I SAB/Wa 108/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Dorota Apostolidis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie co do zobowiązania Ministra Infrastruktury i Budownictwa do wydania rozstrzygnięcia; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz A. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 14 grudnia 2016 r. A. B., reprezentowana przez adwokata W. P., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa, w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] marca 1950 r. , nr [...] odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy Al. [...] (dawna ul. [...]) ozn. nr hip. [...]. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 36 i 35 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) polegające na braku podejmowania działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o jej oddalenie, przedstawiając dotychczasowy tok postępowania i wskazując na jego szczególnie skomplikowany charakter oraz wielość stron tego postępowania. Jednocześnie organ podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu dołączenia do akt sprawy ostatecznej decyzji Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia własności nieruchomości położonej Al. [...], stanowiącej własność L. G. na rzecz Skarbu Państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2016 r. Dz. U. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd, uwzględniając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Stosownie do treści art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Pod pojęciem "załatwienie sprawy" trzeba przy tym rozumieć wydanie w sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego lub formalnoprawnego, kończącego postępowanie administracyjne w rozpatrywanej przez organ sprawie. W myśl art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostawał w stanie bezczynności lub prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wydanie przez organ decyzji w sprawie, czy też wydanie innego rozstrzygnięcia wstrzymującego bieg postępowania, w którym złożono skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wyłącza możliwość uwzględnienia tej skargi nawet wówczas, gdy decyzja lub inne rozstrzygnięcie podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Tym samym nie jest możliwe złożenie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, dopóki we właściwym trybie nie zostanie wzruszone postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego lub nie zostanie ono podjęte (por. wyrok NSA z 29 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1380/07 Lex nr437951, postanowienie NSA z 29 grudnia 1992 r. Sygn. akt II są 697/92, Lex nr 10439). W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Budownictwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...], zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiocie rozpoznania opisanego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Według art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w k.p.a., a tym samym eliminuje możliwość powstania bezczynności lub przewlekłości postępowania związanej z upływem terminu załatwienia sprawy. Skoro w dacie wyrokowania, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było zawieszone, to brak było podstaw do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego jednocześnie rozstrzyga o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Oceniając działanie organu od daty złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji do daty wydania postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r. zawieszającego postępowanie administracyjne Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć bowiem należy, iż od chwili wpłynięcia wniosku organ podejmował intensywne działania w celu zgromadzenia całości materiału dowodowego oraz ustalenia wszystkich osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie na względzie należy mieć również, iż do zakończenia niniejszego postępowania konieczne jest uzyskanie ostatecznej decyzji Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia własności nieruchomości położonej Al. [...], stanowiącej własność L. G. na rzecz Skarbu Państwa – a postępowanie toczące się przed Ministrem Finansów nie zostało jeszcze zakończone. Wobec czego w chwili obecnej organ zawiesił postępowanie do czasu dołączenia do akt sprawy ostatecznej decyzji Ministra Finansów w przedmiocie stwierdzenia przejścia własności nieruchomości położonej Al. [...], stanowiącej własność L. G., na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto na względzie trzeba mieć również okoliczność, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych tzw. dekretem [...] należą do spraw skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter i złożoną sytuację prawną gruntów [...], a ustalenie stron i stanu prawnego nieruchomości jest czasochłonne – co ma miejsce w niniejszej sprawie. Przy czym organ informował strony postępowania o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz o dodatkowych terminach rozpatrzenia opisanego wniosku. Tym samym organ dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (pkt 1 i 2 wyroku). O zwrocie skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.