IV SA/Po 1018/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Jarosz po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wglądu w akta sprawy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga A. T. (zwanej dalej: strona skarżąca) z dnia [...] października 2016 r., na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wglądu w akta sprawy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia [...] listopada 2016 r. strona skarżąca została wezwana do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych ww. skargi poprzez złożenie 1 odpisu skargi pod rygorem jej odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 roku, poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa). Ponieważ pomimo doręczenia w dniu [...] grudnia 2016 r. (k. 22 akt sądowych) powyższego wezwania, strona skarżąca nie usunęła wskazanych braków formalnych skargi w ustawowym 7-dniowym terminie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. odrzucił skargę. W dniu [...] lutego 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wypłynął wniosek skarżącej, działającej osobiście, o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca jednocześnie brak ten uzupełniła załączając brakujący odpis skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że w dniu [...] lutego 2017r. w sekretariacie Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zapoznała się z aktami sprawy i z tychże akt dowiedziała się, iż postępowanie sądowoadministracyjne zakończyło się odrzuceniem skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych. Skarżąca wyjaśniła, że po złożeniu przez nią skargi otrzymała z Sadu jedynie jedną przesyłkę, w której doręczono jej wyłącznie odpis zarządzenia z dnia [...] listopada 2016 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, który to wpis w terminie uiściła. W przesyłce nie było wezwania do uzupełnienia innych braków braków formalnych skargi. W tych okolicznościach skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia o odrzuceniu skargi, albowiem nieuzupełnienie przez skarżącą braków formalnych skargi nie było przez nią zawinione. Z tego też względu skarżąca domaga się przywrócenia terminu do dokonania uzupełnienia tych braków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; zwanej dalej: Ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu, przy czym postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 Ppsa pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1), jednakże wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu (§ 3). Ponadto na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z kolei spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu podlega odrzuceniu (art. 88 Ppsa). Tylko kumulatywne zaistnienie przesłanek określonych w art. 86 w związku z art. 87 Ppsa będzie stanowiło podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, art. 87, Nb 1). Powyższe oznacza, że strona musi wykazać (uprawdopodobnić), iż w czasie biegu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym zaistniała obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności, a powstanie tej przeszkody nie było spowodowane jej działaniem i było od niej całkowicie niezależne. Wyjaśnić również należy, że przesłanka braku winy, o której mowa w art. 86 § 1 Ppsa, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Zarówno w orzecznictwie, jak i nauce prawa panuje zgodność, że sąd oceniając tę przesłankę powinien przyjąć obiektywne mierniki staranności, których można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 5 do art. 87). W postanowieniu z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 246/08 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA") Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu, jak np. nagła choroba. Stąd też stwierdzić należy, że o braku winy można mówić w sytuacji, gdy dana przeszkoda w dokonaniu czynności, skonfrontowana z obiektywnymi miernikami staranności, prowadzi do wniosku, iż zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu do jej dokonania, nawet przy użyciu największego możliwego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy, jeżeli przy dochowaniu należytej staranności możliwe było dokonanie czynności w wyznaczonym terminie, to zaniechanie stosownych działań, dzięki którym termin mógłby być zachowany, świadczy o niemożności stwierdzenia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o danej okoliczności jest wiarygodne, ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminu stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu (zob. wyrok NSA z 25.01.2011 r., I FSK 2000/09, CBOSA). W ocenie Sądu skarżąca uchybiła terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi. Wezwanie w tej mierze doręczono skarżącej w dniu [...] grudnia 2016 r. co oznacza, że ostatnim dniem siedmiodniowego terminu był dzień [...] grudnia 2016 r. Sąd zaznacza, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r. I OPS 13/13: (1.) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 Ppsa, jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 Ppsa, uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Z akt sprawy IV SA/Po 1018/16, zainicjowanej skargą skarżącej, wynika, że wezwania dotyczące uiszczenia wpisu i wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi (nadesłania 1 odpisu skargi) doręczono skarżącej w dniu [...] grudnia 2016 r. Taki wniosek wypływa z pisma Naczelnika Urzędu Pocztowego L. k. K. z dnia [...] stycznia 2017 r. (k. 22 akt sprawy IV SA/Po 1018/16). Z pisma tego wynika, iż korespondencję zawierającą powyższe wezwania odebrał w imieniu skarżącej pełnomocnik – J. T., w dniu [...] grudnia 2016 r. Co więcej, jak wskazują zwrotne potwierdzenia odbioru korespondencji sądowej w sprawie – J. T., jako pełnomocnik skarżącej, dokonuje odbioru przesyłek w imieniu skarżącej (por. zwrotne potwierdzenie odbioru postanowienia z dnia [...] stycznia 2017 r.). Zgodnie z § 33 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1177) po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału orzeczniczego niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie do uiszczenia wpisu należy połączyć z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi (§ 2). Wobec powyższego brak podstaw do uznania argumentów skarżącej, iż w skierowanej do niej korespondencji zawarto jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Co więcej, skoro skarżąca uiściła na wezwanie rzeczony wpis sądowy, to tym samym domniemywać można, że korespondencja ta do skarżącej dotarła i z tylko jej znanych względów skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi. Argumentacja podnoszona przez skarżącą w okolicznościach sprawy nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Jednocześnie nie zaistniała w sprawie jakakolwiek niezawiniona przeszkoda uniemożliwiająca nadesłanie odpisu skargi. W okolicznościach niniejszej sprawy uznać więc należało, że skarżąca nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie ww. terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 Ppsa, postanowił jak w sentencji.