II SA/Op 43/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2017 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wstrzymania realizacji wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2016 r., nr [...], wydane na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23, dalej powoływanej jako K.p.a.) w związku z odwołaniem K. Z. od decyzji, działającego z upoważnienia Burmistrza Kietrza, Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, z dnia 18 lipca 2016 r., nr [...], wstrzymującej realizację wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego stronie na niepełnosprawne dziecko R. Z. Mocą wskazanego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach: Wskazaną wyżej decyzją z dnia 18 lipca 2016 r. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu orzekł o wstrzymaniu realizacji wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego K. Z. na niepełnosprawne dziecko – R. Z. - w kwocie 1.300 zł miesięcznie bezterminowo. Przedmiotowa decyzja wraz z pouczeniem o terminie sposobie wniesienia środka zaskarżenia została doręczona K. Z. w dniu 25 lipca 2016 r, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do decyzji (karta 2 akt adm.). Pismem z datowanym na dzień 4 sierpnia 2016 r., złożonym bezpośrednio w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Kietrzu w dniu 9 sierpnia 2016 r., K. Z. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podniósł, że w kwestionowanej decyzji skarżąca została pouczona o przysługującym prawie do wniesienia odwołania oraz o trybie i terminie złożenia tego środka zaskarżenia. Decyzja ta została doręczona stronie 25 lipca 2016 r. Podał, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął więc dnia 8 sierpnia 2016 r. Tymczasem, odwołanie z dnia 4 sierpnia 2016 r. od ww. decyzji zostało złożone bezpośrednio w organie pierwszej instancji, w dniu 9 sierpnia 2016 r. Termin do wniesienia odwołania od decyzji został zatem przekroczony. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził więc uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ podkreślił, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu w swojej decyzji zawarł prawidłowe pouczenie o terminie, w jakim należy wnieść odwołanie oraz, że nie została wniesiona prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zauważył też, że w związku ze stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania sprawa nie mogła zostać rozpatrzona merytorycznie przez organ odwoławczy, albowiem art. 134 K.p.a. ma charakter bezwarunkowy, w tym znaczeniu, że stwierdzenie uchybienia terminowi zobowiązuje organ do wydania postanowienia uniemożliwiającego rozpatrzenie odwołania. We wniesionej skardze K. Z. zarzuciła, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest ewidentnym mataczeniem, gdyż jej odwołanie wpłynęło do MOPS w dniu 4 sierpnia 2016 r., co zostało odnotowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na pierwszej stronie postanowienia. Podniosła, że intencją organu odwoławczego była zamierzona ochrona Kierownika MOPS w Kietrzu, który w swoim działaniu dopuszcza się nieprawidłowości. Podkreśliła, że organ ten dyskryminuje i poniża całą jej rodzinę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo zaznaczył, że wbrew stanowisku skarżącej, nie nie stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu, że pismo strony, które jest odwołaniem sporządzonym w dniu 4 sierpnia 2016 r., wpłynęło do organu właśnie w tym dniu. Argumentowano, że z uzasadnienia postanowienia Kolegium wynika, iż odwołanie K. Z. zostało wniesione w dniu 9 sierpnia 2016 r., co zostało ustalone na podstawie prezentaty odciśniętej na odwołaniu oraz oświadczenia pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu. Zaznaczono też, że wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania strona nie złożyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej: P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś art. 135 P.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że postanowienie to zostało podjęte zgodnie z wymogami prawa. W niniejszej sprawie przedmiot zaskarżenia stanowi postanowienie wydane na podstawie art. 134 K.p.a., którym Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie skarżącej od decyzji z dnia 18 lipca 2016 r., wstrzymującej realizację wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego na niepełnosprawne dziecko strony, zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 129 § 2 K.p.a. Z treści art. 134 K.p.a. wynika, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie to jest ostateczne. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 Działu II K.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. terminu czternastu dni. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (vide: wyrok NSA z dnia 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95). Termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania podjęte przez stronę po jego upływie jest bezskuteczne. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 K.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze. Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 K.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania (tak między innymi: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 952/16, LEX nr 2148947). Fakt stwierdzenia (zaistnienia) okoliczności uchybienia terminu wiąże organ administracji, co jednoznacznie wynika z treści bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 134 K.p.a. Każde więc uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 K.p.a., tj. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, chyba że strona domaga się przywrócenia terminu stosownie do art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu pierwszej instancji. Zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem Kolegium, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 134/16, LEX nr 2110415). W niniejszej sprawie nie budzi, zdaniem Sądu, wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona za pośrednictwem poczty w dniu 25 lipca 2016 r. i została odebrana osobiście przez skarżącą, co potwierdziła ona własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (akta organu pierwszej instancji). W tym miejscu należy zaznaczyć, że doręczenie pisma zostało dokonane skutecznie, zgodnie z przepisami K.p.a. Termin do wniesienia odwołania mijał więc w dniu 8 sierpnia 2016 r. Odwołanie zostało zaś złożone w dniu 9 sierpnia 2016 r., a więc z uchybieniem terminu. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu prawidłowo zatem stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Legalności tego rozstrzygnięcia nie podważa argumentacja zawarta w skardze. Bezzasadne jest bowiem stanowisko skarżącej odnośnie daty złożenia odwołania, uznanej za tożsamą z datą sporządzenia tego pisma, a więc jako dzień 4 sierpnia 2016 r., podany w prawym górnym rogu ręcznie sporządzonego odwołania. W przekonaniu Sądu, podpis odbiorcy potwierdza odbiór przesyłki, zawierającej decyzję organu pierwszej instancji, w dacie wskazanej na potwierdzeniu odbioru. Dokonana zaś na odwołaniu adnotacja skarżącej o dacie jego sporządzenia nie dowodzi, że w tym dniu rzeczywiście pismo to wpłynęło do organu. Tym bardziej, że skarżąca nie wskazuje, iż przesłała odwołanie za pośrednictwem poczty, a z ustaleń organu odwoławczego wynika, że odwołanie K. Z. z dnia 4 sierpnia 2016 r. zostało "doręczone osobiście do MOPS Kietrz" w dniu 9 sierpnia 2016 r. i zapisane w księdze korespondencji pod liczbą dziennika [...] (oświadczenie urzędnika D. S. złożone ze świadomością odpowiedzialności karnej - dołączone do protokołu z posiedzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 29 listopada 2016 r.). W tym kontekście bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że organ pierwszej instancji, przekazując odwołanie Kolegium, w piśmie przewodnim stwierdził, iż zostało ono złożone w terminie. Organ pierwszej instancji nie jest właściwy do rozstrzygania tej kwestii. Oceny tej ponad wszelką wątpliwość dokonuje samodzielnie organ odwoławczy, opierając się na materiale dowodowym zebranym w sprawie. Ocena ta - zdaniem Sądu - zasługuje na uwzględnienie i znajduje potwierdzenie w aktach niniejszej sprawy. Przy wydawaniu skarżonego postanowienia organ odwoławczy nie naruszył również przepisów prawa procesowego. Zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny oraz zastosowane przepisy prawa nie budzą zastrzeżeń i jako takie odpowiadają prawu. Stosownie do treści art. 77 i 7 K.p.a. organ administracji publicznej podjął wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonał jego rzetelnej oceny. Jak wyżej wyjaśniono, upływ terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. W razie stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz - co do zasady - ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. Z tego względu na ocenę zaskarżonego postanowienia nie mogły wpłynąć podnoszone przez skarżącą zarzuty odnoszące się do postępowania przed organem pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.