II SA/Wr 142/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Władysław Kulon Protokolant Natalia Galewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia w prawo własności prawa współużytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent W. na podstawie art. 1 ust. 1 i 3, art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 marca 2015 r. sygn. akt K 29/13 (Dz. U. z 2015 r. poz. 373 i poz. 524) odmówił skarżącemu i T.K. przekształcenia w prawo własności prawa użytkowania wieczystego określonej nieruchomości. Organ ten wskazał, że skarżący ma udział w prawie wynoszącym 85/100, zaś drugi współużytkownik wieczysty nie zgłosił sprzeciwu. Jak orzekł TK, art. 1 ust. 1 i 3 cyt. ustawy w zakresie, w jakim przyznaje uprawnienie do przekształcenia osobom, które nie miały go przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 28 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji, a ponadto w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości stanowiących własność j.s.t. jest niezgodny z art. 165 ust. 1 Konstytucji. Wyrok wszedł w życie w dniu 17 marca 2015 r. i wywołał skutki określone w art. 190 Konstytucji. Od tego dnia uprawnienie do przekształcenia przysługuje osobom fizycznym będącym użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r. (dzień wejścia ustawy w życie) nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych, a także będącym ich następcami prawnymi. Do kręgu uprawnionych należą ponadto osoby będące właścicielami lokali i spółdzielnie mieszkaniowe oraz ich następcy prawni. Przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy W.. Prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione na rzecz Spółdzielni [...] we W. w 1994 r., zaś obecni użytkownicy wieczyści nabyli od niej to prawo i prawo własności budynków w dniu 23 grudnia 2005 r. Oznacza to, że w dniu wejścia w życie ustawy prawo przysługiwało osobie nieuprawnionej do przekształcenia, zatem uprawnienia tego nie posiadają również jej następcy prawni. W odwołaniu skarżący nie kwestionując ustaleń przytoczonych w decyzji twierdził, że skoro jest następcą prawnym spółdzielni, to był uprawniony do przekształcenia. Zaskarżoną decyzją organ utrzymał powyższą decyzję w mocy. Organ podzielił ustalenia i oceny w niej zawarte. Wejście w dniu 17 marca 2015 r. w życie wyroku K29/13 zmodyfikowało dotychczasową treść ustawy i należało stosować jej art. 1 ust. 1 i 3 w brzmieniu wynikającym z wyroku TK (art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, art. 79 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym Dz. U. Nr 102, poz. 643, art. 20 ust. 2 i 3 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz. 1172). Wymagało zbadania, czy skarżący nabyli uprawnienie do przekształcenia prawa przed dniem 9 października 2011 r. Uprawnienie to przysługiwało w szczególności spółdzielniom mieszkaniowym w odmienieniu do nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi lub garażami. W dacie nabycia prawa użytkowania wieczystego przez spółdzielnię pracy nieruchomość była zabudowana przez takie obiekty jak portiernia, hala napraw, ogrodzenie nr 1 i 2, brama, drogi i place, kanalizacja, studzienki rewizyjne i ściekowe, co wynika z aktu notarialnego z 1994 r. Spółdzielni pracy nie należy utożsamiać ze spółdzielnią mieszkaniową (art. 181 ustawy Prawo spółdzielcze Dz. U. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848 oraz ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116). Z umów notarialnych z 1994 r. i 2005 r. nie wynika, aby nieruchomość była zabudowana budynkami mieszkalnymi. Wskazana osoba prawna nie była właścicielem lokali z udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości wspólnej. W skardze do sądu administracyjnego skarżący działający przez zawodowego pełnomocnika powtórzył wywody zawarte w odwołaniu. Nadal wywodził, że uprawnienie do przekształcenia przysługiwało spółdzielni mieszkaniowej będącej właścicielem budynku mieszkalnego lub garaży. Skarżący jest następcą prawnym spółdzielni. Spółdzielnia pracy była uprawniona do żądania przekształcenia prawa. Wyrok TK nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia nin. sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Brak uprawnienia skarżącego do przekształcenia przysługującego mu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wprost wynika z treści powołanych przez strony przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. w brzmieniu przyjętym przy uwzględnieniu treści wyroku K 29/13. Można przypomnieć, że ustawa w tekście pierwotnym (Dz. U. z 2005 r. Nr 175, poz. 1459) przyznała uprawnienie do przekształcenia prawa osobom fizycznym będącym w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami (art. 1 ust. 1), osobom fizycznym i prawnym będącym właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego (art. 1 ust. 2 pkt 1) oraz spółdzielniom mieszkaniowym będącym właścicielami budynków mieszkalnych lub garaży (art. 1 ust. 2 pkt 2), a ponadto osobom fizycznym będącym następcami prawnymi osób wymienionych w ust. 1 oraz osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi osób wymienionych w ust. 2. Nie jest istotna w nin. sprawie nowelizacja ustawy z 2007 r., która rozszerzyła krąg osób uprawnionych (art. 1 ust. 1a i 4) o podmioty, do których użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie nie należą. Istotna była natomiast nowelizacja ustawy ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) zmieniającą brzmienie art. 1 ust. 1 przez nadanie uprawnienia osobom fizycznym i prawnym będącym w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości oraz ich następcom prawnym. Jednak nowe podmioty dodane do kręgu osób uprawnionych utraciły to uprawnienie na mocy opisanego już wyroku K 29/13. W szczególności utraciły je osoby prawne nie będące właścicielami lokali lub spółdzielniami mieszkaniowymi. W nin. sprawie zostało niewątpliwie ustalone, zaś ustalenie to nie było kwestionowane przez skarżącego, że osoba prawna będąca użytkownikiem wieczystym nieruchomości nie była spółdzielnią mieszkaniową. Nie posiadała więc uprawnienia do przekształcenia prawa przed dniem wejścia w życie nowelizacji z 2011 r., a w szczególności w dniu zbycia przysługujących jej praw na rzecz skarżącego. Nie miało bowiem znaczenia, że spółdzielnia pracy jako osoba prawna była użytkownikiem wieczystym nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. (znowelizowane brzmienie art. 1 ust. 1 ustawy), zaś skarżący jest niewątpliwie następcą prawnym tej osoby, skoro dodanie nowego uprawnienia osobom prawnym było niekonstytucyjne. Trzeba powtórzyć, że Trybunał zakwestionował konstytucyjność zarówno ust.1 jak i ust. 3 art. 1 ustawy w zakresie, w którym przepisy te nadają nowe uprawnienie do przekształcenia prawa, czyli uprawnienie nieistniejące w dniu wejścia w życie nowelizacji z 2011 r. Przed tym dniem skarżący nie był następcą prawnym osoby prawnej uprawnionej do przekształcenia. Nie było też kwestionowane, że nieruchomość stanowi własność gminy. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. PM 08.06.2016