V SA/Wa 2277/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-22
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Beata Blankiewicz-Wóltańska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy beneficjent programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" jest zobowiązany do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej w przypadku niespełnienia warunków dotyczących uzupełnienia wykształcenia, podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że beneficjent nie spełnił kluczowych warunków programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom", w tym obowiązku uzupełnienia wykształcenia, podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. W związku z tym, pomoc finansowa została uznana za nienależnie pobraną, a beneficjent jest zobowiązany do jej zwrotu w całości. Zarzuty dotyczące przedawnienia roszczenia zostały uznane za bezzasadne, ponieważ bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się od daty złożenia wniosku, lecz od momentu wystąpienia nieprawidłowości lub od daty stwierdzenia przez organ niewywiązania się ze zobowiązań.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności w wysokości 75.000 zł z tytułu programu "Ułatwianie startu młodym rolnikom". Beneficjentowi przyznano pomoc finansową z zastrzeżeniem dopełnienia warunków dotyczących wykształcenia, ubezpieczenia rolniczego i samodzielnego prowadzenia gospodarstwa. Beneficjent nie spełnił tych warunków, co doprowadziło do wydania decyzji o zwrocie środków. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie roszczenia oraz naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Ł. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) maja 2016 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] Prezes Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...], którą ustalono Ł. W. do zwrotu kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 75.000 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
W związku z wnioskiem złożonym przez Ł. W. w dniu 10 listopada 2011 r., po dokonaniu jego weryfikacji Dyrektor [...] OR ARiMR wydał decyzję nr [...] o przyznaniu Ł. W. pomocy finansowej z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" z zastrzeżeniem dopełnienia warunków, m. in.:
- uzupełnienia wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia decyzji;
- podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym z rolnik co najmniej do dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy; oraz
- samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc, 5 lat od dnia wypłaty pomocy.
Ponadto zobowiązał do przedłożenia w ARiMR:
- dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy,
- zaświadczenia z właściwego oddziału Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o okresach podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik - w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat od dnia wypłaty pomocy.
W dniu 24 lutego 2012 r. wypłacono pomoc konto bankowe wnioskodawcy.
Następnie w dniu 11 września 2012 r. wnioskodawca złożył do Dyrektora wniosek o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu uzupełnienia wykształcenia do dnia 30 czerwca 2014 r.
W dniu 10 października 2012 r. Dyrektor wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Strona nie wniosła zażalenia na ww. postanowienie w związku z powyższym stało się ono ostateczne.
Pismem z 26 lutego 2013 r. organ I instancji poinformował wnioskodawcę m.in., iż w przypadku niewywiązania się przez Stronę ze zobowiązania do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej, tj. do dnia 18 maja 2014 r., zwrotowi podlega 100 % kwoty pomocy. Pismo zostało wysłane na adres: [...],[...], którego Strona nie podjęła w terminie.
W dniu 18 marca 2013 r. Dyrektor kierując wezwanie – na adres [...],[...] – zobowiązał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień m.in. w zakresie wypełnienia zobowiązania do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji, tj. do dnia 18 maja 2014 r. oraz w zakresie wypełnienia zobowiązania do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik przez 12 miesięcy, tj. do dnia 24 lutego 2013 r.
W odpowiedzi na pismo wnioskodawca wyjaśnił, że uczęszcza do Szkoły Policealnej "[...]" w [...] jako szkoły kształcącej w zawodzie technik turystyki wiejskiej. Opóźnienia w nauce wynikają z jego choroby, dlatego jest dopiero na drugim semestrze.
Przy piśmie z 14 kwietnia 2015 r. wnioskodawca przedłożył zaświadczenie z KRUS, zgodnie z którym Strona pozostawała ubezpieczona jako rolnik w okresie od 25 stycznia 2011 r. do dnia 26 listopada 2011 r.
W dniu 5 lutego 2016 r. organ I instancji wydał decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w wysokości 75.000 zł.
Dyrektor OR ARiMR wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka zwrotu płatności w całości tj. 75.000 zł na podstawie § 20 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r., Nr 201, z późn. zm. dalej w skrócie: "rozporządzenie wykonawcze"), który stanowi, że pomoc podlega zwrotowi w całości lub części, jeżeli Beneficjent nie spełni warunków, o których mowa w § 18 ust. 1, lub nie przedłoży w Agencji dokumentów, o których mowa w § 19.
Od decyzji tej strona złożyła odwołanie, w którym wskazała, że zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania, ewentualnie do uchylenia decyzji.
Decyzją z [...] maja 2016 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.
Organ II instancji ponownie ustalił stan faktyczny sprawy i wskazał na zasadność wydania decyzji z zastosowaniem m.in. art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008 r. o ARiMR wyjaśniając, że nienależnie wypłacone stronie środki w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" pochodzą ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-2 ustawy.
Wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego: "beneficjent powinien podlegać ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy (przed nowelizacją 3 lata) od dnia wypłaty pomocy", następnie zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 6 ww. rozporządzenia: "beneficjent wykształcenie w okresie 3 lat (po nowelizacji 3 lata i 9 miesięcy) od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w o którym mowa w § 6 ust. 3". Ponadto zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego: "beneficjent powinien samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy".
Organ odwoławczy podkreślił, że beneficjent nie spełnił ww. warunków, a zatem jest zobowiązany do zwrotu 100% kwoty wypłaconej pomocy finansowej, zgodnie z § 20 ust 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego.
Prezes ARiMR wskazał, że Ł. W. nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc, gdyż działki ewidencyjne, które zostały wymienione w biznesplanie w latach 2012, 2013, 2014 i 2015 były użytkowane rolniczo przez inny podmiot, który składał również w tych latach wnioski o dopłaty bezpośrednie, co przesądza, iż Strona nie spełniła warunku określonego przepisem § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego.
Co więcej, jak podkreślono z zaświadczenia z 14 kwietnia 2015 r. z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w [...] wynika, iż Strona pozostawała ubezpieczona jako rolnik w okresie od 25 stycznia 2011 r. do dnia 26 listopada 2011 r., a więc przez okres 10 miesięcy, co przesądza, iż warunek nie został spełniony. Nadto Strona w ogóle nie podlegała ww. ubezpieczeniu w KRUS po 24 lutego 2012 r., tj. po dniu wypłaty pomocy. Co do warunku uzupełnienia wykształcenia organ wyjaśnił, że z zaświadczenia z [...] kwietnia 2015 r. wydanego przez Szkołę Policealną w [...] wynika, że Ł. W. uczęszcza dopiero na semestr drugi, a zatem wnioskodawca nie uzupełnił wykształcenia, o którym jest mowa w przepisie § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego. Pomimo, że ustawodawca znowelizował przepisy w zakresie wydłużenia terminu na uzupełnienie wykształcenia określone w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego o 9 miesięcy (§ 22 ust. 1 pkt 2) rozporządzeniem z 17 kwietnia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2014 r. poz. 501), to Strona nie spełniła wymaganego warunku w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania, Prezes ARiMR wskazał, że do dnia wydania decyzji przez organ I instancji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych w dniu 5 lutego 2016 r. nie upłynął okres 4 lat. Błędnie też strona przyjęła, że data zrealizowania przez ARiMR płatności, na rzecz Ł. W. stanowi moment powstania zobowiązania podatkowego. Zgodnie z decyzją z [...] maja 2011 r. pomoc została przyznana pod warunkiem spełnienia przez Stronę określonych zobowiązań, których to wykonanie zostało określone terminami, które są terminami prawa materialnego. Sam fakt wypłaty pomocy nie powoduje, powstania zobowiązania podatkowego po Stronie podmiotu, który ją otrzymał. Zobowiązanie takie, co podkreślono może powstać dopiero po stwierdzeniu przez organ niewywiązania się przez Stronę ze zobowiązań określonych przepisami rozporządzenia wykonawczego i decyzji przyznania pomocy w terminach określonych do ich wykonania.
Od decyzji Prezesa ARiMR skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucił naruszenie:
- art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich;
- art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a.
- art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2007-2013 (dalej jako ustawa PROW).
W uzasadnieniu skargi wskazano na przedawnienie obowiązku zwrotu płatności na mocy wspominanego rozporządzenia Rady nr 2988/95, które następuje po 4 latach od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, pod pojęciem której, jak przekonuje skarżący należy rozumieć dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności. Nadto jest przekonany, że organ pominął art. 68 § 1 O.p., a zobowiązanie podatkowe – powstające na skutek wydania decyzji ustalającej – nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Do skargi jej autor dołączył świadectwo ukończenia Szkoły Policealnej "[...]" w [...] z [...] czerwca 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Mając zatem na uwadze ww. podstawy orzekania sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy działające w sprawie organy prawidłowo uznały, że przyznana Skarżącemu pomoc okazała się płatnością nienależną. W tym zakresie Sąd zobowiązany był skontrolować, czy prowadzone przez organy postępowanie było prawidłowe oraz czy zebrany w sprawie materiał dowodowy uprawniał je do powzięcia wniosków wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
To ustalenie będzie skutkowało stwierdzeniem, czy skarżący wypełnił zapisy § 18 ust. 1 pkt 1, 5 i 6 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którymi beneficjent jest zobowiązany do uzupełnienia wykształcenia w terminie 3 lat (3 lat i 9 miesięcy po nowelizacji) od dnia doręczenia decyzji; a także do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik co najmniej do dnia upływu 3 lat (12 miesięcy po nowelizacji) od dnia wypłaty pomocy oraz do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc, 5 lat od dnia wypłaty pomocy. Nadto, czy spełnił § 19 ww. rozporządzenia tj. czy przedłożył w Agencji dokumenty potwierdzające wykonanie nałożonych obowiązków (świadectwo ukończenia szkoły oraz zaświadczenie z KRUS-u).
W myśl § 18 ust.1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego w brzmieniu obowiązującym w dacie przyznania Skarżącemu pomocy finansowej, beneficjent powinien uzupełnić wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy - w przypadku, o którym mowa w § 6 ust 3, a stosownie do § 19 pkt 6 powinien przedłożyć w Agencji dokument potwierdzający uzupełnienie wykształcenia, w terminie 60 dni od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Wymieniony § 6 ust 3 stanowił natomiast, że osobie nieposiadającej kwalifikacji zawodowych, o których mowa w ust. 1, może być przyznana pomoc, jeżeli zobowiąże się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy.
Rozporządzeniem z 17 kwietnia 2014 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmienił rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 501, dalej: rozporządzenie zmieniające). W wyniku zmiany § 19 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego został rozszerzony o zapis, iż w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa w § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia - zaświadczenie potwierdzające uzupełnienie wykształcenia należy złożyć w terminie w terminie 60 dni od dnia upływu 3 lat i 9 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Przepis § 22 ust.1 pkt 2 został wówczas dodany i stanowił, że innymi, niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006, kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany, są niezależne od beneficjenta okoliczności wynikające z cyklu nauczania w danym typie szkoły lub związane z terminem egzaminu zawodowego skutkujące nieuzupełnieniem wykształcenia w terminie, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6, jeżeli beneficjent podjął naukę w wybranej szkole, uczelni, placówce kształcenia ustawicznego, placówce kształcenia praktycznego lub ośrodku dokształcania i doskonalenia zawodowego w możliwie najbliższym terminie od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy i kontynuował naukę bez nieusprawiedliwionych przerw i opóźnień, a uzupełnienie wykształcenia nastąpi nie później niż w terminie 9 miesięcy od dnia upływu terminu, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6.
Rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem następującym po ogłoszeniu, to jest 19 kwietnia 2014 r. a zmieniane przepisy § 19 pkt 6 i § 22 pkt 2 miały zastosowanie również do beneficjentów, którym przed dniem wejścia w życie tegoż rozporządzenia upłynęły terminy na spełnienie warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego.
Przypomnieć też należy, że zgodnie z treścią art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW)- Dz. UE. L. 368 str. 15 (dalej rozporządzenie Komisji (WE) nr. 1974/2006):
1. Państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:
a) śmierć beneficjenta;
b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;
d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;
e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;
f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.
2. Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Niesporne w sprawie jest, że ostateczną decyzją z [...] maja 2011 r. Skarżącemu została przyznana pomoc finansowa w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w kwocie 75.000,00 zł. Decyzja zawierała zobowiązanie m.in. o obowiązku uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od doręczenia decyzji oraz obowiązku przedłożenia w terminie 60 dni od dnia upływu wskazanych 3 lat dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia.
Obowiązek dopełnienia powyższego zobowiązania zawarty w pouczeniu decyzji był zgodny z treścią § 6 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego i treścią pisemnego zobowiązania skarżącego z 10 listopada 2010 r. złożonego przy wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom".
Decyzja o przyznaniu pomocy została doręczona skarżącemu w dniu 18 maja 2011 r. Zatem termin do uzupełnienia wykształcenia mijał 18 maja 2014 r., a termin do złożenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w dniu 26 lipca 2014 r.
Tymczasem strona zgodnie z zaświadczeniem z [...] kwietnia 2015 r. wydanym przez policealną szkołę "[...]" w [...] uczęszczała na semestr drugi, kształcąc się w zawodzie technik turystyki wiejskiej. Zatem prawidłowo przyjął organ, że strona nie uzupełniła wykształcenia w ww. terminie, gdyż przekracza on zarówno termin podstawowy 3 lat od doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, jak i termin potencjalnie przedłużony w oparciu o § 19 pkt 6 w zw. z § 22 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ARiMR. Strona co prawda złożyła przy skardze dyplom ukończenia szkoły policealnej wystawiony w dniu [...] czerwca 2016 r. jednak nie może to stanowić spełnienia warunku ujętego w decyzji z [...] maja 2011 r.
Co do pozostałych nałożonych na beneficjenta obowiązków, to organ prawidłowo przyjął, że nie zostały one spełnione. Beneficjent nie spełnił warunku podlegania ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy jako rolnik w terminie określonym w § 18 ust.1 pkt 5 rozporządzenia wykonawczego, tj. co najmniej do dnia upływu 12 miesięcy (poprzednio 3 lat) od dnia wypłaty pomocy. Został on zmieniony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 września 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 9Dz.U. nr 209, poz. 1247) i uległ skróceniu z trzech lat do jednego roku. W przedmiotowej sprawie zaświadczenie winno obejmować okres od 24 lutego 2013 r. do 25 kwietnia 2014 r. (tj. 12 miesięcy od dnia wypłaty pomocy). Załączone przez stronę zaświadczenie z KRUS stwierdzało jedynie, że beneficjent pozostawał ubezpieczony jako rolnik w okresie 25 stycznia 2011 r. do 26 listopada 2011 r., zatem w okresie nie objętym zobowiązaniem. Nadto, jak beneficjent oświadczył w związku z przystąpieniem do innego programu pomocowego zmuszony był ubezpieczyć się w ZUS-ie.
Ponadto z analizy akt sprawy wynika, że Ł. W. nie prowadzi samodzielnie gospodarstwa rolnego, na które przyznano pomoc w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" mimo, że zgodnie z aktem notarialnym z 27 września 2011 r. stał się jego właścicielem i deklarował je we wniosku o przyznanie pomocy oraz biznesplanie. Działki ewidencyjne (nr [...] oraz [...] położone w miejscowości [...] gm. [...]) wchodzące w skład gospodarstwa rolnego użytkowane są przez grupę producencką "[...]" sp. z o.o., której wspólnikiem jest Ł. W.. Zatem Strona nie dopełniła zobowiązania określonego w § 18 ust 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, tj. beneficjent powinien samodzielnie prowadzić gospodarstwo, na które przyznano pomoc, do dnia upływu 5 lat od dnia wypłaty pomocy.
W tym stanie rzeczy należy jednoznacznie stwierdzić, że kontrola spełnienia przez beneficjenta działania "Ułatwiania startu młodym rolnikom" obowiązków określonych w § 18 rozporządzenia wykonawczego z 17 października 2007 r., została przeprowadzona przez organ prawidłowo. Poczynione ustalenia wskazują na naruszenie przez Ł. W. przepisów (§ 18 ust. 1 pkt 1, 5 i 6) rozporządzenia wykonawczego i niewykonanie zobowiązań określonych w decyzji przyznającej pomoc. W związku z powyższym, zasadnym jest uznanie przez organ, że Strona, zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, jest zobowiązana do zwrotu 100% kwoty wypłaconej pomocy finansowej tj. 75.000 zł.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności należy zauważyć, że jest on niezasadny. Skarżący powołuje się na art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U.UE L z 1995r., nr 312, s. 1), który stanowi, że okres przedawnienia wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1. Mając na uwadze powyższy przepis należy wskazać, że należności nie uległy przedawnieniu, gdyż bieg czteroletniego terminu nie rozpoczyna się od dnia złożenia winsoku o płatność, tylko od wystąpienia nieprawidłowości. W sprawie strona nie przedstawiła okoliczności potwierdzających wystąpienie takich nieprawidłowości. Podobnie zarzut niezastosowania przez organ art. 68 § 1 O.p. Sąd uważa za bezpodstawny. Kwestia przedawnienia winna być oceniana na gruncie art. 70 § 1 tej ustawy, tym samym należność określona w tej sprawie do zwrotu nie uległa przedawnieniu, zobowiązanie do zwrotu powstało po stwierdzeniu przez organ niewywiązywania się przez stronę ze zobowiązań określonych w decyzji z [...] maja 2011 r. Zatem powstało ono z chwilą doręczenia decyzji organu I instancji z [...] lutego 2016 r. tj. w dniu 24 lutego 2016 r. zatem nie upłynął termin określony w art. 70 § 1 O.p., tj. 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
Na koniec odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia zasad postępowania w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdza, że nie znajdują one uzasadnienia. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów prawa i zawiera - zgodnie z dyspozycją art.107 § 3 k.p.a. - uzasadnienie faktyczne i prawne, oparte na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekającego w sprawie organu. Powołany przez Skarżącego zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy PROW, który stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności; jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy – został zastosowany w pełni, gdyż organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyjaśniły Skarżącemu przesłanki, którymi kierowały się przy podejmowaniu stosownych decyzji.
Nadto z akt sprawy nie wynika aby opóźnienie w spełnieniu warunków ujętych w decyzji z [...] maja 2011 r. było spowodowane usprawiedliwionymi i niezależnymi od Skarżącego okolicznościami. Dlatego też organ w sprawie nie popełnił żadnego błędu.
Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło