IV SA/Wr 185/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-03-02

Skład orzekający: Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dochodzić zwrotu wydatków poniesionych zastępczo na pobyt w domu pomocy społecznej od osoby, która opuściła placówkę przed uchyleniem przez sąd postanowienia o jej umieszczeniu w tej placówce?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo dochodzić zwrotu wydatków poniesionych zastępczo na pobyt w domu pomocy społecznej od osoby, która opuściła placówkę przed uchyleniem przez sąd postanowienia o jej umieszczeniu, jeśli postanowienie to było nadal skuteczne i wykonalne w obrocie prawnym. Obowiązek ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej trwa do dnia, w którym postanowienie sądu nakazujące pobyt w placówce traci moc prawną, nawet jeśli osoba fizycznie opuściła placówkę wcześniej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta W. o ustaleniu należności podlegającej zwrotowi z tytułu zastępczo poniesionych przez Gminę W. wydatków za pobyt R. M. w domu pomocy społecznej. R. M. został umieszczony w DPS na mocy postanowienia sądu. Następnie sąd uchylił to postanowienie i zezwolił na pobyt poza DPS. R. M. opuścił DPS przed uchyleniem postanowienia. Skarżący, opiekun prawny R. M., kwestionował zasadność naliczenia opłat za okres od opuszczenia DPS do dnia uchylenia postanowienia przez sąd.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt IV SA/Wr 185/16 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 2 marca 2017 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia NSA Julia Szczygielska (sprawozdawca), , Sędziowie:, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 marca 2017 r., sprawy ze skargi R. K. opiekuna prawnego R. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi z tytułu zastępczo poniesionych przez Gminę W. wydatków za pobyt w Domu Pomocy, Społecznej oraz zobowiązanie do jej zwrotu, , oddala skargę w całości., , , Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. powołując się na przepis art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2015r., Nr [...] o ustaleniu należności podlegającej zwrotowi z tytułu zastępczo poniesionych przez Gminę Wrocław wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy rozstrzygnięcie swe oparł na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych sprawy: Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu, III Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn.akt [...]nakazał przyjęcie R. M. do domu pomocy społecznej, bez jego zgody. Organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] marca 2014 r., Nr [...]), umieścił R. M. w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...], na pobyt stały. Z kolei decyzją z dnia [...] marca 2014r., Nr [...] organ gminy ustalił R.M. opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...] od dnia 27 marca 2014 r., tj. od dnia jego przyjęcia do tegoż DPS, w wysokości 2176,20 zł miesięcznie, z tym, że za okres od dnia 27 marca 2014 r. do dnia 31 marca 2014 r. - w wysokości 351,00 zł (dalej "decyzja ustalająca"). W dniu 4 listopada 2014r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu, III Wydział Rodzinny i Nieletnich - postanowieniem sygn.akt [...]: 1) uchylił w/w postanowienie Sądu z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn.akt [...], 2) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania zezwolił za pobyt R.M. poza domem pomocy społecznej. Powyższe postanowienie Sądu z dnia 4 listopada 2014 r. stało się skuteczne i wykonalne z dniem 4 listopada 2014 r., na mocy art. 578 § 1 k.p.c. W związku z wydaniem powyższego postanowienia, jak i mając na uwadze fakt nieprzebywania R. M. w DPS "[...]" - organ pierwszej instancji, opisaną na wstępie decyzją, orzekł o wysokości należności podlegającej zwrotowi przez R. M., a to w kwocie 5.763,42 zł, tytułem wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę W. za pobyt R. M. - w okresie od dnia 27 marca 2014 r. do dnia 3 listopada 2014 r. - w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...], w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Od decyzji pierwszoinstancyjnej odwołanie wniósł R. M., wskazując, m.in., że w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...] nie przebywał już od dnia 5 sierpnia 2014 r., kiedy to został "zabrany przez [...] opiekunów [...] do ich domu w S. Ś. ul. [...]. [...] w czasie od 5.08. do 03.11.2014 [...] w żaden sposób nie korzystałem z usług ośrodka". Odwołujący się wniósł o uchylenie zakwestionowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania i utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że w myśl art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r., poz.163 ze zm.), pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. W art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, przy czym osoby inne niż mieszkaniec domu pomocy społecznej oraz gmina nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1 ustawy). Stosownie natomiast do art. 63 ust. 1 ustawy, mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nieprzekraczającej 21 dni w roku kalendarzowym. Z kolei w myśl art. 61 ust. 3 ustawy, w przypadku niewywiązywania się przez mieszkańca domu z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Gminie przysługuje wówczas prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. W sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może zatem egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. Właściwą drogą do wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3, w związku z art. 61 ust. 3 ustawy. Kolegium podkreśliło przy tym, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2010 r., I OSK 1171/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, iż " w przypadku poniesienia wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, do których zobowiązane są osoby wymienione w ustawie o pomocy społecznej - w pierwszej kolejności sam świadczeniobiorca, a w razie niemożności ich poniesienia małżonek, zstępni przed wstępnymi takiej osoby - można obowiązek zwrotu poniesionych wydatków, w tym opłat określonych przepisami ustawy o pomocy społecznej, egzekwować od tych osób na drodze administracyjnej określonej w art. 104 ust. 1 - 3 tej ustawy". Przechodząc do realiów rozpatrywanej sprawy Kolegium stwierdziło, że R. M. - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia we Wrocławiu, III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 2 grudnia 2013 r. - obowiązany był przebywać w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...]. Sąd ten dopiero postanowieniem z dnia 4 listopada 2014 r. uchylił ww. postanowienie i jednocześnie - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania - zezwolił na pobyt R. M. poza domem pomocy społecznej. Powyższe – w ocenie Kolegium oznacza, że R. M. obowiązany był na mocy decyzji ustalającej, uiszczać opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej we W. przy ul. [...]- od dnia jego przyjęcia do tego Domu, tj. od dnia 27 marca 2014 r., do dnia poprzedzającego dzień wydania ww. postanowienia Sądu z dnia 4 listopada 2014 r. Kolegium podkreśliło przy tym, że z uzasadnienia zakwestionowanej decyzji wynika, iż organ pierwszej instancji, mając na uwadze art. 63 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, zasadnie odliczył od kwoty należnych opłat kwotę 1.485,90 zł za 21 nieobecności R. M. w ww. okresie (w kwietniu 2014 r. - cztery dni nieobecności, w czerwcu 2014 r. - jeden dzień nieobecności, w lipcu 2014 r. - trzy dni nieobecności, w sierpniu 2014 r. - trzynaście dni nieobecności). Zdaniem Kolegium, w/w przepis art. 63 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, nie daje - w analizowanym przypadku - możliwości odliczenia większej kwoty za nieobecności strony w ww. Domu Pomocy Społecznej. Dalej Kolegium wskazało, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że R. M. wniósł opłaty w łącznej wysokości 8.552,70 zł, natomiast powinna być to kwota 14.316,12 zł. Zgodnie z pismem, działającego z upoważnienia Biskupa Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburgskiego w RP, Diecezjalnego Koordynatora Diakonii z dnia 26 listopada 2015r., Ldz. [...], Gmina W. wniosła zastępczo za R. M. brakujące opłaty w łącznej wysokości 5.763,42 zł. W konsekwencji powyższego Kolegium stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 16 grudnia 2015r., Nr [...] jest prawidłowa, stąd orzeczono jak wyżej. Nadto Kolegium wyjaśniło, że R. M. może zwrócić się do organu pierwszej instancji o umorzenie kwoty 5.763,42 zł w całości lub w części, odroczenie terminu jej płatności albo rozłożenie jej na raty. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję w części dot. nakazania zapłaty za pobyt w DPS od 5 sierpnia 2014r. do 3 listopada 2014r. wniósł R. K., oświadczając, że działa w imieniu podopiecznego R. M., który to jest pod Jego opieką od 5 sierpnia 2014r. Podkreślił, że R. M. w dniu 5 sierpnia 2014 r. z DPS zabrał wszystkie swoje rzeczy osobiste takie jak telewizor, radio, ubrania oraz poinformował kierownika ośrodka o tym, że już do DPS nie wróci. Tym samym "nie blokował nikomu miejsca", nie zużywał prądu, wody, leków i nie wymagał też opieki ze strony personelu. Nadto wyjaśnił, że po podjęciu opieki nad R. M. niezwłocznie, bo jeszcze w sierpniu 2014r. złożył wniosek do Sądu Rejonowego we Wrocławiu o cofnięcie poprzedniego orzeczenia o skierowaniu w/w do DPS. Sąd rozpatrzył ów wniosek po 3 miesiącach i o te 3 miesiące jest spór. Zauważył, że w decyzji orzekającej zapłatę wyraźnie pisze się, że wymagana kwota 5.763,42 zł jest za pobyt w DPS, gdy słowo pobyt oznacza – zdaniem skarżącego, fizyczne przebywanie w danym miejscu i czasie, a co w tym przypadku nie jest prawdą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej odrzucenie z powodu nie wykazania przez R. K. umocowania do reprezentowania R. M.. W przypadku zaś wykazania przedmiotowego umocowania, Kolegium wzniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych. Problematyka związana z omawianym zagadnieniem uregulowana została w tytule II dziale I rozdziale I ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Stosownie zatem do treści art. 12 tej ustawy, nie mają zdolności do czynności prawnych osoby ubezwłasnowolnione całkowicie. Ponadto w myśl przepisu art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Jednocześnie należy przywołać art. 58 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym, z powodu braku zdolności procesowej skarżącego i nie działania przedstawiciela ustawowego, Sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak ten nie zostanie uzupełniony. Istotne jest w sprawie, że z nadesłanego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowienia z dnia 8 stycznia 2016r., sygn.akt [...] wynika, że Sąd ten na wniosek Prokuratora Okręgowego we Wrocławiu ubezwłasnowolnił całkowicie R.M. (k.29 akt sądowych niniejszej sprawy ). Powyższe prawomocne postanowienie, Sąd Okręgowy we Wrocławiu przekazał w dniu 8 lutego 2016r. do Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieście w celu ustanowienia opiekuna prawnego dla całkowicie ubezwłasnowolnionego R. M. (k.96 akt sądowych niniejszej sprawy ). Niewątpliwe jest także w sprawie, że podaniem z dnia 2 marca 2016r. R. K. zwrócił się do w/w Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieście o ustanowienie Jego opiekunem prawnym R. M. (k.97 akt sądowych niniejszej sprawy ). Postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2016r., sygn.akt [...] Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieście przy udziale R. K. postanowił dla całkowicie ubezwłasnowolnionego R. M. ustanowić opiekę prawną, powierzając obowiązki opiekuna prawnego w/w R. K. (k.99 akt sądowych niniejszej sprawy ). Z powyższych ustaleń niewątpliwie wynika, że w dniu 30 marca 2016r., tj. w dniu wnoszenia skargi do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję Kolegium z dnia 25 stycznia 2016r. skarżący R. M. był osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, czyli niemającą zdolności do czynności prawnych (art.12 kodeksu cywilnego), co oznaczało, że mógł on działać tylko przez swego ustawowego przedstawiciela – opiekuna prawnego. W świetle powyższych ustaleń, zgodzić się należy ze stwierdzeniem Kolegium, że w dniu wnoszenia do tut. Sądu przedmiotowej skargi, R. K. nie był jeszcze opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego R. M.. Tym niemniej skoro jeszcze przed rozpoznaniem przez Sąd niniejszej sprawy, R. K. został opisanym wyżej postanowieniem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieście z dnia 4 sierpnia 2016r., sygn.akt [...] ustanowiony opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionego R. M., przedkładając na tę okoliczność dokument w postaci "Zaświadczenia" z dnia 9 sierpnia 2016r. w/w Sądu Rejonowego (k.33 akt sądowych niniejszej sprawy), to należy przyjąć – mając przy tym na uwadze zagwarantowane przepisem art.45 ust.1 Konstytucji RP prawo do sądu, iż nastąpiło w niniejszej sprawie uzupełnienie opisanego wyżej braku, co oznacza, że nie było podstaw do odrzucenia przedmiotowej skargi. W tej sytuacji Sąd obowiązany był sprawę niniejszą rozpatrzeć merytorycznie, na wstępie podkreślając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. (Dz. U. z 2016r., poz.1066) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności podjętych w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. - nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego, materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie. Przeprowadzona w powyższym zakresie kontrola nie wykazała, by tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015r., poz.163 ze zm.), zwanej dalej u.p.s., a zwłaszcza uregulowania dotyczące skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej, zawarte w rozdziale 3 u.p.s. (art. 54 – 66 ustawy). I tak w świetle art. 54 ust. 1 ustawy, osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu społecznej. Dom pomocy społecznej pokrywa w całości wydatki związane z zapewnieniem całodobowej opieki mieszkańcom oraz zaspokajaniem ich niezbędnych potrzeb bytowych i społecznych (art. 58 ust. 1 ustawy). Jednakże w myśl przepisu art. 60 ust. 1 ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Koszt ten jest ustalany przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starostę lub marszałka województwa - w zależności od zasięgu domu pomocy społecznej - i ogłaszany w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku (art. 60 ust. 2 ustawy). Zgodnie zaś z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 ustawy do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są obowiązani w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Z treści cyt. wyżej przepisu wynika, że w pierwszej kolejności do wnoszenia opłaty jest zobowiązany mieszkaniec domu. Dopiero gdy ten nie jest w stanie uiścić opłaty, to opłaty obciążają kolejno małżonka, zstępnych, wstępnych oraz właściwą gminę. Istotny jest w niniejszej sprawie przepis art. 61 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym, w przypadku niewywiązywania się wskazanych wyżej osób z obowiązku opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Następnie gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków. Zgodnie zaś z treścią art. 104 ust. 1 ustawy, należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, z tytułu opłat określonych przepisami niniejszej ustawy podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin zwrotu tej należności ustala się w drodze decyzji administracyjnej ( art. 104 ust. 3 ustawy). W świetle przytoczonych wyżej przepisów i okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ uprawniony był w oparciu o przepis art. 61 ust. 3 ustawy w związku z art.104 ust.3 ustawy o pomocy społecznej do wydania decyzji z dnia 16 grudnia 2015r., Nr [...] o ustaleniu zwrotu przez R. M. kwoty 5.763,42 zł z tytułu zastępczo poniesionych przez Gminę W. wydatków za pobyt w/w w Domu Pomocy Społecznej. Niesporne jest w sprawie, że postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn.akt [...], Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z wniosku D. Centrum Zdrowia Psychicznego, nakazał przyjęcie R. M. do domu pomocy społecznej bez jego zgody. Niesporne jest również w sprawie, że R. M. został przyjęty do DPS dla osób przewlekle somatycznie chorych "[...]" we Wrocławiu przy ul. [...] w dniu 27 marca 2014r. na podstawie decyzji organu I instancji z dnia 13 marca 2014r., nr [...]. Z lektury akt sprawy niewątpliwie także wynika, że dopiero postanowieniem z dnia 4 listopada 2014r., sygn. akt [...]Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu III Wydział Rodzinny i Nieletnich uchylił opisane wyżej postanowienie tegoż Sądu z dnia 2 grudnia 2013r., sygn.akt [...] nakazujące przyjęcie R. M. do domu pomocy społecznej bez jego zgody, równocześnie w tymże postanowieniu Sąd zezwolił w/w od tegoż dnia, tj. od 4 listopada 2014r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania - na pobyt poza domem pomocy społecznej. Istotne jest przy tym, że postanowienia sądu opiekuńczego są skuteczne i wykonalne z chwilą ich ogłoszenia, a gdy ogłoszenia nie było z chwilą ich wydania (art.578 § 1 kodeksu postępowania cywilnego). Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że opłata za pobyt w domu pomocy społecznej winna była być uiszczona przez R. M. - z uwzględnieniem przepisu art. 63 ust.1 omawianej ustawy, od dnia przyjęcia w/w do Domu Pomocy Społecznej, tj. od 27 marca 2014r. do dnia 3 listopada 2014r., czyli do dnia funkcjonowania w obrocie prawnym opisanego wyżej postanowienia Sądu z dnia 2 grudnia 2013r., sygn.akt [...]. Zgodnie zaś z art. 63 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej - mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nieprzekraczającej 21 dni w roku kalendarzowym. Organ I instancji powołując się na pismo z dnia 26 listopada 2015r. z Ewangelickiego Centrum Diakonii i Edukacji we W. prowadzącego w/w Dom Pomocy Społecznej we W., zasadnie odliczył od należnej opłaty jedynie kwotę 1.485,90 zł z tytułu 21 dni nieobecności R. M. za pobyt w tymże DPS, tj. w kwietniu 2014 r. - cztery dni nieobecności, w czerwcu 2014 r. - jeden dzień nieobecności, w lipcu 2014 r. - trzy dni nieobecności, w sierpniu 2014 r. - trzynaście dni nieobecności. Z akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, że za pobyt w w/w placówce R. M. wniósł opłatę w łącznej wysokości 8.552,70 zł, gdy zaś należna oplata za okres od dnia 27 marca 2014r. do 3 listopada 2014r. stanowi kwotę 14.316,12 zł. Zgodzić się tym samym należy z organami, że pozostała do uregulowania kwota 5.763,42 zł, poniesiona zastępczo przez Gminę skutkuje tym, że organ uprawniony, a właściwie zobowiązany był do wydania decyzji orzekającej o zwrocie poniesionych przez Gminę zastępczo przedmiotowych opłat. Podniesione przez skarżącego okoliczności, aczkolwiek istotne z Jego punktu widzenia, a w szczególności to, że już z dniem 4 sierpnia 2014r. opuścił opisany wyżej dom pomocy społecznej i zamieszkał z rodziną R. K., nie mają znaczenia z tego przede wszystkim względu, że tak jak to już wyżej Sąd podkreślił - w w/w dniu pozostawało jeszcze w obrocie prawnym opisane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieście z dnia 2 grudnia 2013r. nakazujące przyjęcie R. M. do domu pomocy społecznej bez jego zgody . Dopiero z dniem 4 listopada 2014r. postanowieniem sygn.akt [...] Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieście uchylił opisane wyżej postanowienie z dnia 2 grudnia 2013r. i zezwolił na pobyt R. M. poza domem pomocy społecznej do czasu prawomocnego zakończenia tegoż postępowania. Powyższe oznacza, że do 3 listopada 2014r. R. M. winien był przebywać w domu pomocy społecznej. To, że w/w opuścił dom pomocy społecznej już 4 sierpnia 2014r., czyli niejako samowolnie, bo nie mając na to zgody Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieście i gdy funkcjonowało w obrocie prawnym prawomocne opisane wyżej postanowienia tegoż Sądu z dnia 2 grudnia 2013r., nakazującego przyjęcie R. M. do domu pomocy społecznej bez jego zgody, nie może powodować stwierdzenia wadliwości wydanych w sprawie decyzji, skoro niewątpliwe jest w sprawie, że gmina poniosła zastępczo za skarżącego przedmiotowe opłaty. W konsekwencji powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by ta wydana została z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art.145 § 1 p.p.s.a.. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 p.p.s.a.. Podkreślić należy, że zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nie pozbawia skarżącego – jak trafnie zauważyło Kolegium, ubiegania się w oparciu o przepis art.104 ust.4 omawianej ustawy o pomocy społecznej w organie I instancji o umorzenie, odroczenia terminu płatności względnie rozłożenia na raty przedmiotowej należności.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło