I GSK 562/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gl 1605/16 w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/GI 1605/16, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2016 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę B. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zaskarżając go w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie w całości decyzji organów podatkowych i umorzenie postępowania, a także zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Wyrokowi zarzucono sprzeczność art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 752; dalej: u.p.a.) z art. 2 Konstytucji w zakresie w jakim obciąża podatkiem akcyzowym posiadacza paliwa silnikowego. Skarżąca wniosła również o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, czy art. 8 ust. 2 pkt 4 u.p.a. jest zgodny z art. 2 Konstytucji w zakresie w jakim obciąża podatkiem akcyzowym posiadacza paliwa silnikowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Organ nie żądał w przewidzianym terminie przeprowadzenia rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 182 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądają przeprowadzenia rozprawy (§ 2), w składzie trzech sędziów (§ 3). Nadto z uwagi na fakt, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte skargą z dnia 12 listopada 2016 r., to zgodnie z art. 193 zd. drugie p.p.s.a. w brzmieniu nadanym na podstawie art. 1 pkt 56 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658) w uzasadnieniu niniejszego wyroku zostanie przedstawiona ocena zarzutów skargi kasacyjnej bez opisania całościowego przebiegu sprawy. Zgodnie bowiem z powołanym wyżej art. 193 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a więc w granicach, jakie zakreśli strona w ramach podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), która w tej sprawie nie występuje. Wobec zarzutu sprzeczności art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 752) z art. 2 Konstytucji w zakresie w jakim obciąża podatkiem akcyzowym posiadacza paliwa silnikowego, wyjaśnić należy, że o niekonstytucyjności przepisu prawa decyduje Trybunał Konstytucyjny, który zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. z 1997 r. Nr 102, poz. 643 ze zm.) jest jedynym organem uprawnionym do rozstrzygania o zgodności z Konstytucją przepisów prawa. Podkreślić też należy, że z przepisów ustrojowych nie wynika, aby Naczelny Sąd Administracyjny posiadał kompetencje do rozstrzygania kwestii zgodności z Konstytucją przepisów prawa. Z tego względu zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej nie może być uwzględniony. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zwolnienie od obowiązku podatkowego czynności nabycia lub samego posiadania wyrobów akcyzowych uzależnione jest od wykazania faktu uprzedniego zapłacenia tego podatku (por. wyrok NSA z 12 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 955/10; wyrok NSA z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt I GSK 611/11; wyrok NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1581/11, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji treści art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym wywodzony jest pogląd, że na podatniku zbywającym wyroby akcyzowe, który wcześniej wyroby te nabył i je posiada, spoczywa ciężar prezentacji dowodów w zakresie wykazania, że od tych wyrobów akcyza została już uiszczona. Nabywca lub posiadacz takiego wyrobu zobowiązany jest zatem do samodzielnego ustalenia, czy akcyza od tego wyrobu została zapłacona, względnie zadeklarowana lub określona decyzją. Jeśli akcyza nie została zapłacona, zadeklarowana lub określona decyzją, to on jako nabywca lub posiadacz tego wyrobu jest zobowiązany do jej zapłaty. Treść omawianego przepisu potwierdza także zasadę braku kolejności opodatkowania podatkiem akcyzowym, bowiem nabywca lub posiadacz wyrobu może się uwolnić od opodatkowania jedynie w przypadku wykazania, że podatek na wcześniejszym etapie obrotu został zapłacony, a nie poprzez wskazanie podmiotów, które wcześniej dokonały obrotu tym wyrobem. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przedstawione wyżej poglądy w pełni podziela, a w związku z tym nie znajduje podstawy do wnioskowanego przez stronę skarżącą kasacyjnie wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność z Konstytucją art. 8 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b/ w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).