II FSK 2122/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-30
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Antoni Hanusz, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca ustalenia należnej jednostce samorządu terytorialnego części podatku od czynności cywilnoprawnych, uiszczonego przez podatnika i pobranego przez płatnika, jest sprawą administracyjną podlegającą rozpoznaniu przez organ podatkowy, czy też sprawą cywilną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa dotycząca ustalenia należnej jednostce samorządu terytorialnego części podatku od czynności cywilnoprawnych nie jest sprawą administracyjną podlegającą rozpoznaniu przez organ podatkowy, lecz może być sprawą cywilną. Właściwym do rozpoznania wniosku w tej sprawie nie jest organ, do którego pierwotnie skierowano podanie, lecz inny organ podatkowy, a w przypadku stwierdzenia, że sprawa należy do kognicji sądu powszechnego, podanie powinno zostać zwrócone osobie, która je wniosła, z odpowiednim pouczeniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M. G. o wszczęcie postępowania w celu uzyskania części podatku od czynności cywilnoprawnych, który został uiszczony przez podatnika i pobrany przez płatnika. Organ pierwszej instancji (Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K.) oraz organ drugiej instancji (Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach) odmówiły wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił te postanowienia. Następnie Miasto G. wniosło skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne zakwalifikowanie sprawy jako cywilnej zamiast administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od M. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1530/16 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 6 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. NSA/wyr. 1 - wyrok
1. Wyrokiem z 4 kwietnia 2017 r., I SA/Gl 1530/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone przez Miasto G. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 6 października 2016 r., [...] oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z 6 lipca 2016 r., [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
2. W skardze kasacyjnej Miasto G. zaskarżyło wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a") - poprzez brak sformułowania jednoznacznego wskazania dla organu administracji, co do dalszego postępowania w sytuacji gdy nie istnieją żadne niewyjaśnione do tej pory okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na różną ocenę sprawy przez organ
2) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: "k. p. a.") oraz art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. nr 43, poz. 296 ze zm., dalej: "k. p. c.") - poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i wskazanie, że sprawa może podlegać rozpoznaniu przez sąd cywilny, podczas gdy powinna zostać rozpoznana przez naczelnika urzędu skarbowego z zastosowaniem przepisów k.p.a.
3) prawa materialnego - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 1 pkt 1) i 2) k.p.a. oraz art. 1 k.p.c. - poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że sprawa dotycząca podziału środków uzyskanych z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 16 pkt 4 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego nie jest sprawą administracyjną, tylko może zostać zakwalifikowana, jako sprawa cywilna.
Wskazując na powyższe Miasto G. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Skarżący na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzekł się rozprawy.
3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.
Zupełnie uszło uwadze stronie skarżącej jaka jest istota rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji, co w konsekwencji doprowadziło do poczynienia zarzutów nie mających związku z treścią wyroku sądu pierwszej instancji, i co istotne z treścią jakiej strona skarżąca oczekiwała wnosząc skargę.
Otóż sąd pierwszej instancji uznał (czego strona skarżąca nie kwestionuje), że istota żądania sprowadza się do uzyskania części podatku od czynności cywilnoprawnych, który został uiszczony przez podatnika, a pobrany przez płatnika i przekazany do urzędu skarbowego – w związku z umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z 29 kwietnia 2016 r. pomiędzy K. S.A. a P. sp. z o.o. Innymi słowy istotą żądania nie jest wszczęcie postępowania dotyczącego odpowiedzialności podatkowej płatnika (do czego właściwym byłby Naczelnik Drugiego Urzędu w K.), lecz postępowania zmierzającego do ustalenia należnej Miastu G. części podatku od czynności cywilnoprawnych.
W tak ustalonym stanie faktycznym sąd pierwszej instancji uznał, że właściwym do rozpoznania sprawy nie jest Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. lecz Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K., zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 626 – dalej: "u.p.c.c.") w zw. z art. 17 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "o.p."). Tej przesądzającej kwestii strona skarżąca nie zakwestionowała, a w konsekwencji pozbawiła się możliwości merytorycznego rozpatrzenia jej zarzutów podniesionych skardze kasacyjnej. Dopiero bowiem rozpoznanie wniosku strony skarżącej z 31 maja 2016 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. przesądzi czy organ ten jest właściwym do spraw rozpoznawanych na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, czy też sprawa należy do kognicji sądu powszechnego (sprawa cywilna). Żadnej z tych kwestii sąd pierwszej instancji nie przesądził i nie mógł, wbrew odmiennym wywodom stron, przesądzić. Uznał tylko zasadnie, że w przypadku stwierdzenia iż jest to sprawa cywilna, zgodnie z art. 171 § 3 o.p. podanie strony skierowane błędnie do organu administracji podlega zwrotowi osobie, która je wniosła z odpowiednim pouczeniem.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło