II SA/Sz 1226/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 maja 2015 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie statusu osoby bezrobotnej oraz zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu 07.05.2012 r. D. P. wniosła do Starosty o zarejestrowanie jej jako osoby bezrobotnej. Wnioskodawczyni przedłożyła świadectwa pracy, w tym świadectwo z firmy za okres pracy od dnia [...], z którego wynikało, że stosunek pracy został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę z powodu likwidacji stanowiska pracy. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta orzekł o uznaniu D. P. za osobę bezrobotną od dnia [...], zaś decyzją nr [...] z dnia [...] orzekł o przyznaniu jej prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez D. P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego. W dniu 12.02.2014 r. dostarczono do powiatowego urzędu pracy następujące dokumenty: wyrok Sądu Rejonowego (sygn. akt) dotyczący wypłacenia D.P. wynagrodzenia za okres od [...] r., wypłacenia odprawy, wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] (sygn. akt) dotyczący sprostowania świadectwa pracy, w ten sposób, że zostanie wpisane, że rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę z dniem [...] oraz świadectwo pracy z dnia [...] z firmy za okres od dnia [...], z którego wynika, że stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Postanowieniem z dnia [...] Starosta, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie z urzędu w sprawie utraty przez D. P. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] Starosta , powołując się na art. 145 § 1 pkt. 5 i art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 kpa, uchylił decyzję ww. Starosty nr [...]z dnia [...] i jednocześnie orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] i prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...]. Nie zgadzając się z ww. decyzją, D.P., w odwołaniu z dnia 11.10.2014 r., wniosła o jej uchylenie, wskazując, że wydana decyzja narusza prawo, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz że w dniu złożenia wniosku posiadała status osoby bezrobotnej i status ten został zmodyfikowany w wyniku wyroków sądowych. Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że art. 151 § 1 pkt 2 kpa dopuszcza wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w postaci rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie i ma to miejsce wówczas gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W danej sprawie taka sytuacja zaistniała, gdyż już decyzją z dnia [...] organ I instancji orzekł merytorycznie w zakresie odmowy uznania odwołującej się za osobę bezrobotną od dnia [...] i decyzja ta stała się ostateczna. Z kolei, w dniu [...] organ I instancji orzekł w przedmiocie odmowy przyznania odwołującej się prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] (Ww. rozstrzygnięcie utrzymał w mocy Wojewoda decyzją z dnia [...], która została następnie uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2015 r.) Mając na uwadze powyższe oraz okoliczność wniesienia w dniu 12.02.2014 r. do PUP świadectwa pracy z firmy Z. M. (wydane na mocy wyroku sądu przez pracodawcę), z którego wynika, że D.P. w okresie od [...] była zatrudniona w ww. firmie w wymiarze pełnego etatu na stanowisku pracownika gospodarczego, a stosunek pracy został rozwiązany na podstawie ustawy z dnia 13.03.2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, Starosta zobligowany był do rozważenia, czy w niniejszej sprawie zaszła jedna z enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 Kpa przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania, a mianowicie czy wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna istotna dla sprawy, istniejąca w dniu wydawania decyzji przez ten organ, tj. w dniu [...]. Zdaniem Wojewody, taką okolicznością jest niewątpliwie przedłożone sprostowane świadectwo pracy w części dotyczącej okresu ustania zatrudnienia strony w ww. firmie. Nie ulega też wątpliwości, w ocenie organu II instancji, że owo sprostowanie świadectwa pracy miało skutek ex tunc, a więc moc wsteczną. W związku powyższym, należało uchylić decyzję z dnia [...] i orzec o umorzeniu postępowania administracyjnego, gdyż w tym przypadku stało się ono bezprzedmiotowe w świetle poprzednich merytorycznych rozstrzygnięć. Pismem z dnia 25.11.2014 r. D.P. złożyła skargę na ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , zarzucając jej naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej:"P.p.s.a", kontrola sądu administracyjnego polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, przy czym, ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności co oznacza, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, zgodnie z art. 135 P.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przepis ten pozwala sądowi na objęcie kontrolą wszystkich rozstrzygnięć wydanych w sprawie, niezależnie od tego, w jakiej fazie postępowania administracyjnego zapadło, jeżeli mieszczą się one w granicach stosunku administracyjnoprawnego wyznaczającego daną sprawę. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową służącą weryfikacji decyzji ostatecznej, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ostatecznie zakończonej. Nie jest to jednak tryb, przy pomocy którego można wzruszyć ostateczną decyzję administracyjną w każdym przypadku. Możliwość taka istnieje tylko w sytuacjach ściśle wskazanych w ustawie procesowej i po spełnieniu określonych w niej warunków. Przesłanki wznowienia postępowania ustalone zostały w sposób wyczerpujący w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. i związane są one z wadliwością postępowania. Z tego powodu, skutkiem ich zaistnienia, jest możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Celem postępowania wznowieniowego jest w pierwszej kolejności stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a następnie - w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Podkreślić przy tym trzeba, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej i dlatego przepisy regulujące ten tryb wymagają stasowania wykładni ścieśniającej. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, jako przesłanka wznowienia, musiały istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 r., II GSK 986/09 dostępny w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl): "Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia, lecz stanowić podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie". W wyroku z dnia 17 grudnia 1997 r.,[...]NSA stwierdził, że "Przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję". W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Starosta, na podstawie świadectwa pracy z dnia [...] wystawionego przez ostatniego pracodawcę skarżącej – Z. M., decyzją z dnia [...] przyznał D.P. zasiłek dla bezrobotnych od dnia [...] począwszy. W tym samym dniu wydał również decyzję o przyznaniu skarżącej od dnia [...] statusu osoby bezrobotnej. Z kolei, decyzją z dnia [...] Starosta orzekł o utracie przez D. P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego. Istotną w tej sprawie okolicznością, która stanowiła, zdaniem organu, podstawę do wznowienia postępowania jest wyrok Sądu Rejonowego dnia [...] sygn. akt [...], zgodnie z którym Sąd nakazał pozwanemu Z. M. dokonać sprostowania świadectwa pracy D.P. w ten sposób, że rozwiązanie stosunku pracy z powódką nastąpiło za wypowiedzeniem przez pracodawcę w dniu [...] na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiazywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników w związku z likwidacja etatu powódki. Wyrok Sądu z dnia [...] niewątpliwie zmienił datę rozwiązania stosunku pracy, co formalnie oznaczało, że w dniu [...] skarżąca nie pozostawała bez pracy. Rozstrzygnięcia wymaga jednak kwestia, czy powołany wyżej wyrok Sądu Rejonowego nakazujący dokonanie sprostowania świadectwa pracy D. P., w świetle przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., stanowi - jak to przyjęły organy - przesłankę do wznowienia postępowania jako nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję. Jak już wyżej wskazano, pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. W rozpoznawanej sprawie ani skarżąca, ani też organ w dacie wydania decyzji o utracie przez D.P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego, czyli [...], nie wiedzieli, że w przyszłości zapadnie wyrok w przedmiocie sprostowania świadectwa pracy D. P., zmieniający datę rozwiązania stosunku pracy na późniejszą, aniżeli w świadectwie pracy, który skarżąca przedłożyła ubiegając się o status bezrobotnego i związany z tym zasiłek. Istotnie, jest to okoliczność nowa, mająca znaczenie dla sprawy jednakże - co nie budzi wątpliwości - nieistniejąca w dniu wydania ostatecznej decyzji z dnia [...]. Organy, ponownie rozpatrując sprawę, winny wziąć zatem pod uwagę powyższe okoliczności i wydać rozstrzygnięcie odpowiadające ustaleniom faktycznym i stanowi prawnemu obowiązującemu w dacie jego wydania. Reasumując stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca są niezgodne z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. albowiem organy nie wykazały, że zaistniały przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej o utracie przez D. P. prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych i statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z powodu otrzymania świadczenia przedemerytalnego, określone w tym przepisie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł w pkt II wyroku.