można zakwalifikować jako budynków mieszkalnych. Powołał przepis art. 3 ust. 2a P.b., by następnie wskazać, że przedmiotowe budynki spełniają kryteria tej definicji, albowiem są przeznaczone do mieszkania i są do tego w całości przystosowane. Powyższe zostało stwierdzone przez Starostę [...], który w decyzji z dnia 15.06.2012 r, wyraźnie wskazał, że obydwa budynki, tj. grota ogrodowa - domek z kamienia (o pow. użytkowej 26,43 nr') ; strzecha drewniana ogrodowa - domek z drewna (o pow. użytkowej 29,03 mz), posiadają "funkcję podstawową budynku symbol 110 - mieszkalny". Skarżący nadto podał, iż dla stwierdzenia, czy dana budowla jest budynkiem mieszkalnym, czy też nie, w żadnym razie nie powinna mieć wpływu nazwa budynku. To, że jakiś budynek zostanie przez właściciela nazwany "grotą", "strzechą", czy też "dworkiem", nie ma żadnego wpływu na to, czy budynek ten spełnia funkcje mieszkalne, czy też nie. Istotnym jest bowiem sama konstrukcja takiego budynku i to czy jest: on przystosowany do pobytu w nim ludzi, a nie nazwa tego budynku. Skarżący zaznaczył, że przedmiotowym budynkom nadał tak specyficzne nazwy tylko ze względu na to, aby stworzyć odpowiedni klimat wśród zieleni. Odnośnie uznania, czy przedmiotowa inwestycja jest, czy nie jest; gankiem, skarżący zwrócił uwagę na fakt, że współcześnie wyróżnia się dwa rodzaje ganków, a mianowicie: ganki zabudowane i ganki niezabudowane. Kwestionując stanowisko organu odwoławczego P. K. wskazał, że zgodnie z definicją zamieszczoną w Wikipedii "ganek" to "element budynku, występujący jako: przybudówka z zewnętrznymi schodami przed wejściem do budynku, nakryta daszkiem podpartym słupkami, otwarta lub zamknięta ścianami z oknami. Skarżący podniósł, iż na wielu portalach poświęconych architekturze wyraźnie wyróżnia się ganki otwarte i zamknięte, tj. z murowanymi ścianami z oknami, które pełnią funkcję ochronną przed wiatrem i zimnem. Potwierdza to także artykuł zamieszczony na portalu Wolters Kluwer - budownictwo (http://www.budownictwo.abc.com.p1/czytaj/-/artykul/taras-to-ni.e-ganek), gdzie również wskazano, iż "Pod pojęciem ganku rozumieć należy zewnętrzną część budynku, znajdującą się przed wejściem do budynku, stanowiącą rodzaj przybudówki zwykle parterowej, przykrytej daszkiem, wspartym na kolumnach, słupach, otwartej lub zamkniętej ścianami z oknami." Dalej wskazano, że taki ganek murowany z oknami pełni funkcję ochronną wnętrza domu tworząca strefę buforową między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem domu, będąc niekiedy miejscem przechowywania obuwia i okryć wierzchnich. Skarżący zaznaczył, że podobną definicja ganka jako obiektu zabudowanego ścianami zawiera również Ogólnopolski Katalog Szkolnictwa (http://www.dom.pl/ganek-to-pizebudowa-ktora-wvmaga-pozwolenia.html ; http://www.budownictwo.abc.com.pl/czytaj/-/artykul/taras-to-nie-ganek). Z powyższego wynika, że ganki mogą być zarówno zabudowane jak i niezabudowane, bez względu na to, pod jakim pojęciem występują one w słowniku języka polskiego. Nadto skarżący podniósł, że art. 6 K.p.a. zobowiązuje organy administracyjne do działania na podstawie przepisów prawa. W jego ocenie, w niniejszym postępowaniu, organy I i II instancji nie działały na podstawie przepisów prawa uznając, że wybudowane budynki o nazwach "grota ogrodowa kamienna" i "strzecha drewniana ogrodowa" nie są budynkami mieszkalnymi, pomimo tego, że spełniają one wszelkie niezbędne ku temu przesłanki. W odpowiedzi Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że skarżący nie wykazał, by budynki, przy których mają zostać wybudowane ganki stanowiły budynki mieszkalne (decyzja Starosty [...] [...] 2012 r. nie orzeka o legalności wybudowania budynków od strony przepisów prawa budowlanego), a wobec braku w Prawie budowlanym definicji ganków przyjęto definicję zawartą w Słownikach Języka Polskiego, Encyklopedii PWN. W ocenie Wojewody nie doszło w niniejszym postępowaniu do zarzucanego naruszenia przepisów formalnych postępowania. W decyzji wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy, wyjaśniono stan faktyczny (art. 11 K.p.a.) wskazano fakty, które uznano za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz wyjaśniono podstawę prawną z przywołaniem przepisów prawa. Sprawę załatwiono w terminie określonym w art. 35 § 3 K.p.a. a więc w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 77 K.p.a.). W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącego r. pr. M. Ś. powtórzył argumentację uprzednio prezentowaną przez samego skarżącego. Do pisma dołączył postanowienie Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. uzgadniające projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy trzech ganków na działce nr [...] w O. , w którym wskazano, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów i budynków w części jako tereny mieszkaniowe (B) nie wymaga zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze. Drugim załącznikiem do ww. pisma pełnomocnik skarżącego uczynił decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] 2016 r. o warunkach zabudowy dla budowy trzech ganków do dwóch istniejących budynków na przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis ten umożliwia zatem Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. W art. 145 § 1 P.p.s.a. ustawodawca wskazał wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu między innymi wówczas, gdy narusza przepisy postępowania w sposób, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zaś na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, gdy narusza przepisy prawa materialnego w sposób, który ma wpływ na wynik sprawy. W tak zakrojonej kognicji sądów administracyjny orzekający w niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2016 r. wnoszącej sprzeciw wobec zamiaru wykonania ganku przy domku drewnianym oraz ganku przy domku z kamienia na działce nr [...], obręb O., gm. P.. Materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm., dalej: P.b.). Kluczowy spór pomiędzy inwestorem w osobie skarżącego a organami administracji architektoniczno-budowlanej obu instancji sprowadził się do rozbieżności w ocenie, czy dla budowy przedmiotowych dwóch ganków: 1) przy domku drewnianym (o pow. 34,90 m2 i przy domku z kamienia (o pow. 18,90 m2) wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Skarżący stanął na stanowisku, iż skoro budynki, do których zamierza dobudować przedmiotowe ganki mają charakter mieszkalny w rozumieniu art. 3 pkt 2a P.b. i są wybudowane legalnie, to uznając, że jego zamiar obejmuje budowę ganków, w świetle art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b., nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a jedynie zgłoszenie zamiaru ich budowy. Wojewoda w zaskarżonej decyzji przyjął, że przedmiotowa inwestycja nie jest budową przydomowych ganków, albowiem inwestor nie wykazał się dokumentami potwierdzającymi oddanie do użytkowania budynków, przy których mają zostać wybudowane owe ganki, jako budynków mieszkalnych. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że kluczowe było ustalenie, czy planowane ganki mają zostać zlokalizowane przy budynkach mieszkalnych, gdyż tylko taki rodzaj inwestycji możliwy jest do zrealizowania w ramach zgłoszenia. Sąd pragnie rozpocząć rozważania od wyjaśnienia, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znalazły przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji, która weszła w życie w dniu 15 września 2015 r. na mocy ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 443). Organy orzekające trafnie uwzględniły niniejszą nowelizację Prawa budowlanego. Stosownie do przepisu art. 28 P.b. regułą jest, że roboty można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od nie zostały enumeratywnie wymienione w przepisach art. 29-31. I tak m.in. zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Tego rodzaju budowa, stosownie do przepisu art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Wydawać zatem by się mogło, jak próbuje przedstawić to skarżący i jego pełnomocnik, iż nie powinno budzić wątpliwości, że zamiar skarżącego budowy dwóch przydomowych ganków, których powierzchnia (każdego z nich) nie przekracza 35 m2, wymagał zgłoszenia, a Starosta nie miał podstaw do wniesienia sprzeciwu. W ocenie Sądu trafnie organy uznały jednak, że zaistniały przesłanki wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 P.b. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. Zważywszy, iż ze zgłoszenia dokonanego przez P. K. w dniu 29 lutego 2016 r. wynika, że jego zamiarem była budowa ganków przydomowych do dwóch – jak to określono w zgłoszeniu – "domków", jednego "drewnianego", a drugiego "z kamienia", obowiązkiem Starosty było ustalenie, czy obiekty te zostały wybudowane zgodnie z prawem. Skoro bowiem przedmiotowe ganki w zamierzeniu inwestora miały mieć charakter "przydomowy" w rozumieniu z art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., to w pierwszej kolejności koniecznym było ustalenie na podstawie art. 30 ust. 2 P.b., faktycznego charakteru obiektów, do których inwestor zamierzył dobudować ganki, a także ich stanu prawnego. W rezultacie uprawnione było, jak trafnie ocenił to organ II instancji, nałożenie na skarżącego przez Starostę S. postanowieniem z dnia [...] 2016 r. obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o dokument, z którego wynika legalność budowy istniejących na przedmiotowej działce budynków, do których zgłoszono zamiar wykonania ganków. Warto wskazać, że Starosta we wspomnianym postanowieniu zaznaczył, iż z prowadzonej ewidencji pozwoleń na budowę wynika, że na przedmiotowej działce inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] 2001 r. nr [...] znak: [...] obejmującą budowę budynku letniskowego, wskazując, że brak jest w ewidencji dokumentów dotyczących budynków, do których zgłoszono zamiar wykonania ganków. W ocenie Sądu prawidłowo organy orzekające uznały, że za dokumenty potwierdzające legalność budowy przedmiotowych obiektów nie mogły uchodzić przedłożone przez skarżącego: decyzja Starosty [...] z dnia [...] 2012 r. o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dla przedmiotowej działki oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] 2012 r. udzielająca skarżącemu pozwolenia na użytkowanie groty kamiennej, strzechy drewnianej, boiska do gry w piłkę siatkową i koszykową, oczka wodnego z pomostem kamiennym i kaskadą wodną, studni z kamienia naturalnego, ścieżek i dojść utwardzonych, zieleni niskiej i średniopiennej oraz trawników na działce nr [...] w [...]. Po pierwsze w świetle art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) wprowadzenie zmian danych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie określonym powyższą decyzją Starosty z dnia [...] 2012 r. ujawniła jedynie zmiany w tejże ewidencji polegające na: zmianie klasyfikacji części gruntów działki nr [...] o pow. 0,1807 ha z rolnej (RVI) na budowlaną (B) oraz 2) założeniu kartoteki budynków, ujawniając zakończenie budowy trzech budynków, w tym dwóch mieszkalnych o powierzchni odpowiednio 33 m2 i 40 m2 oraz jednego niemieszkalnego – o pow. 10 m2. Z decyzji tej nie wynika, czy dotyczy ona budynków, które skarżący zamierza rozbudować o przedmiotowe ganki. Po wtóre, co najważniejsze i zostało również stwierdzone przez Wojewodę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, decyzja ta nie stanowi w świetle przepisów Prawa budowlanego dowodu na legalność zrealizowania omawianych budynków, a jedynie obrazuje aktualny stan ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu również z przedłożonej przez skarżącego decyzji PINB z dnia [...] 2012 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie m.in. groty ogrodowej kamiennej i strzechy drewnianej w żaden sposób nie wynika, by obiekty te były tożsame do wymienionych w zgłoszeniu – "domku drewnianego" i "domku z kamienia" oraz do powołanych wyżej w decyzji Starosty [...] z dnia [...] 2012 r. – budynków mieszkalnych o pow. 33 m2 i 40 m2. PINB w swej decyzji z dnia [...] 2012 r. wskazał, że w wyniku obowiązkowej kontroli stwierdził protokolarnie, że przedmiotowa grota ogrodowa kamienna, strzecha drewniana ogrodowa itd. wykonane zostały na podstawie decyzji Nr [...] z dnia [...] 2001 r. wydanej przez Starostę [...] i zatwierdzonego projektu budowlanego. Tymczasem Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2001 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał P. K. pozwolenie na budowę, ale jedynie dla budynku letniskowego z instalacjami i urządzeniami technicznymi o innej funkcji i wymiarach, zlokalizowanego w innej części działki nr [...], aniżeli położenie "domku drewnianego" i "domku z kamienia". Z zatwierdzonego tą decyzją projektu budowalnego nie wynika zaś, by elementem zatwierdzonej zabudowy były również m.in. grota ogrodowa kamienna, zwana również przez skarżącego zamiennie "domkiem z kamienia", jak i strzecha drewniana ogrodowa, zwana zamiennie przez skarżącego "domkiem drewnianym". Powyższe ustalenia potwierdza dokumentacja przedłożona przez skarżącego organowi odwoławczemu. Wynika z niej jasno, że zamiarem skarżącego była rozbudowa istniejących na działce nr [...], w innej aniżeli ujętym pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] 2001 r. lokalizacji, dwóch budynków letniskowych, co do których skarżący nie wykazał, że wybudowane zostały zgodnie z prawem (na podstawie niezakwestionowanego przez Starostę zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę). W tym kontekście w ocenie Sądu, prawidłowo organ II instancji stwierdził, że Starosta na skutek nieprzedstawienia przez stronę – po wydaniu postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 P.b. - dowodów świadczących o legalnej budowie obu budynków, do których zamierzono dobudować ganki, zobowiązany był na podstawie art. 30 ust. 5c P.b. wnieść sprzeciw. Ostatnio powołany przepis stanowi bowiem, że w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. Zdaniem Sądu, wobec niewykonania przez skarżącego powyższego obowiązku, koniecznym było zgłoszenie sprzeciwu, albowiem w przeciwnym razie organ architektoniczno-budowlany dopuszczając rozbudowę obiektów budowlanych, których legalności inwestor nie wykazał, sankcjonowałby samowolę budowlaną. W tej sytuacji bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była okoliczność, czy skarżący faktycznie swym zamiarem objął budowę ganków przydomowych w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., czy może w rzeczywistości jego zamiar sprowadzał się do rozbudowy tychże obiektów, ujawnionych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego – jako budynków mieszkalnych. Skoro bowiem skarżący nie wykazał, by obiekty, które miały stać się w oparciu o zgłoszenie przedmiotem robót budowlanych (przez rozbudowę bądź dobudowę ganków) zostały posadowione legalnie, to przedwczesna była ocena charakteru tych robót. Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 3 pkt 2a P.b. Sąd pragnie stwierdzić, że Wojewoda nie podważył tezy skarżącego jakoby nazwane przez niego obiekty mianem "groty ogrodowej kamiennej" i "strzechy drewnianej ogrodowej" nie były budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi w rozumieniu art. 3 pkt 2a P.b., a jedynie zażądał, by inwestor wykazał, że zostały one posadowione legalnie. Niedopuszczalne w świetle art. 30 ust. 2 i 5c oraz art. 28-30 P.b. jest wyrażenie milczącej zgody organu architektoniczno-budowlanego poprzez niewniesienie sprzeciwu od zamiaru wykonania robót budowlanych wymagającej zgłoszenia, lecz wobec obiektu, wobec którego istnieją wątpliwości co do legalności jego budowy. Kończąc Sąd podzielił też stanowisko organu odwoławczego, iż brak było podstaw do żądania od inwestora ostatecznej decyzji zezwalającej na wyłączenie gruntów z produkcji rolnej, skoro do zgłoszenia dołączono decyzję Starosty [...] z dnia [...] 2012 r. wraz z mapą do celów projektowych potwierdzająca, że przedmiotowa część działki figuruje w ewidencji gruntów jako działka budowlana. Zdaniem sądu trafnie również Wojewoda stwierdził, iż brak było podstaw do żądania przedłożenia przez skarżącego ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla budowy ganków, przyjmując, że stanowią one budowę, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b. Przepis art. 30 ust. 4b P.b. in principio określa, że do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a należy dołączyć dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4 tj. m.in. ostateczną decyzję o warunkach zabudowy (art. 33 ust. 2 pkt 3 P.b.). A contrario, jeżeli zgłoszenie nie obejmuje budowy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a P.b., inwestor nie jest zobowiązany do przedłożenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4 P.b. W tym kontekście bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest okoliczność przedłożenia na etapie postępowania sądowoadministracyjnego decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] 2016 r. nr [...] o warunkach zabudowy dla budowy trzech ganków na działce nr [...] w [...]. Jakkolwiek zatem wezwania Starosty dotyczące dowodu "odrolnienia gruntów" i ustalenia warunków zabudowy zawarte w postanowieniu z dnia [...] 2016 r. były chybione, to z uwagi na nieokazanie przez skarżącego dowodów potwierdzających legalność budowy budynków, do których zamierzał dobudować przedmiotowe ganki, sprzeciw Starosty prawidłowo został uznany przez organ II instancji za zasadny. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, o czym orzeczono w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło