II OSK 1337/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-04-11
Skład orzekający: Roman Hauser, Jerzy Siegień, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, właściciel sąsiedniej działki, ma interes prawny do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja nie narusza jego prawa własności w sposób bezpośredni, a jedynie potencjalnie wpływa na komfort życia lub wartość nieruchomości?Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej działki nie posiada interesu prawnego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestycja nie narusza jego prawa własności w sposób bezpośredni, a jedynie potencjalnie wpływa na komfort życia lub wartość nieruchomości. Interes prawny wymaga bezpośredniego związku z naruszeniem prawa, a nie jedynie faktycznego lub majątkowego.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni, właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Twierdziła, że inwestycja negatywnie oddziałuje na jej działkę, powodując uszkodzenie ogrodzenia, zacienienie oraz potencjalną utratę wartości nieruchomości. Organy administracji początkowo umorzyły postępowanie, uznając brak interesu prawnego wnioskodawczyni, następnie GINB uchylił tę decyzję, wskazując na potencjalne naruszenie przepisów dotyczących odległości budynków. WSA uchylił decyzję GINB, uznając brak interesu prawnego wnioskodawczyni. Sprawa trafiła do NSA w wyniku skarg kasacyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi kasacyjne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz D.M. Zasądzono od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 kwietnia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Siegień sędzia del. WSA Marcin Kamiński Protokolant: starszy inspektor sądowy Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz D.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 448/16 w sprawie ze skargi P. W. i W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargi kasacyjne, 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 10 lutego 2017 r., VII SA/Wa 448/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji) uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z [...] grudnia 2015 r., [...] i zasądził od GINB solidarnie na rzecz skarżących P. W. i W. W. kwotę 200 zł tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz na rzecz W. W. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrok ten wydano w następującym stanie prawnym i faktycznym sprawy:
Decyzją Starosty Wielickiego z [...] stycznia 2015 r., nr [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 1 w zabudowie szeregowej wraz z wewnętrznymi instalacjami wod.-kan., gaz, c.o., energią elektryczną w budynku i na działce, kanalizacją sanitarną, zbiornikiem szczelnym na nieczystości ciekle, kanalizacją deszczową wraz z trzema zbiornikami na wody opadowe, murami oporowymi oraz ogrodzeniami, dojściami i dojazdami na działce nr ewid. A w miejscowości K., gm. Wieliczka oraz zjazdu indywidualnego z drogi gminnej działka nr B na działkę nr ewid. A w miejscowości K., gm. Wieliczka, jako II etap inwestycji pod nazwą "budowa trzech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej, wraz z instalacjami wewnętrznymi (...)".
Dnia 26 maja 2015 r. do organu wojewódzkiego wpłynęło podanie D. M. (dalej wnioskodawczyni) o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] stycznia 2015 r., wskazując na naruszenie art. 6, 7, 8, 11 w zw. z art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej pr.bud.) w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. oraz naruszenie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm., dalej rozporządzenie z 2002 r.).
Wnioskodawczyni wywodziła swój interes prawny w kwestionowaniu powyższego rozstrzygnięcia Starosty z tytułu przysługującego jej prawa własności działki nr ewid. C, która graniczy bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną. Wnioskodawczyni wskazała, że inwestycja oddziałuje na jej działkę i znajdujące się na jej terenie i związane z tym terenem mienie, ponieważ doszło do uszkodzenia ogrodzenia, znajdującego się na działce nr C, będącej własnością wnioskodawczyni, spowodowanego najprawdopodobniej ruchami mas ziemnych, które uaktywniły się pod naciskiem wykonywanych robót budowlanych.
Wojewoda Małopolski decyzją z [...] października 2015 r., [...], umorzył wszczęte na wniosek wnioskodawczyni postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2015 r.
Organ I instancji wskazał, że z analizy rysunku projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek nr 1 objęty decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla inwestycji dotyczącej budowy "budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 1 w zabudowie szeregowej ..." usytuowany jest w odległości 16,64 m od granicy z działką nr C, stanowiącą własność wnioskodawczyni, a budynek mieszkalny na działce wnioskodawczyni usytuowany jest w odległości ok. 40 m od granicy z działką, na której zaprojektowany został budynek nr 2 objęty wnioskowaną decyzją. W ocenie organu I instancji, inwestycja obejmująca pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 1, nie może w żaden sposób wpływać na działkę wnioskodawczyni ani znajdujące się na jej terenie i związane z tym terenem mienie, nawet mimo znacznego spadku terenu w stronę działki wnioskodawczyni. Ponadto, zdaniem Wojewody Małopolskiego, zastrzeżenia dotyczące prawidłowości sporządzenia ekspertyzy geotechnicznej są bez wpływu na ocenę przymiotu strony postępowania jaki chciałaby zyskać wnioskodawczyni. Jednocześnie ze względu na znaczną odległość budynku nr 1 od granicy działki, nie ma związku między wzniesieniem budynku, a ewentualnym uszkodzeniem ogrodzenia znajdującego się na działce nr C. Zdaniem organu wojewódzkiego, nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut dotyczący zacienia części działki wnioskodawczyni tym bardziej, że prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Organ I instancji wskazał również, że analiza projektu architektoniczno-budowlanego nie potwierdziła zarzutu braku zapewnienia miejsc postojowych dla nowoprojektowanego budynku, przy czym zapewnienie tych miejsc dla budynku nr 2 jest bez wpływu na ocenę przymiotu strony postępowania, jaki chciałaby zyskać wnioskodawczyni. Ponadto, w ocenie organu I instancji, nie zasługują na uwzględnienie zastrzeżenia dotyczące muru oporowego z uwagi na znaczne oddalenie tego muru od granicy działki wnioskodawczyni, a ewentualna utrata wartości rynkowej nieruchomości wnioskodawczyni oraz obniżenie komfortu życia są bez znaczenia dla niniejszego postępowania.
Od decyzji odwołała się wnioskodawczyni, wnosząc o uchylenie decyzji. W jej ocenie, inwestycja w sposób bezpośredni i negatywny wpływa na jej działkę oraz związane z tym terenem mienie. Wnioskodawczyni nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nieprawidłowości sporządzenia ekspertyzy geotechnicznej pozostają bez wpływu na ocenę przymiotu strony postępowania. Zdaniem wnioskodawczyni, doszło do uszkodzenia ogrodzenia, jej działka została zacieniona przez ograniczony dostęp światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Ponadto nie dokonano badań gruntu i ewentualnego oddziaływania muru oporowego na ogrodzenie działki wnioskodawczyni.
GINB decyzją z [...] grudnia 2015 r. uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. GINB zwrócił uwagę, że obowiązkiem organu jest sprawdzenie projektu zagospodarowania działki lub terenu dla całego zamierzenia inwestycyjnego jeszcze przed udzieleniem pozwolenia na budowę w części dotyczącej pierwszego etapu prac. Jest to następstwem faktu, że udzielenie pozwolenia na budowę dla I etapu inwestycji musi obejmować racjonalność funkcjonowania całego, docelowego zamierzenia budowlanego. W związku z powyższym GINB zwrócił uwagę, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, że planowane zamierzenie obejmujące trzy budynki jednorodzinne w zabudowie szeregowej jako całość, usytuowane jest w odległości od 3,01 m do 3,60 m od granicy działki skarżącej (dotyczy budynku nr 3), a z § 271 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. wynika, że odległość między zewnętrznymi ścianami budynków, niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), dla budynków ZL (budynki mieszkalne) nie powinna być mniejsza niż 8 m.
W ocenie organu odwoławczego analiza projektu budowlanego wskazuje, że usytuowanie planowanego budynku może ograniczać możliwość zagospodarowania działki nr ewid. C, bowiem osoby uprawnione do powyższej nieruchomości, chcąc zrealizować na niej pewne kategorie przedsięwzięć, aby zachować odległość 8 m od budynku musiałyby odsunąć projektowany obiekt od granicy z działką o numerze ewid. A na odległość większą niż 3,00 i 4,00 m dopuszczalne zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r. Stąd też fakt realizacji inwestycji niewątpliwie może ograniczać możliwość zagospodarowania działki o nr ewid. C.
W ocenie GINB, organ wojewódzki umarzając postępowanie nieważnościowe z uwagi na brak przymiotu strony wnioskodawczyni uchybił przepisom art. 105 § 1 k.p.a. i art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud., bowiem powinien uwzględnić fakt, że działka o nr ewid. C znajduje się w obszarze oddziaływania spornego i dokonać merytorycznej oceny kontrolowanego pozwolenia na budowę.
Skargę na powyższą decyzję złożyli P. W. i W. W., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
GINB wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji.
W ocenie WSA, dokonana przez organ I instancji ocena przymiotu strony wnioskodawczyni jest prawidłowa, co powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 kpa i z art. 28 ust 2 pr.bud.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek nr 1 objęty decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę usytuowany jest w odległości 16,64 m od granicy z działką nr C, a budynek mieszkalny na działce wnioskodawczyni usytuowany jest w odległości ok. 40 m od granicy z działką, na której zaprojektowany został budynek nr 1. Takie usytuowanie zaprojektowanego budynku skutkuje niezasadnością twierdzeń wnioskodawczyni o negatywnym oddziaływaniu na jej działkę. W sposób oczywisty nie zostały w związku z tym naruszone § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlaną), jak również przepis § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz przepis § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00 – 17.00), a także § 13 i 19 rozporządzenia z 2002 r., wyznaczające obszar oddziaływania planowanej inwestycji.
Zdaniem WSA, nie można także wywieść interesu prawnego wnioskodawczyni z naruszenia § 271 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r.m zgodnie z którym odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E), dla budynków ZL (budynki mieszkalne) nie powinna być mniejsza niż 8 m. Skoro bowiem ściana budynku nr 2 oddalona jest od granicy działki C o ponad 16 m, to powyższy warunek jest niewątpliwie spełniony.
WSA podzielił twierdzenia organu I instancji o braku związku między zaprojektowaniem budynku nr 2, a z ewentualnym uszkodzeniem ogrodzenia na działce C. Wskazana utrata wartości rynkowej nieruchomości wnioskodawczyni oraz obniżenie komfortu życia mogą świadczyć jedynie o posiadaniu przez nią interesu faktycznego, majątkowego, a nie interesu prawnego wymaganego dla uzyskania przymiotu strony w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do stanowiska GINB zawartego w uzasadnieniu decyzji, WSA wskazał, że w myśl art. 33 ust. 3 pkt 1 pr.bud., jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych obiektów lub zespołów obiektów, inwestor jest zobowiązany przedstawić projekt zagospodarowania działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego (jak w niniejszej sprawie). Skoro inwestorzy zdecydowali się na złożenie kilku wniosków, a każdy dotyczył wybranych przez nich obiektów mających funkcjonować w ramach jednego zamierzenia, to zgodnie z art. 33 ust. 1 pr.bud., powinien przedstawić projekt zagospodarowania terenu dla całego zamierzenia budowlanego. Taka sytuacja miała miejsce w danej sprawie.
Wbrew stanowisku GINB w sprawie, gdzie budowa jest podzielona na kilka etapów, dla każdego z nich wydawana jest decyzja o pozwoleniu na budowę. W każdej ze spraw z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę wskazanego etapu inwestycji, powinna być przez organ I instancji przeprowadzona analiza kręgu podmiotów, które pozostają w obszarze oddziaływania danego etapu. W każdej z tych spraw mogą poza inwestorem, występować jako strony inne podmioty, których prawo do udziału w postępowaniu podlega ocenie w świetle art. 28 ust. 2 pr.bud.
Zasada ta jest również stosowana w postępowaniu nadzwyczajnym. Dla każdego etapu odrębnie należy ocenić przymiot strony, zwłaszcza podmiotu inicjującego postępowanie nadzorcze, mając na uwadze art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust 2 pr.bud. Przy czym krąg uprawnionych w tym postępowaniu podmiotów nie powinien być określany jak dla jednego zaplanowanego obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie wniesione zostały dwie skargi kasacyjne. Pierwszą złożył GINB, reprezentowany przez radcę prawnego. Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi GINB zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r., przez błędną wykładnię przepisów i przyjęcie, że wnioskodawczyni nie przysługuje status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r., w związku z tym, że jej nieruchomość nie znajduje się w ocenianym tylko dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 1 obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, położonego na działce nr A, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów prowadzić powinna do wniosku, że wnioskodawczyni jest stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r. o pozwoleniu na budowę, ponieważ w związku z całym zamierzeniem budowlanym na działce nr A w miejscowości K., § 271 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu działki należącej do wnioskodawczyni.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. GINB zarzucił zaskarżonemu wyrokowi, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 pr.bud., przez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji GINB z 30 grudnia 2015 r., mimo że organ ten w sposób prawidłowy przyjął, że wnioskodawczyni przysługuje status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z [...] stycznia 2015 r., w związku z oceną oddziaływania całego zamierzenia budowlanego na działce nr A w miejscowości K. na działkę wnioskodawczyni, zatem skarga powinna zostać oddalona.
GINB wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W drugiej skardze kasacyjnej D. M. (dalej skarżąca kasacyjnie), reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła wyrok z 10 lutego 2017 r. w całości, zarzucając:
1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 28 k.p.a. przez uznanie, że wnioskodawczyni, której przysługuje prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym bezpośrednio sąsiadującej z trenem inwestycji, której dotyczy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie przysługuje przymiot strony,
b) art. 28 ust. 2 pr.bud. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu przez organ administracyjny, że przepis ten, wobec usytuowania budynku skarżącej, a nie jej nieruchomości gruntowej znajduje zastosowanie w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a., w zakresie ustalenia kręgu podmiotów którym przysługuje przymiot strony postępowania nadzwyczajnego;
c) art. 34 pkt 5 orz art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że skarżącej nie przysługuje status strony postępowania nadzwyczajnego, pomimo, iż projekt budowlany, którego dotyczy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie zawiera informacji o obszarze oddziaływania projektowanej zabudowy,
d) art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zw. art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. przez uznanie, że zatwierdzony decyzją organu I instancji projekt budowlany nie narusza w sposób rażący wymagań określonych wskazanymi przepisami;
e) art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 pr.bud. oraz art. 28 k.p.a. przez uznanie, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji objętej niniejszym postępowaniem, a w konsekwencji błędne sformułowanie wskazania dla organu administracji publicznej, że w sprawie występują przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, co w konsekwencji spowodowało wydanie przez ten organ błędniej decyzji o umorzeniu prowadzonego na wniosek postępowania nadzwyczajnego.
2) Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie zarzuciła sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
a) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm., dalej p.u.s.a.), art. 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. przez uchylenie decyzji administracyjnej mimo, iż w zaskarżonej decyzji GINB zasadnie stwierdził, że nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, dla której wydano decyzję administracyjną, której dotyczy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji,
b) art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., art. 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez uchylenie decyzji, mimo że w zaskarżonej decyzji GINB słusznie uchylił decyzję organu I instancji, ponieważ organ ten nie stwierdził braku w projekcie budowlanym informacji o obszarze oddziaływania projektowanej zabudowy,
c) art. 151 p.p.s.a. przez nieprzedstawienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku takich ustaleń i dowodów, jakie miałyby przemawiać za wskazanym przez sąd I instancji cyt. "realizacja budynku nr 2 w zabudowie szeregowej, ze względu na odległość od granicy z działką D. M. w żaden sposób nie wpływie na możliwość zagospodarowania w tym zabudowania jej nieruchomości. Pozostaje także bez wpływu na sposób korzystania z jej działki".
Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.
W piśmie z 5 lipca 2017 r. uczestnik postępowania W. W., reprezentowany przez adwokata, wniósł o oddalenie skarg kasacyjnych oraz zasądzenie od skarżących niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika, według norm prawem przewidzianych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi kasacyjne nie zasługiwały na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych w skargach kasacyjnych podstaw, nie dopatrując się z urzędu wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuty kasacyjnie nie zasługiwały jednak na uwzględnienie.
Poszukując wspólnego elementu dla zgłoszonych w skargach kasacyjnych zarzutów, jest nim niewątpliwie dopuszczalność domagania się przez wnioskodawczynię stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2015 r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ I instancji umarzając wszczęte postępowanie uznał, że skarżąca nie ma interesu prawnego w tej materii. Jednocześnie trafnie zauważył, że wnioskodawczyni nie uczestniczyła w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] stycznia 2015 r. Ocena prawidłowości pominięcia wnioskodawczyni w zakończonym postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę mogłaby nastąpić w trybie wznowienia postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena uprawnienia wnioskodawczyni do skutecznego żądania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Uwypuklenie tej kwestii nieusprawiedliwionymi czyniło te zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej wnioskodawczyni, które odnosiły się do wadliwości decyzji z [...] stycznia 2015 r., z pominięciem podstawowej kwestii jej interesu prawnego do zainicjowania postępowania w nadzwyczajnym trybie, o którym stanowią art. 156-159 k.p.a.
GINB w decyzji z [...] grudnia 2015 r. wyraził odmienny od Wojewody pogląd prawny przyjmując, że skarżąca kasacyjnie ma interes prawny do domagania się stwierdzenia nieważności tej decyzji. Stanowisko to zostało zanegowane przez WSA w zakwestionowanym wyroku. Mając wykrystalizowane dwa poglądy dotyczące niespornego stanu prawnego i faktycznego sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę należało przyznać rację Wojewodzie oraz WSA, czego konsekwencją było oddalenie skargi kasacyjnej. Skupiając uwagę na przedmiocie kontroli sądowej należy zwrócić uwagę, że u jej podstaw znajduje się decyzja z [...] stycznia 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego nr 1 w zabudowie szeregowej. Jak przyjęto w doktrynie, w każdej ze spraw z wniosku inwestora o pozwolenie na budowę określonego etapu inwestycji, organ ma obowiązek ustalić krąg podmiotów pozostających w obszarze oddziaływania tego etapu na podstawie art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. Udział podmiotu w jednym z etapów inwestycji w charakterze strony nie oznacza automatycznego uznania go za stronę w sprawach dotyczących innych etapów inwestycji (A. Ostrowska w: red. A. Gliniecki, Pr.bud. Komentarz, Warszawa 2016). W uzasadnieniu wyroku, WSA prawidłowo ustalił, że budynek nr 1 objęty decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę usytuowany jest w odległości 16,64 m od granicy z działką nr C, a budynek mieszkalny wnioskodawczyni znajduje się w odległości 40 m od granicy z działką, na której zaprojektowano budynek nr 1. W realiach istniejącego stanu faktycznego twierdzenia skarżącej kasacyjnie, dotyczące negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na jej działkę w odniesieniu do nasłonecznienia czy też klasy odporności ogniowej ścian budynku należało uznać za nieznajdujące pokrycia w regulacji prawnej. Skarżąca nie miała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr.bud. do kwestionowania zgodności z prawem decyzji z [...] stycznia 2015 r.
Odnosząc się do zarzutów kasacyjnych GINB, w tym do uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym sprawę, nie mamy do czynienia z tym samym zamierzeniem inwestycyjnym obejmującym jeden obiekt budowlany oraz sytuacji, w której jego budowa dzielona jest na etapy. W drugim wypadku mamy do czynienia z poszczególnymi etapami, a nie z całością. Za każdym razem inny jest przedmiot sprawy administracyjnej. Jeżeli inwestor zdecydował się na złożenie kilku oddzielnych podań o zainicjowanie postępowania administracyjnego prowadząc w tej sposób do powstania kilku spraw, to każda z nich podlega osobnemu rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu. Przeszkodą nie jest art. 33 ust. 1 zd. 2 pr.bud. w zw. z art. 34 ust. 3 pkt 1 pr.bud. Brak uzyskania pozwolenia na budowę dla całego zamierzenia nie oznacza, że pozwolenia takiego nie uzyskałyby niektóre jego elementy składowe. W każdej sprawie administracyjnej obowiązkiem organu jest ustalenie kręgu stron postępowania (art. 61 § 4 k.p.a.) i krąg ten nie musi być za każdym razem identyczny.
Koncentrując uwagę na zarzutach kasacyjnych wnioskodawczyni, jak zostało to już powyżej zauważone, w niniejszej sprawie nie podlegało ocenie sądowej to, czy decyzja z [...] stycznia 2015 r. obarczona jest określonymi wadami skutkującymi jej nieważnością ze względu na rażące naruszenie prawa, tylko dopuszczalność zainicjowania postępowania nieważnościowego. W tej materii stanowisko skarżącej kasacyjnie należało uznać za niezasadne z powodów przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, powyżej skrótowo przedstawionych.
W rozpoznawanej sprawie WSA nie dopuścił się naruszenia przywołanych w skargach kasacyjnych przepisów procesowych dotyczących prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Kwestie dotyczące usytuowania działki skarżącej kasacyjnie względem planowanej inwestycji nie wzbudzały wątpliwości obu stron, zaś szczegółowe zagadnienia dotyczące wystąpienia w stosunku do decyzji z [...] stycznia 2015 r. rażącego naruszenia prawa nie podlegały w tym postępowaniu ocenie.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. WSA dokonując kontroli decyzji z 30 grudnia 2015 r. nie wykroczył ponad kryterium zgodności z prawem. Uznanie wniesionej skargi za zasadną obligowało WSA do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Konsekwencją uchylenia decyzji GINB było sformułowanie wskazań dla organu, które pozostają spójne z wydanym wyrokiem.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w pkt I wyroku, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne, a w pkt II wyroku - na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. - zasądził od GINB na rzecz skarżącego W. W. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło