II FZ 726/17

Dnia 7 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 22/17 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010-2015 postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 18 września 2017 r. o sygn. I SA/Wr 22/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie ze skargi J. R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu (dalej: Dyrektor IS) z dnia 24 listopada 2016 r. o nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010-2015 odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2017 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 24 kwietnia 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA we Wrocławiu podał, że w dniu 7 sierpnia 2017 r. skarżący drogą elektroniczną przesłał skan pisma opatrzonego datą 7 sierpnia 2017 r., będącego zażaleniem na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 24 lipca 2017 r. Wezwaniem z dnia 23 sierpnia 2017 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 28 sierpnia 2017 r.) zobowiązano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 7 sierpnia 2017 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia, poprzez podpisanie zażalenia w sekretariacie Wydziału Informacji Sądowej WSA we Wrocławiu lub nadesłanie podpisanego zażalenia na adres Sądu oraz złożenie jednego odpisu zażalenia. Skarżący, pomimo upływu terminu, nie usunął braków zażalenia. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. 3.1. Skarżący drogą elektroniczną przesłał skan zażalenia na postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 18 września 2017 r. Skarżący nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska Sądu pierwszej instancji zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że jest "suwerenną osobą", niepodlegającą regulacjom prawnym, lecz wyłącznie prawu naturalnemu. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Podkreślenia wymaga, że w zażaleniu skarżący nie odniósł się w żaden sposób do stanowiska Sądu pierwszej instancji zawartego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odrzucającego zażalenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidło postanowił o odrzuceniu kolejnego zażalenia skarżącego. 4.2. Jak trafnie wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu WSA we Wrocławiu, stosownie do art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Brak zażalenia w tym zakresie jest brakiem formalnym, uniemożliwiającym nadanie zażaleniu prawidłowego biegu. Z kolei stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W świetle art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. 4.3. Odnosząc powyższą argumentację do rozpatrywanej sprawy, w której skarżący wniósł zażalenie za pośrednictwem poczty elektronicznej, wymaga podkreślenia, że w aktualnym stanie prawnym, z uwagi na brzmienie art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie jest dopuszczalne wniesienie do sądu pisma za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Wniesione za pomocą poczty elektronicznej pismo - po jego wydrukowaniu - jest dotknięte brakiem formalnym, który może zostać uzupełniony przez stronę poprzez złożenie podpisu na jego wydruku (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2014 r., I OPS 10/13; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 grudnia 2013 r., I OZ 1188/13; z dnia 9 października 2014 r., I OZ 854/14; z dnia 22 października 2014 r., I OZ 884/14). Pomimo tego, że przepis art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie precyzuje, że pismo powinno zawierać "własnoręczny" podpis strony, to jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykładnia językowa tego przepisu, uzupełniona wykładnią systemową wewnętrzną oraz wykładnią celowościową, prowadzi do wniosku, że koniecznym warunkiem formalnym pisma strony jest podpis własnoręczny wnoszącego pismo z wyjątkiem przypadków niemożności podpisania pisma przez stronę, o których mowa w art. 46 § 4 p.p.s.a., a które - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - w rozpatrywanej sprawie nie występują. Własnoręczność podpisu wyraża się natomiast w posiadaniu indywidualnych i powtarzalnych cech, pozwalających odróżnić podpis konkretnej osoby od innych i umożliwiających identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (zob. H. Knysiak-Molczyk, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 298). W konsekwencji własnoręczność podpisu wyraża się w osobiście dokonywanej czynności podpisywania się przez wnoszącego pismo przy użyciu środka piszącego. Inny sposób sporządzenia podpisu, w tym również jego mechaniczne odtworzenie (np. fotokopia lub skan, jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie) pozbawia znak graficzny indywidualnych cech pisma podpisującego, a tym samym nie czyni zadość wymogowi przewidzianemu w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. 4.4. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.