I SA/Ol 927/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017r. sprawy ze skargi S. G. na interpretację indywidualną Prezydenta A z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie opłaty skarbowej I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. zasądza od Prezydenta A na rzecz skarżącego kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Ol 927/16 Uzasadnienie S. G.(dalej powoływany jako wnioskodawca, skarżący, strona, podatnik) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na interpretację indywidualną wydaną przez Prezydenta (dalej: organ podatkowy, organ), w przedmiocie opłaty skarbowej z dnia "[...]" . Interpretacja indywidualna została wydana w następującym stanie faktycznym: W dniu "[...]" wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie obowiązku zapłaty opłaty skarbowej od składanego komornikowi przy Sądzie Rejonowym pełnomocnictwa w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wnioskodawca jest adwokatem i działając jako profesjonalny pełnomocnik będzie reprezentował podmioty gospodarcze w sprawach związanych z windykacją wierzytelności. Na podstawie udzielonego pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania klienta we wszystkich sprawach sądowych oraz egzekucyjnych będzie składał pozew przeciwko dłużnikom klienta za pośrednictwem platformy Elektronicznego Postepowania Upominawczego. W takiej sytuacji nie będzie składał pełnomocnictwa do akt postępowania, a jedynie będzie się na nie powoływał w pozwie, dlatego nie będzie uiszczał opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Po otrzymaniu wydanego przez Sąd nakazu zapłaty opatrzonego klauzulą wykonalności, złoży do komornika, poprzez platformę Elektronicznego Postępowania Upominawczego, wniosek o wszczęcie egzekucji. Po złożeniu wniosku o wszczęcie egzekucji wnioskodawca złoży do komornika dokument udzielonego mu pełnomocnictwa i będzie to pierwszy moment, gdy pełnomocnictwo będzie złożone przed jakimkolwiek organem. W odniesieniu do tak opisanego stanu faktycznego wnioskodawca sformułował pytanie: Czy wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty opłaty skarbowej od składanego komornikowi pełnomocnictwa? Przedstawiając własne stanowisko wnioskodawca podał, że złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w postepowaniu sądowym nie jest wystarczającą przesłanką do powstania obowiązku zapłaty opłaty sądowej ( art.1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej). W ocenie wnioskodawcy obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstanie dopiero po spełnieniu drugiego warunku o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o opłacie skarbowej, jeśli dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa, zostanie złożony przed jednym z organów wymienionych w art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej tj organem administracji publicznej; podmiotem wykonującym zadania z zakresu administracji publicznej innym niż organ administracji rządowej i samorządowej; sądem. Zdaniem wnioskodawcy skoro komornika nie można uznać ani za organ administracji publicznej ani za podmiot wykonujący zadania z zakresu administracji publicznej inny niż organ administracji rządowej i samorządowej, ani za sąd, to złożenie przed nim dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa nie powoduje powstania obowiązku zapłaty opłaty skarbowej. Prezydent dokonując interpretacji indywidualnej wskazał, że zgodnie z przepisami art. 1 ust.1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej, opłacie tej podlega złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii – w sprawie z zakresu administracji publicznej lub postepowaniu sądowym. W ocenie organu podatkowego określenie "postepowanie sądowe" należy interpretować szeroko zgodnie z zakresem tego pojęcia określonym w art. 1 k.p.c., dlatego skoro w doktrynie wskazuje się, że sądowe postępowanie cywilne dzieli się między innymi na postępowanie egzekucyjne, a treść art. 758 k.p.c. wskazuje, że do właściwości sądów rejonowych i działających przy nich komorników należą sprawy egzekucyjne to postępowanie egzekucyjne, prowadzone na podstawie przepisów k.p.c. mieści się w zakresie "postępowanie sądowe" w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej. W konsekwencji takiego rozumienia "postępowania sądowego" organ pomimo tego, że w art. 6 ust.1 pkt 6 ustawy o opłacie skarbowej nie wymieniono komornika, wskazuje, iż należy w takim wypadku zastosować pogląd opierający się na rozumieniu pojęcia postępowania sądowego, które zawiera pojęcie postepowania egzekucyjnego, a to z kolei prowadzi do wniosku, że złożenie komornikowi w postępowaniu egzekucyjnym pełnomocnictwo podlega opłacie skarbowej. Ponad to organ podkreślił, że pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym złożone do akt komorniczych jest skuteczne także w postepowaniu przed sądami np. w sprawie ze skargi na czynności komornika, o udzielenie przybicia lub przysądzenia nieruchomości, a więc jako złożone w postępowaniu sądowym podlega opłacie skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za zasadną. Postępowanie interpretacyjne jest postępowaniem autonomicznym, do którego stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Celem tego postępowania jest ocena stanu faktycznego i proponowanego we wniosku rozstrzygnięcia, a nie rozstrzyganie sytuacji prawnopodatkowej strony składającej wniosek. Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. – składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Na mocy art. 14c § 1 O.p. – interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Specyfika postępowania interpretacyjnego polega na tym, że w jego ramach nie jest dopuszczalne ustalenie przez organ podatkowy faktów istotnych dla zastosowania wskazanych we wniosku o wydanie interpretacji przepisów materialnego prawa podatkowego. Rola organu interpretacyjnego sprowadza się do dokonania wykładni wskazanych przez wnioskodawcę przepisów prawa oraz odniesienia wynikających z nich norm do stanowiska zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, a przez to w konsekwencji dokonanie oceny czy stanowisko występującego z wnioskiem znajduje oparcie w normach prawa podatkowego. Zatem istotą wydawania interpretacji indywidualnych jest dokonywanie wykładni konkretnych przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z dokładnie określonym stanem faktycznym lub zdarzeniem przyszłym poprzez ocenę przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy w kontekście zadanego pytania. W ramach postępowania określonego w Rozdziale 1a O.p. organ podatkowy nie dokonuje analizy stanu faktycznego pod kątem prawdopodobności jego zaistnienia, przyjmując, że stan faktyczny jest przedstawiony w sposób rzetelny W podnoszonych w skardze zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego wskazano na: Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 1 ust. 1 pkt 2 w związku z art.6 ust. 1 pkt 4 ustawy z 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów polegające na uznaniu, iż przedłożenie przed komornikiem sądowym w postępowaniu egzekucyjnym dokumentu potwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa, w stanie faktycznym przedstawionym przez skarżącego, wiąże się bezwzględnie z obowiązkiem uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Treść wskazanego przepisu wyraźnie stanowi, że obowiązek zapłaty opłaty skarbowej powstaje od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (...) z chwilą złożenia dokumentu w organie administracji publicznej, sądzie lub podmiocie, o którym mowa w art. 1 ust. 2. W przedstawionym stanie faktycznym wyraźnie podano, że pełnomocnictwo złożone zostało na etapie postępowania egzekucyjnego i co ważne - prowadzonego przez komornika działającego przy sądzie. Tak więc rozważyć należy czy komornik jest organem administracji publicznej, sądem czy też w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym. Status komornika to całokształt jego uprawnień i obowiązków określonych ustawą o komornikach sądowych i egzekucji oraz przepisami kodeksu postępowania cywilnego i innych ustaw. Niewątpliwie status publicznoprawny komornika jako organu uprawnionego do prowadzenia egzekucji posiada złożony charakter. W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że status ten jest zróżnicowany ze względu na przepisy tych gałęzi prawa i działów prawa, które zaliczane są do prawa publicznego. Z prawnokonstytucyjnego punktu widzenia komornik jest organem władzy publicznej, i to nie tylko w znaczeniu funkcjonalnym, ale i podmiotowym. Jest ponadto pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości, ponieważ czynności komornika pozostają w ścisłym związku z działalnością sądu jako organu sprawiedliwości. W świetle przepisów prawa egzekucyjnego komornik jest wyodrębnionym od sądu organem egzekucyjnym (art. 758 k.p.c.). W uwzględnieniu przepisów prawa administracyjnego komornik jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art. 1 u.k.s.e). Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie charakteryzując pozycję ustrojową komornika sądowego uznał, że stwierdzenie "organ władzy publicznej" należy odnieść do organu egzekucyjnego, którym komornik niewątpliwie jest. Z art. 10 Konstytucji wynika, że ustrój RP opiera się na podziale i równowadze władzy ustawodawczej, wykonawczej i władzy sądowniczej. Władzę ustawodawczą sprawują Sejm i Senat, władzę wykonawczą Prezydent RP i Rada Ministrów, a władzę sądowniczą sądy i trybunały. Podzielić należy stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, że komornik nie jest organem władzy sądowniczej – jest co najwyżej pomocniczym organem wymiaru sprawiedliwości. Trybunał Konstytucyjny wprost bowiem wskazał, że komornik nie jest organem władzy sądowniczej – pomimo organizacyjnego i funkcjonalnego powiązania z władzą sądowniczą, komornicy nie są jednak organami tej władzy i nie sprawują wymiaru sprawiedliwości (wyrok TK SK 21/11). Oczywiście zgodzić się należy, że komornicy przejęli część kompetencji władzy publicznej – możliwość prowadzenia egzekucji. Jednak ustawą określony zakres działania nie jest wystarczający do przyjęcia że komornicy są organem władzy publicznej czy też organem państwa. W kontekście powyższego uznać należy, że komornik nie jest organem administracji publicznej ani sądem w rozumieniu przepisów art. 6 ust.1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej. Pozostaje więc rozważenie, a do tego w istocie sprowadza się spór, czy w przedstawionym stanie faktycznym złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa nastąpiło w sprawie w postępowaniu sądowym. Zdaniem sądu w przedstawionym stanie faktycznym nie można mówić by zostały spełnione przesłanki art. 1 ust.1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, gdyż pełnomocnictwo nie zostało złożone w postępowaniu sądowym. Wskazując na powołany przez organ art. 758 k.p.c. podkreślić należy, że znajduje się on w księdze drugiej – Postępowanie egzekucyjne, dział I Organy egzekucyjne (...) zgodnie z regulacja art. 758 k.p.c. sprawy egzekucyjne nalezą do zakresu działania sądów rejonowych i komorników. Jest to tak zwana właściwość funkcjonalna organów egzekucyjnych którymi w określonych sprawach są sądy lub/i komornicy. Wskazany przepis nie określa jednak co oznacza pojęcie "sprawy egzekucyjne". Mając na uwadze treść art. 1 k.p.c. sprawami egzekucyjnymi w znaczeniu art. 758 k.p.c. są w zasadzie sprawy z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego, opiekuńczego, gospodarczego oraz prawa pracy, jak również sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz inne sprawy do których stosuje się k.p.c., a w których zostały wydane tytuły egzekucyjne w celu przymusowego ich wykonania. Organami egzekucyjnymi obok sądów rejonowych są komornicy o czym wprost stanowi art. 759 k.p.c. podkreślić należy, że zarówno sądy jako organy egzekucyjne jak i komornicy prowadzą postępowanie egzekucyjne i dokonują czynności egzekucyjnych które są uregulowane w co do formy, miejsca i czasu ich dokonywania przepisami k.p.c. Nie zmienia to jednak faktu, że są to czynności egzekucyjne prowadzone w ramach postępowania egzekucyjnego. Rozróżnić bowiem należy odrębność postepowania sądowego i egzekucyjnego. Podkreślić należy, że postępowanie sądowe jest prowadzone przed sądem i przez sąd, podczas gdy postępowanie egzekucyjne może być prowadzone przez sąd i przez komornika jako organy egzekucyjne. W postępowaniu egzekucyjnym sąd występuje w podwójnym charakterze: sądu egzekucyjnego prowadzącego postepowanie sądowe i organu egzekucyjnego wykonującego czynności egzekucyjne. Sąd występuje w charakterze sądu egzekucyjnego gdy przepis tak stanowi, a w szczególności przykładowo gdy nadaje klauzule wykonalności, rozpoznaje skargi na czynności i postanowienia komornika, orzeka o trybie dalszego prowadzenia egzekucji w przypadku zbiegu egzekucji, rozpoznaje wnioski o wyjawienie majątku, rozstrzyga w przedmiocie ograniczenia egzekucji, wydaje z urzędu komornikowi zarządzenia zmierzające do zapewnienia należytego wykonania egzekucji. Jako organ egzekucyjny sąd występuje zaś np. przy egzekucji czynności zastępowanych (art. 1049 k.p.c.), czynności niezastępowalnych (art.1050 k.p.c.), przy egzekucji świadczeń polegających na zaniechaniu dokonania oznaczonych czynności lub nieprzeszkadzania czynnościom wierzyciela (art. 1051 k.p.c.). Komornik występuje zaś jako organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne. W sprawach zastrzeżonych dla sądu komornik jest tyko organem spełniającym polecenia sądu. Konkludując podkreślić należy, że nie bez znaczenia będzie jaki organ w postępowaniu egzekucyjnym jest organem egzekucyjnym, a co za tym idzie czy prowadzi postępowanie sądowe. Wbrew bowiem twierdzeniom organu zgodnie z treścią art.1 k.p.c. i art. 758 k.p.c. postępowanie egzekucyjne nie mieści się w zakresie pojęcia "postępowanie sądowe", a raczej są to pojęcia o wspólnym zakresie w sytuacjach gdy sąd jest sądem egzekucyjnym i w tym zakresie prowadzi postępowanie sądowe. Komornik jako organ egzekucyjny nie prowadzi postępowania sądowego. Wskazać również należy, że organ błędnie argumentuje, że pełnomocnictwo w postępowaniu egzekucyjnym złożone do akt komorniczych jest skuteczne także w postępowaniu przed sądami, a tym samym podlega opłacie jako złożone w postępowaniu sądowym. Jest wręcz odwrotnie, zgodnie z treścią art. 91 pkt 2 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z samego prawa umocowanie do wszelkich czynności dotyczących zabezpieczenia i egzekucji; tak więc pełnomocnictwo procesowe złożone w postępowaniu sądowym jest skuteczne w postępowaniu egzekucyjnym. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i udzielić odpowiedzi na zawarte we wniosku o udzielenie interpretacji pytanie skarżącego- w zgodzie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Sąd. Z tych względów, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.