I OW 184/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-03-02
Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Jolanta Rudnicka, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Który organ jest właściwy do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, gdy wniosek został cofnięty po jego przekazaniu marszałkowi województwa w związku z przebywaniem członka rodziny za granicą?Ratio decidendi
Marszałek województwa jest organem właściwym do umorzenia postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jeśli wniosek został cofnięty po jego przekazaniu przez wójta/burmistrza/prezydenta miasta w związku z zastosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z chwilą przekazania sprawy marszałkowi, przejmuje on wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem postępowania, w tym jego umorzenie.Stan faktyczny
Burmistrz Biecza wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Marszałkiem Województwa Małopolskiego w sprawie wniosku M.D. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego. Burmistrz przekazał wniosek Marszałkowi z uwagi na przebywanie męża M.D. za granicą. Marszałek zwrócił sprawę, wskazując na cofnięcie wniosku przez stronę. Burmistrz ponownie przekazał sprawę Marszałkowi, który ponownie ją zwrócił, uznając brak podstaw do zastosowania przepisów o koordynacji. Marszałek ostatecznie uznał, że właściwy jest Burmistrz, ponieważ wniosek został cofnięty na etapie czynności wyjaśniających.Rozstrzygnięcie
Wskazano Marszałka Województwa Małopolskiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku M.D. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Biecza o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Biecza, a Marszałkiem Województwa Małopolskiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku M.D. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego postanawia: wskazać Marszałka Województwa Małopolskiego jako organ właściwy w sprawie
Pismem z dnia 17 sierpnia 2016 r. (data stempla pocztowego) Burmistrz Biecza wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem, Marszałkiem Województwa Małopolskiego, domagając się wskazania, który z nich jest właściwy do rozpoznania sprawy z wniosku M.D. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.
We wniosku Burmistrz wskazał, iż M.D. wystąpiła, pismem z dnia [...] maja 2016 r. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na podstawie ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195 ze zm.), wskazując w tym piśmie, iż jej mąż przebywa za granicą, gdzie pracuje. Na podstawie art. 16 ust. 1 tej ustawy Burmistrz przekazał wniosek do Marszalka Województwa Małopolskiemu, celem rozpoznania. Pismem z dnia 4 lipca 2016 r. Marszałek zwrócił sprawę, wraz z informacją, iż pismem z 16 czerwca 2016 r. M.D. cofnęła swój wniosek. Burmistrz przekazał go po raz kolejny Marszałkowi pismem z dnia 13 lipca 2016 r., jednak w dniu 1 sierpnia 2016 r. zwrócono go ponownie. Zdaniem Marszałka, z uwagi na cofnięcie wniosku na etapie ustalania czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji, to brak jest podstaw do uznania, że przepisy te mają zastosowanie, a w konsekwencji Marszałek nie jest właściwy do rozpoznania wniosku. W ocenie Burmistrza stanowisko to jest niezgodne z art. 7 i 8 Kpa oraz art. 11 ust. 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 1 i ust. 8 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Marszałek Województwa Małopolskiego, odpowiadając na wniosek, stwierdził, że w sprawie właściwy jest Burmistrz Biecza, bowiem pismem z 8 lipca 2016 r., w toku czynności wyjaśniających, prowadzonych w oparciu o art. 16 ust. 4 ustawy z 11 lutego 2016 r., strona cofnęła swój wniosek. W tej sytuacji dalsze podejmowanie przez Marszalka czynności zmierzających do ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych było bezzasadne, a postępowanie w niniejszej sprawie winno być umorzone na podstawie art. 105 Kpa w zw. z art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory kompetencyjne pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego, a organami administracji rządowej. W niniejszej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem Biecza, a Marszałkiem Województwa Małopolskiego, gdyż żaden z tych organów nie uznał się właściwym do umorzenia postępowania z wniosku M.D. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego.
We wniosku, skierowanym do Burmistrza Biecza w dniu [...] maja 2016 r. M.D., domagająca się ustalenia prawa do wspomnianego świadczenia, wskazała, iż jej mąż pracuje i przebywa na terenie Niemiec. Oznaczało to, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci Burmistrz zobowiązany był do przekazania sprawy właściwemu marszałkowi województwa, co nastąpiło w dniu 16 maja 2016 r. (data przesłania wniosku do Marszałka Województwa Małopolskiego). Przepis ten stanowi wprost, iż w przypadku gdy osoba, której przysługuje prawo do ubiegania się o świadczenie wychowawcze, lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa. Przekazanie wniosku oznacza, iż to marszałek województwa staje się organem właściwym dla dalszego procedowania sprawy, podejmuje czynności zmierzające do ustalenia, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia, w końcu też to właśnie marszałek wydaje ewentualnie decyzję w przedmiocie ustalenia praw do świadczenia wychowawczego, jeżeli przepisy o koordynacji będą musiały znaleźć zastosowanie (art. 16 ust. 4 i 5 powołanej ustawy). Jedynie, gdy podjęte przez marszałka czynności doprowadzą do ustalenia, że w sprawie nie mogą być zastosowane przepisy o koordynacji, organ ten przekazuje sprawę organowi właściwemu według zasad ogólnych, co wynika z art. 16 ust. 8 pkt 1) ustawy. Oznacza to, że z chwilą przekazania sprawy przez organ właściwy (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) marszałek województwa przejmuje wszelkie obowiązki związane z prowadzeniem sprawy, także dotyczące ewentualnego jego umorzenia, w razie skutecznego cofnięcia wniosku przez stronę. Skoro zatem w niniejszej sprawie pismo z dnia [...] czerwca 2016 r., którym M.D. cofnęła swoja żądanie ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego skierowane zostało do Marszałka Województwa Małopolskiego, to ten właśnie organ winien był umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 105 § 2 Kpa.
Wobec powyższego należało uznać, że to Marszałek Województwa Małopolskiego jest właściwy do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, o czym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło