I FZ 187/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 27 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Ol 914/16 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 października 2016 r. r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego 2012 r. do grudnia 2013 r. postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w całości; 2) przywrócić A. W. termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 23 maja 2017 r. w sprawie I SA/Ol 914/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił A. W. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Olsztynie z dnia 17 października 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego 2012 r. do grudnia 2013 r. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji podał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 marca 2017 r., zobowiązano Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.132 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie w powyższym zakresie wraz z pouczeniem była dwukrotnie awizowana - dnia 25 marca i 5 kwietnia 2017 r., jednakże nie została podjęta przez adresata i na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 11 kwietnia 2017 r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął bezskutecznie w dniu 18 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę Strony (postanowienie doręczono 2 maja 2017 r.). W dniu 9 maja 2017 r. Skarżący uiścił na rachunek bankowy Sądu pierwszej instancji kwotę opłaty sądowej i złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, wyjaśniając, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, gdyż powiadomienie o przesyłce pocztowej zawierającej przedmiotowe wezwanie zostało zabrane przez współmałżonkę Skarżącego, która jest nadal zameldowana pod ich wspólnym adresem zamieszkania, jednakże już tam nie przebywa. Skarżący wskazał, że w toku jest jego sprawa rozwodowa, małżonkowie są skonfliktowani i dotychczas wielokrotnie zdarzało się, że żona zabierała korespondencję adresowaną do Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że powyższa argumentacja nie uzasadnia przywrócenia Skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący miał wiedzę, że jego małżonka pobiera jego korespondencję i nie przekazuje mu jej, jednakże nie wykazał by podejmował jakiekolwiek działania aby zapobiec takiej praktyce. Sąd podkreślił, że Skarżący miał przykładowo możliwość złożenia w placówce operatora pocztowego właściwej dla miejsca jego zamieszkania pisemnego wniosku z poleceniem doręczania przesyłek rejestrowanych do oddawczych skrzynek pocztowych czy też skrytek pocztowych. Tym samym Sąd stwierdził, że Skarżący w niniejszej sprawie nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu sądowego. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty sądowej od skargi, ewentualnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Sądu, jakoby nie uprawdopodobnił braku winy w nieterminowym uiszczeniu wpisu sądowego, podnosząc przy tym, że - biorąc pod uwagę determinację małżonki Skarżącego w walce o opiekę nad dziećmi - nawet zachowanie przez Skarżącego środków ostrożności, na które wskazał Sąd pierwszej instancji, nie zapobiegłoby zaistniałej sytuacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji - Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło bez winy Skarżącego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozważenia w tej sprawie wymaga przede wszystkim kwestia należytej staranności Skarżącego w zakresie prawidłowego zabezpieczenia możliwości odbioru kierowanej do niego z Sądu korespondencji, jednakże przy uwzględnieniu okoliczności faktycznych sprawy i argumentacji przedstawionej przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu. Okoliczności te wskazują natomiast, iż dotychczas w trakcie zainicjowanego w niniejszej sprawie postępowania sądowoadministracyjnego Skarżący nie miał problemów z odbiorem korespondencji, w związku z tym - nawet biorąc pod uwagę twierdzenia Skarżącego, jakoby w przeszłości jego małżonka utrudniała mu odbiór adresowanej do niego korespondencji - nie można wymagać, aby bez wyraźnej potrzeby (skoro w niniejszej sprawie jak już wyżej wskazano wszelka korespondencja z WSA w Olsztynie była przez Stronę odbierana, a poszczególnych czynności procesowych Strona dokonywała w stosownym terminie) Skarżący sam z siebie podejmował dodatkowe (wymagające poniesienia przez niego stosownych kosztów) działania w celu zapewnienia prawidłowego i terminowego odbierania przesyłek, na wypadek zaistnienia nieprzewidzianych i wyjątkowych okoliczności, jak ta, na którą powołał się Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew stanowisku zaprezentowanemu w kwestionowanym postanowieniu, Skarżącemu - w okolicznościach niniejszej sprawy - nie można zarzucić braku należytej dbałości i staranności w zakresie czynności dokonywanych w ramach postępowania prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznając - wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyrażonemu w kwestionowanym postanowieniu - że Skarżący we wniosku uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji.