VII SA/Wa 684/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-26
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, będący współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, który nie jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej, posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych w częściach wspólnych budynku, prowadzonym na wniosek spółdzielni mieszkaniowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółdzielnia mieszkaniowa, będąca współwłaścicielem nieruchomości wspólnej i sprawująca jej zarząd na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej. Właściciel lokalu, który nie jest członkiem spółdzielni, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym takich robót, chyba że wykaże własny, zindywidualizowany interes prawny, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. W związku z tym, organ odwoławczy zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., ponieważ odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa uzyskała od Prezydenta Miasta pozwolenie na wymianę okien i luksferów w częściach wspólnych budynku. Właścicielka jednego z lokali, M. G., wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając m.in. brak jej reprezentacji jako strony i wydanie decyzji na wniosek podmiotu nieposiadającego tytułu prawnego. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego umorzył postępowanie odwoławcze, uznając M. G. za niebędącą stroną postępowania. M. G. i G. S. złożyły skargę do WSA, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji organów. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. G. i G. S. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. 2014 poz. 1446 ze zm.) oraz art. 17 pkt 2 i 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej jako "k.p.a.", w związku z odwołaniem M. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.,-umorzył postępowanie odwoławcze.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., pozwolił [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. na wymianę okien i luksferów zlokalizowanych na klatce schodowej oraz w pomieszczeniach ogólnych w piwnicy budynku przy ul. [...] w S., na nowe okna aluminiowe, wg dokumentacji z czerwca 2015 r. autorstwa mgr inż. arch. M.G. skorygowanej w odpowiedzi na wezwanie organu konserwatorskiego poprzez wskazanie materiału okien jako aluminium. Ww. decyzja została sprostowana postanowieniem Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. G., właścicielka lokalu mieszkalnego nr [...] oraz udziału w nieruchomości wspólnej w budynku ul. [...] w S. argumentując, że ww. decyzja została wydana na wniosek podmiotu nie posiadającego tytułu prawnego do nieruchomości. Odwołująca zarzuciła, że została pominięta jako strona postępowania co uniemożliwiło jej reprezentowanie swoich interesów. W ocenie odwołującej w przedstawionym materiale Konserwatora Zabytków znalazły się odstępstwa od dotychczasowej architektonicznej zabudowy, a ponadto [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w S. nie przedstawiła zgód wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w S..
W wyniku wniesionego odwołania Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] umorzył postępowanie odwoławcze.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wskazując na swoją właściwość podał, że budynek przy ul. [...] w S. został wniesiony w latach 60-tych XX w. i znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta S., wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 1979 r., znak: [...].
Wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...], która jest współwłaścicielem nieruchomości wspólnej - zabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] przy ul. [...] oraz sprawuje zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), zgodnie z którym zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 24 i art. 26 ww. ustawy. Wykonywanie przez spółdzielnię zarządu powierzonego obejmuje też czynności, przekraczające zakres zwykłego zarządu.
Organ odwoławczy wskazał, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, członkowie spółdzielni i właściciele odrębnych lokali nie mają przymiotu strony i nie mając indywidualnego interesu prawnego, nie mogą występować o wydanie decyzji administracyjnych, ani podważać decyzji nieadresowanych do nich jako stron w znaczeniu materialnoprawnym. W postępowaniu administracyjnym podmioty te reprezentowane są przez statutowo właściwe organy spółdzielni.
Organ odwoławczy zwrócił przy tym uwagę, że zasada ta nie wyklucza automatycznie możliwość wystąpienia właściciela odrębnego lokalu oraz udziału w nieruchomości wspólnej w charakterze strony określonego postępowania administracyjnego, lecz może to mieć miejsce tylko wówczas, gdy wykaże własny zindywidualizowany interes prawny. W ocenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego M. G. takiego interesu nie wykazała. Jednocześnie organ dodał, że interes faktyczny oraz konflikt z organami spółdzielni mieszkaniowej nie prowadzi do indywidualizacji interesu prawnego ze względu na przedmiot postępowania administracyjnego.
Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji, stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., konieczne było umorzenie postępowania odwoławczego, jako wszczętego na skutek odwołania wniesionego przez podmiot, który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożyły M. G. i G. S. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Skarżący wniosły również o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżonej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4, art. 79, art. 81, art. 109 § 1 w zw. z art. 15 i 127 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania czynnego w nim udziału, niezawiadomienie strony o wszczętym postępowaniu, uniemożliwienie brania udziału w postępowaniu dowodowym, niedoręczenie decyzji w rezultacie prowadzące do naruszenia zasady dwuinstancyjności, co skutkuje, że decyzja dotknięta jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Skarżące zarzuciły również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:
błędną wykładnię art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych polegającą na przyjęciu, że wykonywanie zarządu nieruchomością wspólną przez spółdzielnię w rozumieniu tego przepisu obejmuje również czynności przekraczające zwykły zarząd, podczas gdy zakres zarządu zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, może być określony w umowie o ustanowienie własności lokali lub umowie zawartej później w formie aktu notarialnego, w innym przypadku zastosowanie mają na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o własności lokali przepisy kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym odesłaniem w prawach przekraczających zwykły zarząd niezbędne jest uzyskanie zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej na podstawie z art. 199 k.c.
niewłaściwe zastosowanie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na przyjęciu, że spółdzielnia mieszkaniowa sprawuje zarząd obejmujący także umocowanie do czynności przekraczających zwykły zarząd, w tym również do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zdaniem skarżących naruszone zostały ponadto przepisy postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na błędnym umorzeniu postępowania odwoławczego jako wszczętego na skutek odwołania wniesionego przez podmiot nieuprawniony oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i nie wywiedzenie z niego odpowiednich wniosków, które w rezultacie doprowadziło do nieuznania skarżącej za stronę postępowania, a czynności dokonywanej przez spółdzielnię za czynność przekraczającą zwykły zarząd.
Skarżące wskazały, że organ błędnie określając zakres zarządu nieruchomością wspólną przysługujący spółdzielni uznaje, że przysługuje jej również prawo do dysponowania nią na cele budowlane w wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli. Jednak zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12, jak również uchwałą składu 7 sędziów z dnia 19 października 2015, sygn. akt II OPS 2/15, gdy spółdzielnia mieszkaniowa jest współwłaścicielem części wspólnych nieruchomości i sprawuje jednocześnie zarząd nieruchomością, to uprawnienie spółdzielni do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, należy oceniać z uwzględnieniem rodzaju planowanego zamierzenia inwestycyjnego w odniesieniu do zakresu praw i obowiązków przysługujących spółdzielni w ramach pełnionego przez nią zarządu nieruchomością wspólną. Spółdzielni mieszkaniowej przysługuje zatem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w takim zakresie, w jakim jest ona zobowiązana do eksploatacji i utrzymania w stanie niepogorszonym nieruchomości wspólnej. Zdaniem skarżących zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni nie uprawnia spółdzielni mieszkaniowej do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w zakresie czynności przekraczających zwykły zarząd, a zakres prac, których dotyczyła decyzja nie mieścił się w tym pojęciu, gdyż to zamierzenie inwestycyjne zmierzało do daleko idącej zmiany architektury budynku. W związku z powyższym, w ocenie skarżących, przymiot strony pozostałych współwłaścicieli nieruchomości wspólnej należało wyprowadzić z treści art. 195 i 199 k.c.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U.
z 2012r. poz. 270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze, w związku z odwołaniem M. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. , zezwalającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w S. na wymianę okien i luksferów zlokalizowanych na klatce schodowej oraz w pomieszczeniach ogólnych w piwnicy budynku przy ul. [...] w S., na nowe okna aluminiowe, wg dokumentacji z czerwca 2015 r. autorstwa mgr inż. arch. M. G. skorygowanej w odpowiedzi na wezwanie organu konserwatorskiego poprzez wskazanie materiału okien jako aluminium, sprostowanej postanowieniem Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.
Zgodzić się trzeba z organem , że przepis art. 138 § 1 pkt 3 kpa znajduje zastosowanie w przypadku, w którym odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. Sąd orzekający podziela tezę wyrażonej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego OPS 16/98, wedle której stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stosownie do treści art. 127 § 1 k.p.a. prawo do wniesienia odwołania przysługuje bowiem wyłącznie stronie. Należy przy tym podkreślić, że prawo do wniesienia odwołania służy nie tylko stronie, która brała udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, ale także stronie, która nie brała udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że odwołanie może wnieść także podmiot, który mógł być stroną w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Wojewoda [...] powyższe dostrzegł i za konieczne uznał w pierwszej kolejności rozważenie, czy odwołująca się ma przymiot strony w sprawie, a analiza jaką w tym zakresie przeprowadził była wyczerpująca.
Po rozpatrzeniem odwołania podmiotu, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jej interesu prawnego lub obowiązku, a organ stwierdzi w wyniku jego rozpatrzenia, że ta jednostka nie ma w danej sprawie indywidualnej interesu prawnego lub obowiązku to organ odwoławczy wydaje wówczas decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 5, Warszawa 2007, s. 281 - 282).
Mając na uwadze powyższe rozważania należy zauważyć, iż skarga G. S. podlega oddaleniu z powodu braku legitymacji skargowej w sprawie niniejszej. Legitymacje taką posiadają bowiem jedynie te strony postepowaniu które brały udział w postepowaniu zakończonych decyzją o umorzeniu postępowania, a więc jedynie te podmioty które złożyły odwołanie od decyzji I instancji – decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Tymczasem G. S. odwołania takiego nie składała i nie ona jest adresatką decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2015r.
Odnosząc się do skargi M. G. to należy wskazać, iż w ocenie Sądu dokonana przez organy ocena jej przymiotu strony jest prawidłowa.
Niewątpliwie skarżąca M. G. jest współwłaścicielką w udziale ¼ odrębnej własności lokalu nr [...] w budynku objętym inwestycją przy ul. [...] w S.. Okoliczność ta jednak nie przesądza wbrew stanowisku skarżącej o posiadaniu przez nią przymiotu strony w postępowaniu przed organem konserwatorskim udzielającym pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w częściach wspólnych budynku polegającym ochronie konserwatorskiej.
Budynek przy ul. [...] w S. zbudowany w latach 60-tych XX w. , znajduje się na terenie zespołu urbanistyczno-krajobrazowego miasta Sopotu, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] z dnia [...] lutego 1979 r., znak: [...]. W związku z tym na podstawie art 39 ust 1 Prawa budowlanego w związku z art 36 ust 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wykonanie robót budowlanych przy zabytku wymaga zgody organu konserwatorskiego niezależnie od postępowania przed organami architektoniczno-budowlanymi.
Celowości takiego rozwiązania należy poszukiwać w art. 36 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, który dla prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wprowadza wymóg uprzedniego uzyskania pozwolenia konserwatora zabytków. Przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie uzależniają możliwości wykorzystania przysługujących organom instrumentów nadzoru konserwatorskiego od legalności prowadzonych prac budowlanych pod względem wymogów stawianych przez Prawo budowlane. Działania organów konserwatorskich nakierowane są bowiem stricte na eliminowanie działań mogących doprowadzić do uszczerbku wartości zabytkowej. Na gruncie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie: t.jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) zakres działań organów konserwatorskich został uwzględniony w art. 39 ust. 1, który w przypadku prowadzenia robót budowlanych przy obiekcie wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania przez inwestora pozwolenia na prowadzenie tych robót wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. Oznacza to, że każde prace ingerujące w substancję zabytkową obiektu, wymagać będą uzyskania pozwolenia organu konserwatorskiego.
Nie ulega także wątpliwości, iż roboty zaakceptowane przez organ – Prezydenta Miasta Sopotu- polegające na wymianie okien i luksferów zlokalizowanych na klatce schodowej oraz w pomieszczeniach ogólnych w piwnicy dotyczą wyłącznie części wspólnych budynku.
Jak wynika z Uchwały 7 sędziów NSA z dnia 19 października 2015r.sygn.akt II OPS 2/15 " Spółdzielnia mieszkaniowa wykonująca zarząd nieruchomością wspólną stanowiącą współwłasność spółdzielni, na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.), posiada tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), w zakresie eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej".
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, iż ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych wyłączyła w art. 27 ust. 2 zd. 2 dopuszczalność stosowania przyjętego w art. 22 ustawy o własności lokali, rozróżnienia czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczających ten zakres; brak jest też w ustawie odesłania w tym zakresie do odpowiedniego stosowania art. 199 – 205 K.c.
Art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych stanowi, iż zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio". Jak wynika z dyspozycji wskazanego przepisu, przedmiotem zarządu są wyłącznie nieruchomości wspólne, stanowiące współwłasność spółdzielni i właścicieli odrębnych lokali. Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych nie różnicuje działań spółdzielni mieszkaniowej, sprawującej zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, na czynności zwykłego zarządu i czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu. Z punktu widzenia Prawa budowlanego kryterium oceny, czy spółdzielnia mieszkaniowa posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, wynikający ze współwłasności i wykonywanego przez spółdzielnię z mocy ustawy zarządu nieruchomością wspólną, jest to, czy zamierzenie inwestycyjne dotyczy eksploatacji i utrzymania nieruchomości wspólnej, którą stanowią części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie jest więc potrzebne, na gruncie Prawa budowlanego, rozważanie, czy zarząd wykonywany przez spółdzielnię mieszkaniową, o którym mowa w art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, obejmuje czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.
W przypadku natomiast, gdy spółdzielnia zamierza podjąć roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej, regulowane przepisami Prawa budowlanego, konieczne jest ustalenie, czy roboty te dotyczą eksploatacji i utrzymania części budynku i urządzeń stanowiących nieruchomość wspólną i z taka sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
[...] Spółdzielnia Mieszkaniowej [...], która jest współwłaścicielem nieruchomości wspólnej - zabudowanej działki oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...] przy ul. [...] oraz sprawuje zarząd nieruchomością wspólną na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.) jest inwestorem który posiada prawo do dysponowania częściami wspólnymi na cele budowlane.
Podkreślić należy, iż w postępowaniu przed konserwatorem zabytków zastosowanie znajduje ogólna zasada wynikająca z art. 28 k.p.a.
Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić postawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83 - publik. E.Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - Warszawa 1994, s. 109). Musi to być taki przepis, z którego dla danego podmiotu wynikają prawa lub obowiązki pozostające w związku z konkretnym rozstrzygnięciem. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialno - prawnym między normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Nadto interes prawny musi mieć charakter aktualny, konkretny i obiektywny.
Wprawdzie zasada, że właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje zarządca nieruchomości- Spółdzielnia Mieszkaniowa- nie jest okolicznością, która wyklucza automatycznie możliwość wystąpienia właściciela odrębnego lokalu w charakterze strony określonego postępowania administracyjnego, lecz może to mieć miejsce tylko wówczas, gdy wykaże własny zindywidualizowany interes prawny, czego w niniejszej sprawie M. G. nie uczyniła.
Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy- interes faktyczny czy też konflikt z organami spółdzielni nie stanowi o istnieniu indywidualnego interesu prawnego skarżącej w niniejszym postępowaniu.
Zaskarżona decyzja, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., odpowiada prawu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego zasadnie umorzył postępowanie odwoławcze stwierdzając, iż M. G. nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. ( por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., sygn. akt OPS 16/98 - ONSA 1999/4/119).
W konsekwencji za całkowicie chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 4, art. 79, art. 81, art. 109 § 1 w zw. z art. 15 i 127 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie postępowania czynnego w nim udziału, co wypełniać miałoby dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia 26 kwietnia 2017r. należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie decyzja o charakterze formalnym sprowadzająca się do wskazania braku przymiotu strony M. G. w postępowaniu przed organem konserwatorskim w zakresie robót budowlanych objętych wnioskiem spółdzielni. Zakres robót wykonanych oraz ich zgodność z dokonanym zgłoszeniem nie podlega kontroli organu konserwatorskiego w tym postępowaniu a co za tym idzie również kontroli Sądu.
Z tych wszystkich względów, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami. Administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło