II GZ 585/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017 r., sygn. II SA/Łd 846/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi [A.] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie rozłożenia na raty należności budżetowych i umorzenie postępowania postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 846/16 oddalił skargę W. Spółki z o.o. Spółki komandytowej w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2016 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu [...] marca 2017 r. Termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął zatem w dniu 19 kwietnia 2017 r. W dniu 26 kwietnia 2017 r. spółka zaskarżyła powyższy wyrok skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik strony skarżącej argumentując wniosek o przywrócenie terminu podał, że po otrzymaniu odpisu wyroku skontaktował się ze stroną w celu ustalenia, czy życzy sobie ona złożenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego i otrzymał informację, że strona nie widzi takiej potrzeby. W dniu 19 kwietnia 2017 r., a więc w ostatnim dniu terminu do złożenia skargi kasacyjnej nastąpiła zmiana wspólnika W. Sp. z o.o. Sp.k., a w konsekwencji również zmiana zarządu. Nowy wspólnik i nowy zarząd strony po zapoznaniu się z dokumentacją spółki, podjęli w dniu 19 kwietnia 2017 r. decyzję o złożeniu skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Łodzi w sprawie sygn. akt II SA/Łd 846/16. Z uwagi na fakt, iż był to ostatni dzień terminu do złożenia skargi kasacyjnej, strona nie mogła dotrzymać terminu do jej złożenie. Według strony uprawdopodobniła ona w sposób dostateczny brak winy w uchybieniu terminowi, który wynikał ze szczególnej sytuacji, a mianowicie ze zmiany kręgu wspólników strony i podjęciu decyzji o złożeniu skargi kasacyjnej w ostatnim dniu terminu do jej złożenia. Do wniosku załączono protokół Walnego Zgromadzenia Wspólników spółki pod nazwą Q. Sp. z o.o. z siedzibą w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r., uchwałę nr 1 i 2 Walnego Zgromadzenia Wspólników w/w spółki o rezygnacji z funkcji Prezesa Zarządu K. K. i powołaniu Ł. T. na Prezesa jej Zarządu, umowę sprzedaży udziałów w kapitale zakładowym spółki pod firmą W. Sp. z o.o. z dnia [...] kwietnia 2017 r., zawartą pomiędzy J. S. M. a Q. Sp. z o.o. z siedzibą w P., oświadczenie o wyrażeniu zgody na powołanie do Zarządu W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. Sąd pierwszej instancji odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, iż spółka, jako profesjonalny przedsiębiorca posiadający osobowość prawną, dbając należycie o własne interesy powinna tak zorganizować swoją pracę, w tym obsługę o charakterze prawnym, ażeby sprawnie funkcjonować w obrocie gospodarczym i prawnym, a w rezultacie czuwać nad terminowością czynności procesowych w zainicjowanych postępowaniach sądowych. Sprawy wewnętrznej organizacji skarżącej spółki w żadnym wypadku nie mogą być podstawą do uznania, iż zaistniałe z powodu tej organizacji uchybienie terminu do dokonania określonej czynności procesowej, było niezawinione. W zażaleniu spółka zaskarżyła w całości postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, wniosła o jego zmianę i przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Wskazała, iż uznanie przez WSA, że zmiany organizacyjne spółki nie stanowią okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy uznać za bezpodstawne. Zdaniem skarżącej, w związku ze zmianą organizacyjną spółki doszło również do zmiany jej polityki działania, a co za tym idzie nowe władze spółki powinny mieć możliwość podjęcia obrony praw spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7–8/144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. post. SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/08, LEX nr 50679). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Podkreślenia więc wymaga, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo uznał, że podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o braku winy po stronie skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 maja 2017 r. W zaskarżonym postanowieniu słusznie wskazano, iż zakres udzielonego pełnomocnikowi pełnomocnictwa nie wykluczał prawnej możliwości terminowego wniesienia skargi kasacyjnej w imieniu mocodawcy, celem ochrony jego praw i interesów. Pełnomocnik skarżącej znał bowiem sytuację faktyczną i prawna spółki i mógł złożyć skargę kasacyjną mając na uwadze zachodzące zmiany organizacyjne spółki. Należy zwrócić uwagę, iż osoby prawne działają za pośrednictwem swoich organów. W niniejszej sprawie skarżąca spółka zarówno przez reorganizacją jak i po jej dokonaniu, posiadała organy uprawione do jej reprezentacji i podejmowania w jej imieniu decyzji o ewentualnym wniesieniu środka zaskarżenia. Zatem nie można uznać by zmiany personalne spółki, skutkujące zmianą stanowiska procesowego w sprawie mogły być uznane ze usprawiedliwioną przyczynę uchybienia terminu. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko WSA zgodnie z którym, zmiany organizacyjne spółki, w tym zmiany wspólników, czy zmiany w składzie jej zarządu, nawet jeśli miały miejsce w ostatnim dniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, nie stanowią okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie są to bowiem okoliczności nadzwyczajne, których strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy dochowaniu należytej staranności. Powyższa okoliczność, która spowodowała wniesienie skargi po upływie terminu, świadczy o braku należytej dbałości, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.