III SA/Kr 1652/16

WyrokWSA w Krakowie2017-02-13

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Janusz Kasprzycki, Barbara Pasternak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zasiłek pielęgnacyjny pobierany jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym, przy jednoczesnym braku świadomości strony o braku prawa do pobierania zasiłku, może zostać uznany za świadczenie nienależnie pobrane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek pielęgnacyjny pobierany jednocześnie z dodatkiem pielęgnacyjnym jest świadczeniem nienależnie pobranym, jeśli strona została prawidłowo pouczona o braku prawa do pobierania obu świadczeń jednocześnie. W tym przypadku, skarżąca została należycie pouczona, co potwierdzają jej podpisy pod oświadczeniami i decyzjami, a zatem spełniony został warunek świadomości o nienależnym pobraniu świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca pobierała zasiłek pielęgnacyjny od 2010 r. W 2015 r. ustalono, że od listopada 2010 r. pobierała również dodatek pielęgnacyjny, o czym nie poinformowała organu. W związku z tym organy administracji uznały zasiłek pielęgnacyjny za nienależnie pobrany i zobowiązały skarżącą do jego zwrotu wraz z odsetkami. Skarżąca kwestionowała zasadność decyzji, podnosząc m.in. brak świadomości o nienależnym pobraniu świadczenia oraz zarzut przedawnienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2017 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2016 r. nr [....] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia skargę oddala Decyzją z dnia 30 września 2016 r. [...], wydana na podstawie art. 16 ust. 6, art. 30, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U.2016.1518), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] 2016 r. nr [...], ustalającą pobrane przez J. T. świadczenie rodzinne, tj. zasiłek pielęgnacyjny, za okres od 1 listopada 2010 r. do 31 lipca 2015 r. za nienależnie pobrane, oraz zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Decyzja ta określała również wysokość nienależnie pobranych świadczeń wraz z wysokością ustawowych odsetek do dnia 31 grudnia 2015 r. i odsetek ustawowych za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: J. T. (zwana dalej skarżącą) w dniu 11 stycznia 2011 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, dołączając do niego m.in. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnoprawności, na stałe. W złożonym oświadczeniu poinformowała, że posiada rentę rodzinną po zmarłym mężu, przy której nie pobiera dodatku pielęgnacyjnego, co zostało potwierdzone przedstawioną przez skarżącą kopią aktualnej decyzji Rektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej, a także złożonym oświadczeniu, w którym skarżąca zobowiązała się do niezwłocznego powiadomienia podmiotu wypłacającego świadczenie o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pelengacyjnego. Skarżąca została również pouczona, kiedy nie przysługuje prawo do zasiłku (na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z dn. 17.12.1998r. – Dz. U. 2004r. Nr. 39 poz.353 z późn. zm., co zostało potwierdzone podpisem. Decyzją Nr [...] z dn. [...] 2011r. przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 28 października 2010 r., bezterminowo. Dnia 27 lipca 2015 r. do działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo z Biura Emerytalnego Służby Więziennej z dnia 15 lipca 2015 r. z informacją, że od dnia 1 listopada 2010 r. skarżąca pobiera dodatek pielęgnacyjny, na podstawie decyzji wydanej w dniu [...] 2011 r., O fakcie tym nie poinformowała MOPS. Burmistrz decyzją [...] z dnia [...] 2015 r. uchylił decyzję przyznającą skarżącej prawo do zasiłku pielęgnacyjnego i wstrzymał wypłatę świadczenia od 1 sierpnia 2015 r. Kwota łączna nienależnie pobranych świadczeń przez Skarżąca wynosi 8721,00zł (57 miesięcy x 153,00zł). Zgodnie z art. 30 w/w ustawy kwoty od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi. Decyzją z dnia [...] 2015 r. [...] Burmistrz zobowiązał skarżącą do zwrotu kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych – tj. zasiłku pielęgnacyjnego za okres pod 1 listopada 2010 r. do 31 lipca 2015 r. w łącznej kwocie 8721,00zł i ustalił kwotę odsetek ustawowych od nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarżąca złożyła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzją [...] z dnia [...] 2015r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dnia [...] 2015 r. Burmistrz wydał decyzję Nr [...] skierowaną do skarżącej, ustalając świadczenia rodzinne, tj. zasiłek pielęgnacyjny za okres od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 lipca 2015 r. wypłacony na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] jako świadczenia nienależnie pobrane, w punkcie 2 określił wysokość należności głównej oraz odsetek ustawowych do dnia wydania decyzji , tj. do 25 maja 2015 r. i w pkt. 3 zobowiązał skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. Skarżąca ponownie złożyła odwołanie od w/w decyzji zarzucając, że nie została należycie pouczona co do okoliczności, w których następuje brak prawa do pobierania świadczenia, zaznaczając że nie posiada wykształcenia prawniczego i dlatego pouczenie powinno zostać dodatkowo wyjaśnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją [...] z dnia 17 marca 2016 r. ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Burmistrz decyzją z dnia [...] 2016 r. nr [...], ustalił zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1 listopada 2010 r. do 31 lipca 2015 r.- wypłacony na podstawie decyzji z dnia [...] 2011 r. Nr [...] jako świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązał skarżącą do jego zwrotu. Organ podał w rozstrzygnięciu wysokość odsetek przypadającą na dzień 14 października 2015 r. oraz wysokość odsetek na dzień wydania decyzji, tj. 25 maja 2015 r. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz przedstawił przebieg postępowania i szczegółowo rozważył okoliczności faktyczne, które jego zdaniem decydują o uznaniu pobranego przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego za pobrany nienależnie., Zdaniem organu "trudno uwierzyć", że skarżąca nie miała świadomości wykluczania się tych dwóch zasiłków, ponieważ wypełniała dokumenty, pisała oświadczenia i otrzymała dwie decyzje z dwóch różnych instytucji w przeciągu jednego miesiąca. Zdanie zawarte w informacji zamieszczonej w decyzji, że: "zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego" nie wymaga dodatkowych wyjaśnień. Organ uznał, że świadczenie rodzinne za okres od 1 listopada 2010 r. do 31 lipca 2015r., tj. zasiłek pielęgnacyjny w łącznej kwocie 8721,00zł jest świadczeniem nienależnie pobranym, określił wysokość nienależnie pobranego świadczenia i wysokość ustawowych odsetek za opóźnienie, które są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał daty pobierania świadczeń, ich wysokość i sposób obliczania odsetek. Dnia 14 pażdziernika 2015r. Skarżąca dokonała wpłaty w wysokości 8021,00zł na poczet w/w świadczeń, jednak z uwagi na to, że kwota nie pokryła w całości należności wynikających z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, kwotę te zaliczono proporcjonalnie na poczet kwoty nienależnie pobranych świadczeń oraz na poczet odsetek. Na dzień 25 maja 2016 r. zobowiązanie skarżącej wynosi 2508,82zł należności głównej wraz z odsetkami - 843,82 zł. Skarżąca wniosła odwołanie, kolejny raz podnosząc, że nie miała świadomości, iż nie przysługiwało jej przedmiotowe świadczenie, a także, że pouczenie było niejasne i nieczytelne. Zdaniem Skarżącej skoro organ przyznał jej zasiłek pielęgnacyjny, to oznaczało, że się jej należał. Skarżąca przywołała także art. 30 ust.3 u.ś.r. zgodnie z którym : "Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności.", a zaskarżoną decyzją organ orzekł o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku za okres od 1 listopada 2010r., a więc znacznie wykraczając poza 3 letni okres przedawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania skarżącej wydało opisaną na wstępie decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja organu I instancji jest prawidłowa, została wydana w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy i na podstawie przepisów obowiązującego prawa a kwestia niekonstytucyjności przepisów obowiązującej ustawy nie może być przedmiotem rozważania przed Kolegium. Kolegium przytoczyło treść przepisów art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 i 2 oraz ust. 8 u.ś.r. i wskazało, że decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego zawiera stosowne pouczenie, które jest standardowe i zostało zawarte w treści decyzji umożliwiając świadczeniobiorcy wielokrotny dostęp do jego treści. Odnosząc się do zarzutów o przedawnieniu stwierdziło, że sprawie brak jest ostatecznej decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. W ocenie Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowanie i wydał prawidłową decyzję w niniejszej sprawie, wykonując przy tym zalecenia Kolegium zawarte w decyzji z dnia [....] 2015 r. oraz wcześniejszej z dnia [...] 2015 r., zatem decyzję tę należało utrzymać w mocy. Kolegium poinformowało Skarżącą, że organ właściwy, który wydał decyzję może zgodnie z art. 30 ust. 9 u.ś.r. umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny i po przeprowadzeniu postępowania wyda w tej sprawie decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2016.1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2016.270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2016.1518 t.j.), zwanej dalej " u.ś.r.". Zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w art. 16 u.ś.r. W art. 16 ust. 6 zastrzeżono, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Równocześnie, w świetle art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego, obowiązkiem organów administracji publicznej jest wydanie decyzji stwierdzającej, że zasiłek pielęgnacyjny stanowił świadczenie nienależnie pobrane i zobowiązującej do jego zwrotu. Wydanie przedmiotowej decyzji jest przy tym uzależnione od spełnienia dwóch warunków: równoczesnego pobierania powyższych świadczeń oraz uprzedniego poinformowania beneficjenta zasiłku, o niemożności równoczesnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku pielęgnacyjnego. W kontrolowanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżąca w okresie od dnia 1 listopada 2010 r. do dnia 31 lipca 2015 r. pobierała równocześnie zasiłek pielęgnacyjny oraz dodatek pielęgnacyjny. Okoliczność powyższą potwierdza pismo Dyrektora Biura Emerytalnego Służby Więziennej z dnia 12 sierpnia 2015 r. Z pisma tego wynika, że decyzja o przyznaniu skarżącej dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 listopada 2010 r. zapadła w dniu 19 stycznia 2011 r. Okoliczność powyższa nie jest w sprawie sporna - sama skarżąca nigdy nie kwestionowała faktu równoczesnego pobierania dwóch świadczeń. W świetle regulacji art. 16 ust. 6 u.ś.r. z dniem 1 listopada 2011 r. skarżąca utraciła uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego. Przepis art. 16 ust. 6 u.ś.r. jest jednoznaczny i nie zezwala na pobieranie jednocześnie dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowią okoliczności, których istnienie zdaniem organu decyduje o uznaniu pobranego przez skarżącą zasiłku pielęgnacyjnego za świadczenie pobrane nienależnie. Na pojęcie "nienależnie pobranego świadczenia", które definiuje przepis art. 30 ust. 2 pkt. 1 u.ś.r. składa się element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania oraz element subiektywny, czyli szczególny stan świadomości (woli) osoby pobierającej takie świadczenie rodzinne. Ten drugi element polega na intencjonalnym działaniu zmierzającym do naruszenia przepisów prawa wbrew udzielonemu danej osobie pouczeniu. Wyraża się on w konkretnym i celowym zachowaniu (działaniu albo zaniechaniu) tej osoby, dążącej z pełną świadomością lub godzącej się na uzyskanie nielegalnie pomocy finansowej ze środków publicznych. A zatem przepis art. 30 ust. 2 u.ś.r. wiąże zakwalifikowanie świadczenia jako nienależnie pobranego ze świadomością osoby, która świadczenie pobrała, iż świadczenie jej nie przysługuje. Tylko w takiej sytuacji świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane, co umożliwia następnie żądanie jego zwrotu. W przypadku, gdyby brak było takiej świadomości, uznanie przyznanego świadczenia za nienależnie pobrane należałoby ocenić jako naruszające art. 30 ust. 2 u.ś.r. W związku z takim rozumieniem nienależnie pobranego świadczenia wskazać trzeba, że na organach administracji publicznej spoczywa obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenia o sytuacjach, w których nastąpić może brak prawa do ich pobierania. Prawidłowe pouczenie stanowiące podstawę do ponoszenia przez stronę odpowiednich konsekwencji, to takie pouczenie, które w pełni uświadamia osobie uprawnionej skutki niezastosowania się do obowiązków określonych w przepisach prawa. Pouczenie nie może być uznane za należyte, gdy przytoczono jedynie przepis prawa bez jego wyjaśnienia. Chodzi tu o pouczenia zamieszczane we wniosku o przyznanie świadczenia, jak i ujmowane w samych decyzjach przyznających świadczenia. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dla prawidłowego ustalenia istnienia obowiązków związanych z nienależnie pobranym świadczeniem decydujące znaczenie ma świadomość osoby pobierającej świadczenie, której podstawą jest spoczywający na organach obowiązek prawidłowego pouczenia osoby otrzymującej świadczenia o sytuacjach, w których nastąpić może brak prawa do ich pobierania (por.m.in. wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., I OSK 2290/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że trafnie przyjęły organy, iż w okolicznościach faktycznych tej sprawy spełniony został warunek dotyczący pouczenia osoby pobierającej świadczenie o braku prawa do jego pobierania w sytuacji nabycia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Prawidłowe było uznanie przez organy obu instancji, że skarżąca była należycie pouczona o obowiązku powiadomienia organu m.in. o nabyciu w trakcie okresu pobierania zasiłku pielęgnacyjnego prawa do dodatku pielęgnacyjnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli osoba ubiegająca się o świadczenie rodzinne składa w tym celu wniosek, będąc właściwie pouczoną o braku prawa do pobierania świadczenia, warunek z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. należy uznać za spełniony. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca składając w dniu 11 stycznia 2011 r. wniosek o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego własnoręcznie podpisała pouczenie, z którego wynikało m.in., że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Nadto skarżąca napisała własnoręcznie i podpisała w tym samym dniu oświadczenie o treści : "nie pobieram dodatku pielęgnacyjnego, ponieważ nie jestem do niego uprawniona" (k. 2-7 akt adm.). Złożenie podpisu pod pouczeniem i oświadczeniem stanowi dowód na zrozumienie i przejęcie do wiadomości podpisanej treści. Nadto w decyzji z dnia [...] 2011 r. przyznającej skarżącej zasiłek pielęgnacyjny znajduje się czytelne i jasne pouczenie, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, a także pouczenie o (m.in.) obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne o nabyciu uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. Zarówno pouczenie zawarte w formularzu wniosku jak i w decyzji przyznającej świadczenie, zostały sformułowane w sposób zwięzły i zrozumiały i nie wymagały znajomości przepisów prawa. Pouczenie zawarte w decyzji przyznającej świadczenie zostało skarżącej doręczone. W aktach sprawy nie ma żadnych dowodów świadczących o tym, że skarżąca miała kłopot ze zrozumieniem podpisywanego pouczenia i oświadczenia oraz wątpliwości co do ich treści. Wymaga wskazania, że żaden przepis u.ś.r. nie nakłada na organ obowiązku ustalania, czy strona wnosząca o przyznanie świadczenia rodzinnego zrozumiała treść pouczenia, które podpisała. Takiej powinności organu nie da się także wyprowadzić z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1325/11). W stanie faktyczny sprawy Istotne dla oceny istnienia po stronie skarżącej świadomości co do nienależnego pobierania zasiłku pielęgnacyjnej ma również i ta okoliczność, że w ciągu jednego miesiąca, tj. w styczniu 2011 r. zapadły w stosunku do skarżącej dwie decyzje przyznające jej kolejno zasiłek pielęgnacyjny – [...] 2011 r. i dodatek pielęgnacyjny – [...] 2011 r. Nastąpiło to w nieodległym okresie od wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, ale też i potwierdzenia przez skarżącą własnoręcznym podpisem potwierdzającym odebranie stosownego pouczenia i od sporządzenia własnoręcznie i podpisania oświadczenia o nieprzysługiwaniu skarżącej dodatku pielęgnacyjnego – data złożenia wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, oraz sporządzenia i podpisania oświadczenia to 11 stycznia 2011 r. W takim stanie faktycznym nie można podzielić zarzutów skargi, iż organ wymagał od skarżącej dożywotniego przechowywania decyzji, skoro wszystkie czynności faktyczne związane z wystąpieniem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego i obydwie decyzje w spraw sprawach przyznanych skarżącej świadczeń miały miejsce w styczniu 2011 r. Nieuzasadniony jest także zarzut, iż pouczenia, z którymi zapoznała się skarżąca nie odnosiły się indywidualnie do skarżącej i zawierały jedynie normy ogólne nieodnoszące się w danym momencie do konkretnej sytuacji skarżącej, biorąc pod uwagę także minimalną odległość czasową pomiędzy wskazanymi wyżej zdarzeniami faktycznymi. Treść otrzymanych przez skarżącą pouczeń wskazuje, iż zostały one sformułowane w sposób najprostszy z możliwych, całkowicie czytelny i zrozumiały. Nie można także w świetle brzmienia art. 16 ust. 6 u.ś.r. zaakceptować stanowiska prezentowanego przez skarżącą, iż zasiłek pielęgnacyjny był świadczeniem jej należnym, ponieważ o posiadaniu prawa do tego zasiłku nie decyduje wola ani przekonanie beneficjenta, ale wystąpienie przesłanek pozytywnych z art. 16 u.ś.r. , oraz brak przesłanki negatywnej określonej w ust. 6 tego przepisu, jaką jest pobieranie dodatku pielęgnacyjnego. Za niezasadny należało uznać także podniesiony w skardze zarzut przedawnienia, które zdaniem skarżącej ma miejsce w sprawie. Zarzut ten wynika z błędnie odczytanego przepisu art. 30 ust. 3 u.ś.r., zgodnie z którym należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń stała się ostateczna. Przepis ten okres la termin przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sytuacji, w której wydana już została decyzja o ich ustaleniu i zwrocie. Sytuacja taka nie miała miejsca w kontrolowanej sprawie, ponieważ to właśnie w wyniku kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania wydana została decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Natomiast art. 30 ust. 5 u.ś.r. stanowi, że decyzja o ustaleniu ni zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych nie jest wydawana, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat. W stanie faktycznym sprawy i w sytuacji skarżącej ten właśnie przepis mógłby decydować o niemożności wydania decyzji o ustaleniu i zwrocie świadczeń, czyli o treści decyzji zaskarżonej w nin. sprawie. Jednak nie może to mieć oczywiście miejsca, ponieważ od terminu pobrania w sposób nienależny zasiłku pielęgnacyjnego przez skarżącą nie upłynęło 10 lat. Odnośnie natomiast do zarzutu dotyczącego sposobu wyliczenia przez organ odsetek od kwoty należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, Sąd uznał wbrew zarzutom skargi, że wskazanie przez organ kwoty odsetek należnych do dnia 14 października 2015 r., oraz od dnia 15 października 2015 r. do dnia wydania decyzji ma charakter wyłącznie informacyjny i nie miało wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem art. 30 ust. 2b u.ś.r. stanowi, że od kwot nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o których mowa w ust. 2 pkt. 1-3 i 5 naliczane są odsetki ustawowe za opóżnienie, to organ zobowiązując do zwrotu takich świadczeń jest obowiązany zamieścić rozstrzygnięcie zgodne z tym przepisem. Zbędne jest jednak dokonywanie szczegółowych wyliczeń, ponieważ co zasady kwestie dotyczące egzekwowania należnych odsetek, oraz sposobu zaliczania uiszczonych przez osobę zobowiązaną do zwrotu kwot na konto należności głównej lub na konto należnych odsetek należą do zakresu działania organów egzekucyjnych, które działają na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2016.599). Z powyższych względów Sąd uznał, ze uchybienie to nie ma znaczenia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem i nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi, wynikające z przepisu art. 145 § 1 ppsa. Sąd nie dopatrzył się również wad skutkujących uwzględnieniem skargi, kontrolując tę decyzję zgodnie z art. 134 § 1 ppsa. W związku z powyższym na mocy art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło