II OZ 423/17

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. M. i W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 588/16 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi E. M. i W. M. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie E. M. i W. M. wnieśli, za pośrednictwem organu, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2016 roku, nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim z dnia [...] marca 2016 r. o oddaleniu zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki. W piśmie z dnia 15 września 2016 r., załączonym do skargi, zawarli wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Skarżący wskazali, że pierwotnie skarga została złożona we właściwym terminie, tj. 23 sierpnia 2016 roku, jednakże z powodu pomyłki przesyłka została błędnie zaadresowana na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ul. [...] w G., w związku z czym list został zwrócony do adresata. Także przesyłka zawierająca skargę z dnia 8 września 2016 r. - wysłana na adres Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, ul. [...] w G., została zwrócona z dopiskiem "adresat wyprowadził się". Zdaniem skarżących termin do wniesienia skargi został przez nich uchybiony jedynie dlatego, że nie zostali poinformowani przez organ o zmianie adresu jego siedziby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 grudnia 2016 r., na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku zostało doręczone skarżącym wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi w dniu 27 lipca 2016 r. Wprawdzie w pouczeniu tym organ nie wskazał swojego adresu, na który należy wysłać skargę, jednakże na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczenia postanowienia widnieje właściwy adres organu (G., ul. [...]). Sąd podkreślił również, że organy administracji opatrują koperty pieczęcią, na której uwidoczniony jest adres danego podmiotu. Ponadto, na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku została podana informacja, że z dniem 1 sierpnia 2016 r. nastąpiła zmiana adresu siedziby tego organu. Zatem skarżący, nadając w dniu 23 sierpnia 2016 r. pierwszą przesyłkę ze skargą - przy zachowaniu minimalnego stopnia staranności - mieli możliwość zweryfikowania prawidłowości wpisanych przez siebie danych adresowych organu. W świetle powyższych okoliczności można było bowiem oczekiwać, że strony - poświadczając odbiór przesyłki zapoznały się z informacją, kto jest jej nadawcą, i w ten sposób nabyły wiedzę o aktualnym adresie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. W sytuacji, gdy w korespondencji kierowanej do strony organ podaje aktualny adres swojej siedziby, a nadto, gdy adres ten widnieje na stronie BIP organu, błędne zaadresowanie koperty ze skargą świadczy o braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, a zatem nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Dodatkowo Sąd podkreślił, że skarżący po pierwszym zwrocie przesyłki nie podjęli kroków w celu weryfikacji swojej wiedzy o adresie siedziby organu. Zdaniem Sądu, od strony należycie dbającej o swoje interesy można bowiem oczekiwać, że biorąc udział w postępowaniu i podejmując w nim czynności orientuje się, kto jest ich adresatem oraz wykaże się dostateczną starannością, która zapewni skuteczność tych czynności. Natomiast dwukrotne, błędne zaadresowanie przesyłki nie może być uznane za omyłkę pisarską, czy techniczną, lecz oznacza brak dochowania przez skarżących staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Za omyłkę pisarską można uznać jedynie taki błąd w adresie, który nie uniemożliwia prawidłowego doręczenia przesyłki, np. wskazanie innej ulicy, czy numeru budynku, a nie oznaczenie całkowicie innego adresata, to jest wpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zamiast Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, a następnie wskazanie prawidłowego adresata, lecz wciąż całego błędnego adresu. To nadawca powinien bowiem zaadresować przesyłkę tak, żeby jasno wynikało jakiemu podmiotowi i na jaki (prawidłowy) adres ma zostać ona doręczona. Nie ulega przy tym wątpliwości, że prawidłowe zaadresowanie koperty nie jest czynnością wymagającą szczególnej wiedzy, czy też umiejętności. Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu wniosku nie wyjaśnili nawet, z czego wynikało ich przeświadczenie o tym, że prawidłowym adresem organu jest ul. [...] w G., ani nie stwierdzili, że jego źródłem było działanie organu. W konsekwencji Sąd przyjął, że błędna wiedza w tym zakresie nie wynikała z okoliczności niezależnych od stron, których nie mogły one przezwyciężyć. Pismem z dnia 4 stycznia 2017 r. skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 9 grudnia 2016 r. zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 112 k.p.a. poprzez ich błędne wykonanie, które polegało na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi podczas gdy jedynie z winy organu I instancji doszło do przekroczenia terminu do wniesienia skargi, zaś za błędne pouczenie odpowiadać powinien organ II instancji, a nie skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący przytoczy okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy należy rozumieć jako dopełnienie przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności wymaganej przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie przesłanki braku winy strony należy przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. W zaskarżonym postanowieniu Sąd zasadnie przyjął, że skarżący nie uprawdopodobnili, iż do uchybienia terminu w zakresie wniesienia skargi doszło bez ich winy. Skarżący nadali skargę w terminie, lecz na nieaktualny adres organu jak i Sądu. Błędne oznaczenie na kopercie adresu organu drugiej instancji skutkowało zwrotem pisma nadawcy Odnosząc się do tak uzasadnionego wniosku o przywrócenie terminu należy przede wszystkim wskazać, że, jak słusznie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, aktualny adres siedziby Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znajdował się w na kopercie, w której nadano zaskarżone postanowienie, a także w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Pucku z dnia 2 czerwca 2016 r. skierowanym do skarżących o przekazaniu zażalenia do organu drugiej instancji. Na ten adres siedziby Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ul. [...]), skarżący powinni wnieść skargę. Ponadto prawidłowe dane adresowe znajdowały się na oficjalnej stronie internetowej Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. W takich okolicznościach sprawy błędne zaadresowanie koperty ze skargą świadczy o braku należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych, a zatem nie stanowi usprawiedliwionej przesłanki do przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.