I SA/Wa 2501/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi P. K., B. K. i T. K. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa oddala skargę. Decyzją z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpatrzeniu wniosku Z. S. i H. S. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1953 r., [...], stwierdził wydanie ww orzeczenia z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ww. orzeczeniem ustalono odszkodowanie za wywłaszczone grunty o pow. [...] m² na rzecz W. K. Następnie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1999 r., nr [...], utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r. Wyrokiem z dnia z dnia 8 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 1972-1973/00 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe decyzje. Sąd stwierdził, że w sprawie należy ocenić, czy wnioskodawcy, tj. H. S. i Z. S. posiadają interes prawny do występowania z przedmiotowym wnioskiem, a jeżeli tak, to poczynione ustalenia należy uwzględnić przy dokonaniu oceny legalności kwestionowanej decyzji. Dodatkowo, w ocenie Sądu rozważenia wymagało ustalenie, czy w świetle art. 5 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku (Dz. U. 1947, nr 52 ze zm.) grunt uległ wywłaszczeniu z dniem wejścia w życie tej ustawy, czy też po określeniu granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku, tj. po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949 r., w sprawie określenia granic terenu Pomnika (Dz. U. nr 54 poz. 422). Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia z uwagi na fakt, iż wnioskodawcy nie posiadają interesu prawnego do występowania z przedmiotowym wnioskiem. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości ww. decyzję i umorzył postępowanie nadzorcze przed tym organem jako niewłaściwym w sprawie. Następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], stwierdził, iż ww. orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Organ swoją decyzję uzasadnił faktem, iż kwestionowana decyzja skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie oraz dotyczyła sprawy rozstrzygniętej już inną decyzją administracyjną. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa uzasadniono zaś spełnieniem przesłanki określonej w art. 156 § 2 k.p.a. Pismem z dnia 4 lutego 2010 r. P. K. wystąpił, w trybie art. 154 § 1 k.p.a. z wnioskiem o zmianę decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., zaś w przypadku nieuwzględniania zasadności wniosku, o stwierdzenie jej nieważności. Pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r. wnioskodawca sprecyzował zakres żądania i cofnął wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...], Minister Infrastruktury odmówił dokonania zmiany w trybie art. 154 § 1 k.p.a. ostatecznej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. Pismem z dnia 6 listopada 2011 r. P. K. ponownie wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2003 r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że ustalenie dokonane przez organ nadzoru, jakoby W. K. nie była stroną postępowania odszkodowawczego jest wadliwe. Ponadto, w jego ocenie, druga z przesłanek stanowiących podstawę do uznania kwestionowanego orzeczenia za wadliwie, a mianowicie fakt istnienia w obrocie prawnym innej decyzji rozstrzygającej tę samą sprawę (res iudicata), nie miała miejsca. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż wydana została z naruszeniem prawa, bowiem skierowana została do osoby zmarłej tj. C. K., a zatem rażąco naruszyła prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W wyniku powyższego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji nadzorczej pozostał do rozpoznania wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1953 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jak już wyżej wskazano decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., [...], stwierdził wydanie ww orzeczenia z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że orzeczenie z 1953 r. wydane zostało na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku (Dz. U. z 1947r. nr 52 poz. 226) oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949 r., w sprawie określenia granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku (Dz. U. nr 54 poz. 422) oraz dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952r.. nr 4, poz. 31), który zgodnie z art. 5, 6 i 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1951r. zmieniającej ww. dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. (Dz. U. z 1952r. nr 4, poz. 25) stosowało się odpowiednio do niezakończonych postępowań odszkodowawczych prowadzonych na podstawie innych przepisów niż dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. Kwotę odszkodowania ustalono natomiast na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalania norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. 1952r. nr 52. poz. 339), zatem w aspekcie zgodności z przepisami ww. aktów należy ocenić badane orzeczenie. Wskazał, ze samo wywłaszczenie nieruchomości o pow. [...] ha nastąpiło na mocy art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku (Dz. U. z 1947r. nr 52, poz. 266). Art. 2 powołanej ustawy stanowi, że Pomnik Męczeństwa na Majdanku obejmuje część terenu dawnego obozu koncentracyjnego w granicach, które szczegółowo określi rozporządzenie Ministra Kultury i Sztuki, wydane w porozumieniu z Ministrami: Administracji Publicznej, Rolnictwa i Reform Rolnych oraz Odbudowy. Minister w uzasadnieniu decyzji wskazał również, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949 r. w sprawie określenia granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku (Dz. U. 1949r., Nr 54, poz. 422) w kształcie nadanym obwieszczeniem Ministra Kultury i Sztuki z dnia 26 kwietnia 1950 r. o sprostowaniu błędu w rozporządzeniu Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949r. w sprawie określenia granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku (Dz. U. z 1950r., nr 24. poz. 222), Pomnik Męczeństwa na Majdanku obejmuje teren ogólnej powierzchni 96 ha 4.971 m², pochodzący z gruntów niehipotekowanych (ukazowych) wsi D., gm. Z., pow. L., woj. [...] w następujących granicach: od punktu położonego w odległości około 1.600 m od toru kolejowego L.-L., przy szosie L.-P., jako punktu wyjściowego, granica biegnie wzdłuż szosy L.-P. w kierunku południowo-wschodnim na długości 1.003 m. Następnie granica załamuje się od szosy pod kątem ostrym, zbliżonym do prostego i biegnie w kierunku południowo-zachodnim na długości 334 m, dalej załamuje się pod kątem rozwartym, zbliżonym do prostego i biegnie w kierunku północno-zachodnim na długości 354 m. dochodząc do następnego narożnika, gdzie załamuje się prawie pod kątem prostym i biegnie w kierunku południowo-zachodnim na długości 795 m, po czym granica biegnie łukiem koła o promieniu 190 m w ogólnym kierunku południowym na długości 795 m, a dalej linią prostą o długości około 319 m w kierunku północno-zachodnim dochodząc do narożnika, przy którym granica znowu załamuje się prawie pod kątem prostym i biegnie na długości 1.270 m w kierunku północno- wschodnim dochodząc do punktu położonego przy szosie L.-P., to jest do punktu wyjściowego, od którego rozpoczęto opisanie granic. Minister w uzasadnieniu decyzji podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 8 listopada 2001 r. sygn. akt 1 SA 1972-1973/00, wskazał, iż "skoro przepis art. 5 cyt. ustawy precyzuje, że wywłaszczeniu podlegają tereny wymienione w art. 2. to wymienione tereny powinny być określone przebiegiem ich granic - uczyniło to dopiero cytowane rozporządzenie z dnia 20 września 1949 r." W związku z powyższym w ocenie organu Sąd uznał, iż wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło z datą wejścia w życie ww. rozporządzenia z dnia 20 września 1949 r. określającego granice Pomnika Męczeństwa na Majdanku, tj. w dniu 27 października 1949 r. Minister wskazał, że niniejszej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, że pomiędzy wejściem w życie ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku, a wejściem w życie rozporządzenia z dnia 20 września 1949 r. w sprawie określenia granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku właścicielka nieruchomości W. K. dokonała trzykrotnego rozporządzenia swoim gruntem sprzedając poszczególne jego części. W konsekwencji w dacie wejścia w życie rozporządzenia z dnia 20 września 1949 r. tj. w dniu 27 października 1949 r. przedmiotowy grunt stanowił własność także T. S. i J. S., którzy aktem notarialnym z dnia [...] marca 1949 r. rep. [...], nabyli od ww. W. K. z tej nieruchomości grunt o pow. [...] m² oraz aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1948 r. rep. [...], nabyli kolejną część gruntu o pow. [...] m². Zatem w dacie wywłaszczenia byli właścicielami gruntu o łącznej powierzchni [...] m². W związku z tym Minister wskazał, że z powyższego wynika legitymacja następców prawnych T. S. i J. S. do występowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia z 1953 r., na co wskazano również w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r. Minister wskazał ponadto, że z akt sprawy wynika, iż nieruchomość W. K. uregulowana była w [...] nr [...], która została zamknięta i w dniu 29 grudnia 1949 r. przeniesiona do [...] nr [...], gdzie została zapisana w odpowiednich udziałach na rzecz W. K., T. i J. małż. S., N. F., M. A. J. H., G. W. i Z. W. W ocenie organu, brak wskazania w orzeczeniu o odszkodowaniu pozostałych współwłaścicieli nieruchomości nie może stanowić podstawy do wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 156 k.p.a., bowiem brak udziału wszystkich stron w postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Natomiast przesłanka wznowieniowa nie może stanowić również przesłanki nieważnościowej, bowiem badanie tych przesłanek następuje w odrębnych od siebie postępowaniach odpowiednio o wznowienie postępowania oraz o stwierdzenie nieważności. Jednocześnie Minister wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się poświadczona kopia orzeczenia z dnia [...] listopada 1953 r., z której wynika, iż odszkodowanie w kwocie [...] zł za grunt o pow. [...] m², a zatem grunt, którego hipoteczną właścicielką była W. K., zostało przyznane na rzecz S. S., córki W. K. Powyższa decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego na mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. W powołanym wyroku NSA z dnia 8 listopada 2001 r. wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 listopada 1953 r. nie zmienia faktu, iż w dniu przyznania odszkodowania W. K. sprawa odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość była rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] listopada 1953 r. Organ mając na uwadze powyższą ocenę prawną, podniósł, że w sprawie niniejszej zaszła przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wskazana w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., tj. przesłanka wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją administracyjną. Jednocześnie organ zważył, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wobec tego organ wskazał, że oceniane jest orzeczenie odszkodowawcze, które nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Jednakże w jego ocenie od daty jego wydania minęło ponad dziesięć lat. tym samym nie jest możliwe z powodu wypełnienia przesłanki pkt 3 art. 156 § 1 k.p.a, stwierdzenie jego nieważności. W związku z powyższym organ obowiązany jest stwierdzić wydanie z naruszeniem prawa przedmiotowego orzeczenia z 1953 r. Reasumując Minister wskazał, że nie stwierdził, aby sprawie zostało rażąco naruszone prawo. Bowiem w sprawie zakończonej badanym orzeczeniem, w dniu [...] kwietnia 1952 r. odbyła się rozprawa odszkodowawcza. Z protokołu rozprawy wynika, że strony i osoby zainteresowane zostały powiadomione o terminie rozprawy. Ponadto zgodnie z treścią protokołu wynika, że na rozprawie stawiło się ok. 50 osób zainteresowanych, które nie wyraziły zgody na zaproponowane im odszkodowania. Jednocześnie z protokołu rozprawy wynika, iż wywłaszczonym proponowane były nieruchomości zamienne z majątku PGR w R., na co również nie wyrazili zgody. Wobec powyższego zdaniem Ministra nie został naruszony art. 33 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Ponadto organ nie stwierdził, aby oceniane orzeczenie wypełniało, którąkolwiek z pozostałych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. z wyjątkiem wcześniej wskazanej przesłanki z pkt 3. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo Minister w uzasadnieniu decyzji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż odszkodowanie przyznane m.in. W. K. zostało skutecznie wpłacone do depozytu sądowego, z którego następnie było sukcesywnie wypłacane osobom uprawnionym. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że wniosek wszczynający postępowanie nadzorcze został złożony przez osoby legitymowane tj. przez H. S. i Z. S. i jako następców prawnych J. i T. S., którzy na podstawie umów sprzedaży z dnia [...] marca 1948 r. (akt notarialny Rep. Nr [...]) oraz z dnia [...] kwietnia 1948 r. (akt notarialny Rep. Nr [...]) nabyli w przedmiotowej nieruchomości uregulowanej dawniej w księdze hipotecznej Lublin nr [...] (późn. [...] nr [...]) udział odpowiadający niewydzielonemu obszarowi o łącznej powierzchni [...] ha z ogólnej powierzchni [...] ha przysługującej W. K. Powyższa umowa została zawarta po wejściu w życie ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. a przed wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949 r. Minister wskazał, że J. i T. S. nabyli udział w nieruchomości objętej księgą hipoteczną [...] nr [...] zanim nastąpiło wywłaszczenie tej nieruchomości w dniu [...] października 1949 r., tj. przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 20 września 1949 r. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że H. S. oraz Z. S. przysługuje zatem legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r. pomimo, iż w orzeczeniu tym figuruje jako osoba uprawniona W. K. przy jednoczesnym pominięciu ww. osób. Organ odwoławczy wskazał również, że analizując przesłanki wskazane w art. 156 § 1 pkt 1, 4,-5, 6 i 7, nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności kontrolowanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r. Minister odnosząc się do przesłanki zawartej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. polegającej na wydaniu decyzji bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa wskazał, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie istniał przedmiot postępowania zakończonego kontrolowanym orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1953 r., w postaci sprawy o przyznanie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną przepisami ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. Nie wystąpiła zatem w ocenie Ministra przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej, sformułowana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Minister wskazał, że tereny wymienione w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. podlegały wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa i natychmiastowemu zajęciu przez Ministra Kultury i Sztuki za odszkodowaniem (art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r.). Z akt archiwalnych wynika, iż szczegółowy przebieg granic terenu wywłaszczenia obrazuje mapa sytuacyjna z 1946 r., sporządzona na potrzeby wywłaszczenia przez M. P. W. W. W granicach tych znalazła się m.in. część nieruchomości objętej księgą hipoteczną [...] (dawniej [...]) o pow. [...] ha, stanowiąca własność W. K. Zgodnie z umową sprzedaży z dnia [...] grudnia 1939 r. (akt notarialny Rep. Nr [...]) W. K. nabyła od H. S. część nieruchomości [...], pozostałą po uprzednim zbyciu przez niego obszaru [...] ha, tj. obszar [...] ha. Według zaś pomiarów dokonanych przez M. P. W. W. na terenie objętym wywłaszczeniem znalazła się część nieruchomości nabytej przez W. K. o powierzchni [...] ha. W ocenie Ministra z powyższego wynika, iż organ wojewódzki prawidłowo ustalił powierzchnię części nieruchomości nabytej w 1939 r. przez W. K., która podlegała wywłaszczeniu. Organ odwoławczy wskazał także, że w swoich rozważaniach organ nie mógł pominąć kwestii zbycia przez W. K. niewydzielonych części przysługującej jej nieruchomości o pow. [...] ha w okresie od [...] marca 1948 r. do [...] października 1949 r. m.in. na rzecz J. i T. małż. S. umowami z dnia [...] marca 1948 r. oraz z dnia [...] kwietnia 1948 r. W istocie bowiem organ wojewódzki pominął w postępowaniu odszkodowawczym ww. osoby w wyniku odmiennej wykładni przepisu art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. Należy jednak podkreślić, iż przyjęcie daty wejścia w życie ww. ustawy, tj. dnia 8 lipca 1947 r. jako daty wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie stanowi rażącego naruszenia prawa, albowiem literalne brzmienie art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. nie precyzuje daty odjęcia prawa własności nieruchomości objętych wywłaszczeniem. Z uwagi na wątpliwości interpretacyjne Minister wskazał, że dopuszczalne było w tym przypadku przyjęcie którejkolwiek z ww. dat, gdyż wada odmiennej wykładni prawa uległa sanacji w wyniku uzyskania przez orzeczenie z dnia [...] grudnia 1953 r. przymiotu ostateczności. Zatem wskazanie W. K. jako osoby uprawnionej do całości odszkodowania nie stanęło na przeszkodzie wypłacie innym współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości odpowiednich części odszkodowania z depozytu sądowego (zob. postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] września 1976 r. sygn. akt [...], postanowienie Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] listopada 1976 r. sygn. akt [...]). Okoliczność zaś, iż J. i T. S. nie brali bez własnej winy udziału w postępowaniu odszkodowawczym może ewentualnie stanowić jedynie przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister wskazał, że stosownie do art. 33 ust. 2 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (tj. Dz. U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapadało po przeprowadzeniu rozprawy. Podkreślił, iż zgodnie z treścią protokołu z rozprawy odszkodowawczej, stanowiącego część akt archiwalnych, rozprawę w sprawie przyznania odszkodowania m.in. W. K. przeprowadzono w dniu [...] kwietnia 1952 r. z udziałem właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym wywłaszczeniem. W toku rozprawy poinformowano uczestników, iż odszkodowanie zostanie ustalone w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 3 czerwca 1950 r. (Dz. U. Nr 26, poz. 234). Zdaniem Ministra należy uznać za chybiony zarzut odwołujących się, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, albowiem w wydanym dnia [...] grudnia 1953 r. orzeczeniu odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. Nr 52, poz. 339). Zestawienie daty rozprawy z datą wejścia w życie rozporządzenia z dnia 28 listopada 1952 r. nie pozostawia bowiem wątpliwości, iż w toku rozprawy obowiązywało prawidłowo powołane w protokole rozporządzenie z dnia 3 czerwca 1950 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U z 1950 r. Nr 26, poz. 234). Wskazał, że z analizy treści kontrolowanego orzeczenia wynika, że organ wojewódzki prawidłowo przyjął, iż do ustalenia przedmiotowego odszkodowania miało zaś zastosowanie rozporządzenie z dnia 28 listopada 1952 r., które weszło w życie w dniu 30 grudnia 1952 r. W ocenie Ministra nietrafny jest również zarzut, iż biegły rzeczoznawca powołany został spoza listy biegłych prowadzonej przez prezydium wojewódzkiej rady narodowej jest nietrafny, albowiem z treści protokołu rozprawy nie wynika, aby powołany biegły nie był wpisany na listę biegłych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Z treści ww. protokołu wynika jedynie, iż biegły został powołany "z Wydziału Rolnictwa Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.". W istocie § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów oraz Ministrów Budownictwa i Finansów z dnia 29 grudnia 1950 r. w sprawie trybu powoływania rzeczoznawców w postępowaniu ustalającym odszkodowanie za nieruchomości, wywłaszczone dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1951 r. Nr 3, poz. 19) określał, iż rzeczoznawców powołuje na okres dwóch lat i wpisuje na listę prezydium wojewódzkiej rady narodowej (Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie, Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi), spośród osób posiadających wiedzę i doświadczenie, potrzebne do wydania opinii. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, aby biegły był jednocześnie wpisany na listę wojewódzką oraz był zatrudniony w prezydium powiatowej rady narodowej. Ponadto z akt archiwalnych nie wynika dokładna data powołania biegłego. Zatem mógł on być powołany przed wejściem w życie ww. rozporządzenia z dnia 29 grudnia 1950 r. Organ nie stwierdził również rażącego naruszenia art. 75 § 2 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r. (Dz. U. z 1928 r. Nr 36, poz. 341, z późn. zm.). Reasumując organ odwoławczy wskazał, że jedyną stwierdzoną w badanym orzeczeniu z dnia [...] grudnia 1953 r. wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej uprzednio inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.) Wskazał, że z akt archiwalnych wynika, że w dniu [...] listopada 1953 r. nr [...], zostało wydane orzeczenie przyznające odszkodowanie za nieruchomość o powierzchni [...] ha, wskazujące jako osobę uprawnioną S. S. - córkę W. K. Natomiast w wyroku z dnia 8 listopada 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził wiążącą organ ocenę prawną, iż wyeliminowanie ww orzeczenia z dnia [...] listopada 1953 r. w trybie art. 156 k.p.a. nie zmienia faktu, iż w dniu wydania kontrolowanego orzeczenia istniało w obrocie prawnym orzeczenie z dnia [...] listopada 1953 r. Organ wskazał również, że Sąd stwierdził, iż zaszła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. pod warunkiem, że Z. S. i H. S. mają interes prawny w przedmiotowym postępowaniu. Minister jednocześnie za nietrafny uznał argument odwołujących się, że orzeczenie z dnia [...] listopada 1953 r. nie było ostateczne w dniu wydania kontrolowanego orzeczenia, tj. w dniu [...] grudnia 1953 r. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż intencją ustawodawcy było sformułowanie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w taki sposób, aby niedopuszczalne było rozstrzyganie tych samych spraw po wielokroć, z naruszeniem powagi rzeczy osądzonej (łac. res iudicata) decyzji już wydanych. Nie zgodził się również ze stanowiskiem odwołujących się, iż pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie jest dla organu wiążący, albowiem stanowił jedynie zrelacjonowanie ich. stanowiska bez przesądzenia ww. kwestii w sposób kategoryczny. Konkludując organ wskazał, że pomimo spełnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. nie jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności kontrolowanego orzeczenia z uwagi na upływ okresu ponad 10 lat od dnia wydania tego rozstrzygnięcia (art. 156 § 2 k.p.a.). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli P. K., B. K. i T. K. reprezentowani przez radcę prawnego J. B. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że w rozumieniu tego przepisu uprzednio wydana decyzja administracyjna, nie musi być decyzją ostateczną w dacie wydawania decyzji kontrolowanej; 2. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez uznanie, że orzeczenia administracyjne z dnia [...] listopada 1953 r. oraz z dnia [...] grudnia 1953 r. dotyczą tej samej sprawy, w sytuacji, gdy orzeczenia te nie są tożsame od strony podmiotowej, ich adresatami są inne osoby (odpowiednio S. S. oraz W. K.); 3. naruszenie art. 156 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż pomimo stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1953 r. nadal wywiera ona skutki prawne; 4. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, chociaż rażąco narusza ona prawo, gdyż przyznaje odszkodowanie W. K., za grunty z których nie została ona wywłaszczona; 5. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, chociaż rażąco narusza ona prawo, gdyż nie przyznaje odszkodowania wywłaszczonym właścicielom gruntów; 6. naruszenie art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 75 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r.,, gdyż nie wskazano w niej podstawy prawnej w zakresie ustalenia wysokości odszkodowania; 7. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z w związku z art. 75 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., rozporządzenia z dnia 22 marca 1928 r., gdyż pomimo faktu, iż jest ona częściowo odmowna, nie sporządzono do niej uzasadnienia. Wobec powyższego skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego oraz argumenty mające uzasadniać uwzględnienie ich skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] sierpnia 2013 r, którą organ utrzymał w mocy uprzednio wydaną przez siebie decyzję z dnia [...] lutego 2013 r., stwierdzającą, że orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1953 r., nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa. W ocenie Ministra spełniona została przesłanka wskazana w treści art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. z tej przyczyny, że w dacie wydania kontrolowanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r. w obrocie prawnym funkcjonowała inna decyzja rozstrzygająca tą samą sprawę, a mianowicie orzeczenie Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] listopada 1953 r. Jednocześnie Minister nie stwierdził nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r. mając na uwadze treść art. 156 § 2 k.p.a. oraz fakt , że od jego wydania minęło ponad 10 lat. Organ II instancji wskazał ponadto, że nie zachodzą żadne inne przesłanki, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności omawianego orzeczenia. Na wstępie zaznaczyć należy, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w dniu 8 listopada 2001 r. wydał w niej wyrok - sygn. akt I SA 1972-1973/00 . Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1271), który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przez 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Związanie wskazaną wykładnią prawa organów administracji znajduje natomiast podstawę w treści art. 153 P.p.s.a . Analiza oceny oraz wskazań zawartych w cytowanym wyżej uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2001 r. prowadzi do wniosku, że Sąd ten zawarł w nim wiążącą ocenę prawną, z której wprost wynika, że kontrolowane obecnie przez organy administracyjne orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. z dnia [...] grudnia 1953 r. o nr [...] przyznające odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz W. K., wydane zostało w sytuacji gdy sprawa wypłaty tego odszkodowania została rozstrzygnięta wcześniejszym orzeczeniem z dnia [...] listopada 1953 r. Res iudicata przesądza zatem o wadliwości omawianej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. W tym zakresie Sąd nie podziela stanowiska skarżących, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wadliwie zinterpretował treść uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2001 r., gdyż w ich ocenie Sąd ten nie wskazał w nim wiążąco na spełnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. lecz jedynie zrelacjonował stanowisko pełnomocnika skarżących zajęte przez niego na rozprawie. Pogląd ten nie znajduje, przede wszystkim, potwierdzenia w zapisie protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia z dnia 8 listopada 2001 r. Zapis tej wypowiedzi pełnomocnika jednoznacznie dotyczy jego oświadczenia że " obie decyzje dotyczą tej samej nieruchomości i tej samej kwoty". Dalsza część uzasadnienia wyroku wprost wskazuje na to, że jest ona stanowiskiem Sądu, a jego podsumowanie zawarte jest w zdaniu: "Stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1953 r. (decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r.) nie zmienia faktu, iż w dniu przyznania odszkodowania W. K. ([...] grudnia 1953 r. sprawa odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość była rozstrzygnięta decyzją z dnia [...] listopada 1953 r.). Skoro brak jest podstaw do oceny, że Minister błędnie zinterpretował treść i uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, odnosząc się do poszczególnych zarzutów pełnomocnika skarżących zawartych w punktach 1-3 skargi wskazać należy, że nie mogą być one przedmiotem rozważań Sądu w składzie orzekającym w sprawie niniejszej. Podkreślić bowiem należy, że wobec wskazanej wyżej, przesądzającej wykładni i oceny prawnej dokonanej przez NSA okoliczności związane z : - przymiotem ostateczności orzeczenia z dnia [...] listopada 1953 r. w dniu rozstrzygnięcia dokonanego przez Wojewódzką Radę Narodową w L. w dniu [...] grudnia 1953 r.; - tożsamości spraw zakończonych orzeczeniami z dnia [...] grudnia 1953 r. oraz z dnia [...] listopada 1953 r. , jak również - wyeliminowania z obrotu prawnego, z dniem 1995 r. orzeczenia z dnia [...] listopada 1953 r. nie mogą być przedmiotem analizy ani też odmiennej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego niż ta, która w tym zakresie została zaprezentowana w uzasadnieniu NSA. Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 roku o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r., które zdaniem skarżących rażąco narusza prawo z tej przyczyny, że przyznaje W. K. odszkodowanie za grunt z którego nie została ona faktycznie wywłaszczona. Faktem jest, że z art. 5 cytowanej ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. wynika obowiązek ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Oczywistym jest także, co podkreślają skarżący, że odszkodowanie powinno być ustalone na rzecz osób, które były właścicielami nieruchomości w dacie odjęcia prawa własności. Jednocześnie jednak zaznaczyć trzeba, że w toku trwającego wiele lat postępowania zarysował się problem interpretacyjny, czy świetle przywołanego wyżej art. 5 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 1947 roku o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku, grunt ulegał wywłaszczeniu z dniem wejścia w życie tej ustawy, czy też po ustaleniu granic terenu Pomnika, które nastąpiło po dniu 20 września 1949 roku tj. wejściu w życie rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki w sprawie określenia granic terenu Pomnika Męczeństwa na Majdanku. Jego rozstrzygnięcie było między innymi przedmiotem postępowania w tej sprawie, w zakresie ustalenia kręgu podmiotów posiadających interes prawny w jej rozpoznaniu. Podkreślić zatem należy, że przyznanie odszkodowania za nieruchomość, osobie której nie przysługiwał do niej tytuł własności w całości stanowi niewątpliwie naruszenie prawa , jednakże nie ma ono charakteru rażącego. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 k.p.a. musi nosić cechę oczywistego, wyraźnego i bezspornego naruszenia konkretnego przepisu prawa, gdzie zestawienie treści tego prawa z dokonanym rozstrzygnięciem wskazuje jasno na oczywistą wzajemną niezgodność . W orzecznictwie sądów administracyjnych, z całą stanowczością wyrażany jest także pogląd , że wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa odnosić się może jedynie do tych przepisów prawa, których treść i znaczenie jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości związanych z ich ewentualną wykładnią lub interpretacją. Tymczasem w sprawie niniejszej, Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L., orzeczeniem z dnia [...] grudnia 1953 r. ustaliło odszkodowanie na rzecz byłej właścicielki całej wywłaszczonej nieruchomości – W. K. z pominięciem jej pozostałych współwłaścicieli, na skutek odmiennej wykładni art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o utworzeniu Muzeum, niż ta, która ostatecznie została uznana za prawidłową tj. po dacie ustalenia granic Pomnika Męczeństwa na Majdanku, mocą rozporządzenia Ministra Kultury i Sztuki z dnia 20 września 1949 r.. Powyższe zaś przesądza, że wadliwość dokonanego rozstrzygnięcia w tym zakresie nie może być interpretowana w kategorii rażącego naruszenia prawa. Jednocześnie nietrafny jest także zarzut skarżących skoncentrowany na twierdzeniu, że organy administracji naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 5 ustawy z dnia 2 lipca 1947 r. o upamiętnieniu męczeństwa Narodu Polskiego i innych Narodów na Majdanku poprzez odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r., które zdaniem skarżących rażąco narusza prawo także z tej przyczyny, że nie przyznaje odszkodowania faktycznym właścicielom wywłaszczonej nieruchomości - nabywcom gruntu od W. K. F.N., małżonkowie T. i J. S., A. M., H. J. oraz W. G. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanego orzeczenia. W odniesieniu do powyższego zarzutu, Sąd podkreśla, że w pełni akceptuje pogląd Ministra, iż pominięcie w orzeczeniu odszkodowawczym pełnego kręgu właścicieli wywłaszczonej nieruchomości jest wadą tego orzeczenia, która jednakże stanowi niekwestionowaną przesłankę warunkującą wszczęcie postępowania wznowieniowego w oparciu o treść art. 145 k.p.a., a nie przesłankę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 k.p.a. Poza sporem pozostaje fakt, że oba wyżej wymienione nadzwyczajne tryby postępowania: o wznowienie postępowania i o stwierdzenie nieważności decyzji przeprowadzane są w odrębnych postępowaniach oraz na podstawie odrębnie unormowanych przesłanek. Wbrew stanowisku skarżących, kontrolowane orzeczenie nie narusza także rażąco obowiązujących w dacie jego wydania przepisów postępowania, w tym art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z jego treścią każda decyzja powinna zawierać powołanie się na podstawę prawną, datę, osnowę decyzji, oznaczenie jej rodzaju, podpis władzy oraz wskazać, czy przysługuje od niej odwołanie czy skarga. Z akt sprawy wynika, że w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 1953 r. wskazano, że zostało ono wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr. 52 poz. 339 z 1952 r.). Jednocześnie brak jest powołania, który z przepisów tego aktu był podstawą prawną ustalenia odszkodowania. Skarżący dowodzą, że doszło do rażącego naruszenia prawa gdyż wbrew treści orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r., z protokołu rozprawy, która odbyła się dnia [...] kwietnia 1952 r. wynika, iż jej uczestnicy zostali poinformowani, że odszkodowanie zostanie ustalone na podstawie rozporządzenia z dnia 3 czerwca 1950 r. (Dz. U. nr 26 poz. 234). Powyższe nie zasługuje na akceptację. Zasadnie wskazał Minister w zaskarżonej decyzji, że w dacie odbywania rozprawy administracyjnej w dniu [...] kwietnia 1952 r. obowiązywało w tej materii rozporządzenie z dnia 3 czerwca 1950 r. Natomiast w chwili wydania kontrolowanego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1952 r., obowiązywało już rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1952 r. w sprawie ustalenia norm szacunkowych dla nieruchomości nabywanych w celu realizacji narodowych planów gospodarczych, wskazane w jego treści, które weszło w życie z dniem 30 grudnia 1952 r.. Jednocześnie, w nawiązaniu do zarzutów skargi, podkreślenia wymaga, że z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu rozprawy z dnia [...] kwietnia 1952 r. wprost wynika, że chociaż wycena rzeczoznawcy nie zachowała się wśród dokumentów archiwalnych, to "ustalenia wysokości odszkodowania należnego właścicielom wykazanym w rejestrze pomiarowym, dokonał biegły, powołany z Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. Powyższe determinuje zaś ocenę, że oszacowania wartości należnego wywłaszczonym właścicielom nieruchomości odszkodowania dokonał uprawniony rzeczoznawca majątkowy, a tym samym osoba zaufania publicznego, zobowiązana z urzędu znać i stosować obowiązujące w tej materii przepisy prawa. Sąd akceptuje i podziela także stanowisko organu, że zapis w protokole z dnia [...] kwietnia 1952 r. nie potwierdza twierdzenia skarżących, że wyceny dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy dokonał biegły z listy powiatowej rady narodowej. Treść tego dokumentu wskazuje jedynie, że biegły został powołany z "Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L.". Słusznie zatem dowodzi Minister, że brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia domniemania, że nie był on wpisany jednocześnie na listę biegłych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w sprawie niniejszej, organ prawidłowo ocenił, że kontrolowane w trybie nadzorczym orzeczenie z dnia [...] grudnia 1953 r. wydane zostało w oparciu o opinię biegłego, której wprawdzie nie można ocenić z uwagi na niezachowanie się jej w aktach sprawy po upływie ponad 60 lat, ale nie można też domniemywać, że do doszło do nieprawidłowości w wydaniu tego orzeczenia w zakresie określenie wysokości odszkodowania. Ponad wszelką wątpliwość bowiem fakt niezachowania się opinii w aktach administracyjnych nie może stanowić podstawy domniemania, że została ona sporządzona zarówno przez osobę nieuprawnioną jak i sprzecznie z obowiązującymi w tym czasie przepisami prawa. Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia art. 75 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, zgodnie z treścią, którego jeśli decyzja jest w całości lub w części odmowna, powinna zawierać prawne i faktyczne uzasadnienie. Podkreślenia wymaga bowiem, że brak uzasadnienia omawianego orzeczenia z dnia [...] grudnia 1953 r w żaden sposób nie wpływa na ocenę jego prawidłowości. Skoro dokonane rozstrzygnięcie nie zawiera wadliwości noszących cechy rażącego naruszenia prawa, to uchybienie formalne w tej postaci pozostaje bez wpływu na dotychczas przedstawione rozważania. Mając te okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.