II FSK 1448/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Lu 953/16 w sprawie ze skargi H[...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 13 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z 3 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 953/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględnił skargę H. Sp. z o.o. w W. i uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 13 września 2016 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z 27 lipca 2016 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco: Dyrektor Izby Celnej w Warszawie prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego numer [...], obejmującego karę pieniężną nałożoną na zobowiązanego – H. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (spółka, skarżąca) orzeczeniem z 30 czerwca 2015 r. Pismem z 9.02.2016 r. organ ten przesłał Dyrektorowi Izby Celnej w B., jako organowi rekwizycyjnemu, odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego celem dokonania czynności rekwizycyjnych w zakresie dokonania zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier. W dniu 28.04.2016 r. pracownik organu rekwizycyjnego, w obecności osób odpowiedzialnych za prowadzenie magazynu depozytowego Urzędu Celnego w Z., dokonał zajęcia ruchomości w postaci urządzenia do gier, z której to czynności sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Zajętą ruchomość pozostawiono w magazynie depozytowym. Odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości doręczono spółce 3.06.2016 r. Na opisane czynności egzekucyjne zajęcia i odbioru ruchomości spółka złożyła skargę, w której zarzuciła naruszenie art. 67 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz.599 ze zm., dalej: u.p.e.a.) przez błędne określenie wierzyciela w protokole dokonanych czynności. Postanowieniem z 27 lipca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w B. oddalił skargę na czynności egzekucyjne. We wniesionym zażaleniu spółka zarzuciła naruszenie art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a. przez błędne oznaczenie wierzyciela, a także art. 67 § 2 pkt 4 u.p.e.a. przez niewłaściwe określenie tytułu wykonawczego, bowiem wobec spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w S. o numerze podanym w protokole. Postanowieniem z 13 września 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z 27 lipca 2016 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Zdaniem organu II instancji, sporządzony przez organ rekwizycyjny 28.04.2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postaci urządzenia do gier pod względem formalnym jest prawidłowy i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy oraz został sporządzony na prawidłowym druku. Na protokole widnieje podpis pracownika, który dokonał przedmiotowych czynności zajęcia i odbioru ruchomości oraz podpisy świadków w osobach pracowników magazynu depozytowego urzędu celnego, obecnych przy dokonywaniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Oznaczenie wierzyciela jako: Dyrektor Izby Celnej w W. / Dyrektor Izby Celnej w S., jest prawidłowe. Spółka wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzuciła naruszenie: 1) art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz.23, dalej: k.p.a.) oraz art.7 i art.77 k.p.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, gdy organ ten nie wyjaśnił, czy ruchomości, których zajęcie planuje, stanowią własność zobowiązanego, a zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności spółki, lecz znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie umów zobowiązaniowych, 2) art.138 § 1 pkt 1 w związku z art.144 k.p.a. oraz art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a. przez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, gdy w protokole z czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela, 3) art. 6 i art.8 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a. przejawiające się w obciążaniu spółki ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej, z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność zostaje dokonana. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, uwzględniając skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz.718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), stwierdził, że kwestionowany protokół zajęcia i odbioru ruchomości narusza bowiem art.67 § 4 pkt 2) u.p.e.a. przez brak informacji co do tego, kto sprawuje dozór nad zajętą ruchomością. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2) P.p.s.a. naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., w związku z art. 67 §4 pkt 2 i art.100 § 1 i §2 u.p.e.a. Poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Celnej, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że w protokole zajęcia i odbioru ruchomości występuje brak polegający na niewskazaniu, które z zajętych ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego, a jeżeli nie są one pozostawione pod jego dozorem, wskazania przez organ innej osoby, której oddano zajęte ruchomości pod dozór. Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w sytuacji gdy ruchomości nie zostały zajęte w siedzibie zobowiązanej Spółki, natomiast czynności zajęcia i odbioru ruchomości dokonano w magazynie Urzędu Celnego czyli w podległej jednostce organizacyjnej organu egzekucyjnego i tam pozostawiono te rzeczy, to tym samym ruchomości znajdowały się w dyspozycji organu państwowego, który po odebraniu odpowiada za utratę lub uszkodzenie rzeczy przejętych we władanie (przekazanych protokołem zdawczo-odbiorczym). Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, a także zasądzenie na jego rzecz od Skarżącej zwrotu kosztów postępowania w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się od ustalenia, czy pozostawienie rzeczy ruchomych w magazynie Urzędu Celnego zwalnia organ egzekucyjny od wskazania podmiotu, pod którego dozorem znajdują się rzeczy odebrane w toku egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w powyższym zakresie w zaskarżonym wyroku. Jak stanowi art. 67 § 4 u.p.e.a., protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto: 1) wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; 2) adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; 3) pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; 4) pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. Brzmienie spornego w sprawie art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. jednoznacznie przesądza, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości powinien zawierać informację, co do tego, kto sprawuje dozór nad zajętą ruchomością. Jak słusznie wskazał sąd administracyjny pierwszej instancji, przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości dokonania zajęcia ruchomości bez pozostawienia ich pod dozorem zobowiązanego albo oddania ich pod dozór innej osoby, ani odbioru zajętych ruchomości od zobowiązanego bez oddania ich pod dozór innej osoby lub objęcia ich dozorem organu egzekucyjnego. Trafnie zauważył WSA w Lublinie, że Urząd Celny w Z. nie był w rozpoznawanej sprawie organem egzekucyjnym, wobec czego pozostawienie rzeczy ruchomych w magazynie tego urzędu, nie mogło być zakwalifikowane jako objęcie rzeczy dozorem organu egzekucyjnego. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Lublinie zasadnie uchyli zaskarżone postanowienia na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., uznając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. Ponieważ jedyny zarzut skargi kasacyjnej okazał się chybiony, Naczelny Sądu Administracyjny oddalił tę skargę na podstawie art. 184 P.p.s.a.