II SA/Bk 131/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-04-04
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Mieczysław Markowski, Małgorzata Roleder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca wykonanie robót budowlanych w celu legalizacji samowolnie wybudowanego budynku obory, który powstał przed 1 stycznia 1995 r., jest zgodna z prawem, jeśli budynek ten nie spełnia obecnych warunków technicznych, ale nie stwarza zagrożenia dla ludzi, mienia ani środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. do legalizacji budynku wybudowanego przed 1 stycznia 1995 r. bez pozwolenia na budowę. Skoro ekspertyza techniczna potwierdziła dobry stan techniczny budynku, brak zagrożeń dla otoczenia oraz możliwość bezpiecznego użytkowania po wykonaniu zaleconych robót, a także nie wystąpiły negatywne przesłanki legalizacji (położenie na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, powodowanie niebezpieczeństwa lub niedopuszczalnego pogorszenia warunków), decyzja nakazująca wykonanie tych robót była zgodna z prawem. Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty skarżącego nie znalazły potwierdzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych w celu legalizacji samowolnie wybudowanego budynku obory. Budynek, prawdopodobnie z 1969 r., został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego, stosując Prawo budowlane z 1974 r., nakazały wykonanie zmian w celu dostosowania budynku do wymogów prawnych, opierając się na ekspertyzie technicznej, która stwierdziła dobry stan techniczny obiektu i brak zagrożeń dla otoczenia. Skarżący, sąsiad, kwestionował legalność decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak wystarczającego zbadania wpływu budynku na otoczenie oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant referent stażysta Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami prawa oddala skargę
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), dalej jako p.b. z 1974 r., w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowolnie wybudowanego budynku obory we wsi C. i gm. S. na działce nr [...] stanowiącej własność R. K., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S.(dalej jako PINB) nakazał właścicielce działki:
1. wstawić w spornym budynku dwa okna od strony północno-zachodniej w miejscach zaznaczonych na elewacji na s. 12 ekspertyzy technicznej.;
2. zamontować dwa wywietrzniki nad stanowiskami płytkimi i jeden wywietrznik nad stanowiskami głębokimi w miejscach zaznaczonych na elewacji na s. 12 ekspertyzy.
Polecono, aby ww. roboty budowlane przeprowadzono pod nadzorem osoby legitymującej się stosownymi uprawnieniami budowlanymi, aby złożyła ona oświadczenie o zgodności ich wykonania z wiedzą techniczną w sposób niezagrażający dla ludzi i mienia, aby dołączono kserokopie uprawnień budowlanych ekspertów oraz zaświadczenia o przynależności do izby samorządu zawodowego.
Organ pierwszej instancji ustalił, w tym m.in. w trakcie oględzin w dniu 29 sierpnia 2016 r., że: sporny budynek murowany z drewnianym dachem pokryty blachą posiada wymiary 20,30 x 8,15 m, jest wyposażony we własną instalację elektryczną, jest usytuowany bokiem o długości 8,15 m wzdłuż ogrodzenia z działką nr [...] należącą do R. L.; w ścianie wschodniej na wysokości ok. 0,50 m poniżej murłaty wmurowana jest cegła z datą 1969, która - według oświadczenia właścicielki - jest datą budowy obiektu; jak twierdzi właścicielka działki, w budynku od roku 1990 hodowane jest bydło domowe, zaś w 2016 r. wykonano roboty budowlane umożliwiające realizację funkcji inwentarskich, w tym wykonano zbiornik na gnojowicę na podstawie pozwolenia z dnia [...] marca 2016 r., jednakże roboty te nie zmieniły kubatury i powierzchni zabudowy. W trakcie oględzin uzyskano oświadczenia świadków co do daty powstania budynku i tego, od kiedy przestał pełnić funkcję stodoły, a zaczął pełnić funkcję budynku inwentarskiego. Jak wskazał organ pierwszej instancji, z planu zagospodarowania działki datowanego na [...] października 1988 r. wynika, że na działce znajdował się wówczas budynek obory jako istniejący oznaczony nr 4. Z informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w S. wynika z kolei, że nie odnaleziono zgłoszeń ani decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczących przedmiotowego budynku.
Zdaniem PINB, zgromadzony materiał dowodowy uprawnia do wniosku, że sporny budynek wybudowano samowolnie przed dniem 1 stycznia 1995 r., zatem mają do niego zastosowanie przepisy p.b. z 1974 r. Stąd też na podstawie art. 56 tej ustawy zobowiązano właścicielkę działki nr [...] do przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku, która to ekspertyza wraz z egzemplarzem inwentaryzacji, sporządzona przez osoby legitymujące się uprawnianiami budowlanymi (w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno-inżynieryjnej oraz konstrukcyjno-budowlanej i architektonicznej) została przedstawiona w dniu [...] listopada 2016 r. Wynika z niej, że budynek obory nie stwarza zagrożeń dla środowiska, higieny i zdrowia użytkowników obiektu i jego otoczenia, można go bezpiecznie użytkować. W uwagach i wnioskach ekspertyzy stwierdzono jakie czynności należy wykonać, aby w sposób pełny dostosować budynek do wymagań § 110 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.). Dołączono też oświadczenie, że ekspertyza została sporządzona zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. L., który zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako K.p.a.), poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie materiału dowodowego "ze szczególnym uwzględnieniem" treści art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 poz. 290 ze zm.), dalej jako p.b. z 1994 r., przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes obywateli;
- art. 8 K.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz poprzez podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;
- art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy R. K. wykonała właściwie ciążący na niej obowiązek wynikający z art. 56 i 71 p.b. z 1974 r.
Odwołujący się wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił funkcję inwentarską budynku mimo jego nieprzystosowania do pełnienia tej funkcji (nie wykonano zbiornika na gnojowicę). Także wskazano na złożenie dwóch ekspertyz, podczas gdy w dniu 14 listopada 2016 r. udostępniono stronie tylko jedną z nich autorstwa H. M. (brak było w aktach opinii S. R.). Do udostępnionej opinii odwołujący się złożył zastrzeżenia dotyczące niewypowiedzenia się przez biegłego rzeczoznawcę czy budynek spełnia warunki do pełnienia funkcji inwentarskiej. Zarzucił też niewzięcie przez organ pod uwagę, że budynek nie spełnia podstawowych norm rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 26, poz. 157), które obowiązywało w dacie budowy. Zdaniem odwołującego się, dyspozycja § 12 i 309 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "stoi w sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego prowadzonego przez urzędników państwowych, co do których wiedzy w zakresie prawa budowlanego i posiadanych uprawnień nie powinno być wątpliwości".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako PWINB) utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy, orzekając na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed PINB, ustalił stan faktyczny identycznie jak organ pierwszej instancji. W ocenie PWINB nie sposób ustalić, że sporny budynek powstał legalnie (właścicielka działki nie okazała dokumentów potwierdzających tę okoliczność, brak jest rejestrów archiwalnych sprzed 1973 r., a w rejestrach z lat 1973-1990 brak jest adnotacji o pozwoleniach na budowę czy zgłoszeniach dotyczących tego budynku). Zdaniem PWINB, budynek powstał przed dniem 1 stycznia 1995 r. i mają do niego zastosowanie przepisy legalizacyjne p.b. z 1974 r. (co wynika z art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r.). Z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika jego dobry stan techniczny i możliwość użytkowania po wykonaniu zaleconych w ekspertyzie czynności. Trafnie nakazano właścicielce budynku na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. wykonanie określonych w ekspertyzie robót budowlanych, bowiem nie zachodzą w sprawie przesłanki negatywne uniemożliwiające legalizację z art. 37 tej ustawy. Budynek był i jest zlokalizowany na terenie zabudowy zagrodowej, nie narusza obowiązującego prawa miejscowego, jest możliwość usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń. PWINB wskazał też, że skoro budynek nie spełnia wymagań wynikających z § 165 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. nr 17 poz. 62 ze zm.) oraz § 110 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to były podstawy do wydania decyzji nakazowej na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. PWINB wskazał też na obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, co wynika wprost z art. 42 ust. 1 tej ustawy.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania, w tym w zakresie niewyczerpująco zebranego i ocenionego materiału dowodowego oraz w zakresie naruszenia §12 i § 309 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, które obowiązywało w dacie budowy. Jak wskazał, rozporządzenie to zawiera wyłącznie §1 i §2, a nie zawiera przywoływanych przez skarżącego przepisów §12 i 309 .
Skargę na powyższą decyzję złożył do sądu administracyjnego R. L., który zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:
- art. 8 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób staranny i zgodny z prawem oraz gwarantujący równość wobec prawa, czym podważono zasadę pogłębienia zaufania obywatela do organów państwa;
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i 2 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, bez uwzględnienia treści art. 63 i 64 p.b. z 1994r., przez co utrzymano w mocy decyzję, która narusza słuszny interes obywateli;
2. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:
- art. 42 ust. 1 p.b. z 1994 r. poprzez dopuszczenie do użytkowania budynku przed wydaniem decyzji nakazującej zmiany;
- art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. poprzez nieprzeprowadzenie ekspertyzy w zakresie niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Uzasadniając zarzuty skarżący wskazał:
- występujące, w jego ocenie, powiązania rodzinne inwestorki z organami oraz manipulowanie materiałem dowodowym (zwrócił uwagę, że na stronie 2 uzasadnienia postanowienia z dnia [...] września 2016 r. znalazło się stwierdzenie "Na przesłanym planie datowanym na dzień [...].10.1988 r. naniesiony jest budynek obory jako istniejący oznaczony numerem 4", podczas gdy w uzasadnieniu skarżonej decyzji wskazano, że "Do pisma załączono plan zagospodarowania tej działki zatwierdzony decyzją z dnia [...].10.1988r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczo-garażowego ale z istniejącym budynkiem stodoły";
- na odmówienie mu prawa do zabierania głosu w toku wykonywanych czynności, nieuwzględnienie jego słusznego interesu ochrony godnych warunków życia, brak kontroli organu odwoławczego w tym zakresie. Zdaniem Skarżącego, bezsporne jest, że budynek stodoły wzniósł S. M. na przełomie lat 60 i 70, następnie organizowano w nim przyjęcia weselne, stan ten trwał do roku 2000;
- na treść przepisów art. 63 i 64 p.b. z 1994 r. i przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że budynek zmienił funkcję ze stodoły na oborę w dacie obowiązywania p.b. z 1974 r., co jest "daleko idącym ukłonem tych organów w stosunku do właścicielki";
- że żaden z organów nadzoru budowlanego nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego np. korzystając z pomocy organów Sanepid-u i uzyskując stosowną dokumentację, nie zlecono wykonania takiej dokumentacji właścicielce budynku, która doprowadziła do zmiany sposobu jego użytkowania;
- budynek jest użytkowany pomimo braku pozwolenia na użytkowanie (art. 42 ust. 1 p.b. z 1974 r.).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie.
Skarżący sprecyzował swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., w którym wskazał, że doszło do manipulowania materiałem dowodowym, ograniczano mu prawo wypowiedzenia się w sprawie, manipulowano nazwą budynku (stodoła, obora).
Uczestniczka postępowania R. K. przedstawiła swoje stanowisko w sprawie w piśmie procesowym z dnia 15 marca 2017 r. Zaprzeczyła zarzutom stawianym w skardze oraz wyjaśniła, że brak jest podstaw do nakładania na nią innych obowiązków niż orzeczone, bowiem dodatkowe nie miałyby podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w sprawie niniejszej jest wydana w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie przepisów p.b. z 1974 r. decyzja nakazująca wykonanie określonych zmian i przeróbek celem doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Z akt wynika, czego strony nie kwestionują, że budynek został wzniesiony przed dniem 1 stycznia 1995 r. tj. przed dniem wejścia w życie p.b. z 1994 r. Prawdopodobnie miało to miejsce w 1969 r. na co wskazuje data znajdująca się na wmurowanej w budynek cegle. Wybudowanie budynku przed kilkudziesięcioma latami tj. z pewnością przed 1 stycznia 1995 r. potwierdzili również uczestnicy oględzin w dniu [...] sierpnia 2016 r., jak również budynek ten jest wykazany jako istniejący na projekcie planu zagospodarowania działki z dnia [...] października 1988 r. (zaznaczony jest jako "stodoła murowana kryta blachą, obiekt nr 4", k. 21 akt adm.). Prawidłowo również organy przyjęły, że budowa miała miejsce bez dopełnienia wymaganych ówcześnie formalności tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Jak trafnie wskazały organy, uprawnia do takiego wniosku fakt nieprzedłożenia przez właścicielkę działki, na której stoi budynek, jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność jego wzniesienia oraz brak stosownych dokumentów w zachowanych archiwach.
Spór w sprawie dotyczy natomiast możliwości zalegalizowania budynku jako inwentarskiego. Skarżący kwestionuje wystarczający charakter nakazanych zmian i przeróbek twierdząc, że budynek oddziałuje negatywnie na otoczenie, w tym na zdrowie i życie ludzi (skarżącego jako bezpośredniego sąsiada).
Wskazać trzeba przede wszystkim, że organy dokonały prawidłowego wyboru procedury legalizacji budynku powstałego przed dniem 1 stycznia 1995 r. tj. według przepisów p.b. z 1974 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 p.b. z 1994 r., przepisu art. 48 tej ustawy (dotyczącego budynków powstałych bez pozwolenia na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Dodać można jeszcze, że co prawda p.b. z 1974 r. weszło w życie dopiero z dniem 1 marca 1975 r., a sporny budynek powstał przed tą datą, to jednak nie ma podstaw poszukiwać przepisów dotyczących legalizacji obowiązujących w chwili realizacji obiektu tj. sięgać do prawa budowlanego z 1961 r. Jak wskazał NSA w wyroku w sprawie II OSK 1711/11, wprowadzając ustawę z 1974 r. ustawodawca zdecydował o stosowaniu jej wprost, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątków. Zatem dla oceny skutków samowolnego zrealizowania obiektu budowlanego powstałego przed dniem 1 stycznia 1995 r., dla realizacji którego wymagane było pozwolenie na budowę, właściwe są przepisy p.b. z 1974 r. (wyrok z dnia 17 stycznia 2013 r., dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, powyższy wniosek dotyczy również przepisów wykonawczych, zatem bezpodstawne pozostają twierdzenia Skarżącego, iż należy przy niniejszej legalizacji sięgać do przepisów aktów wykonawczych z lat 60-tych ubiegłego wieku.
Zgodnie z art. 40 p.b. z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej (obecnie organ nadzoru budowlanego) wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Jak wynika z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b. z 1974 r., przesłankami negatywnymi legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę są: położenie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę; powodowanie przez ten obiekt niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zgodnie z art. 37 ust. 2 tej ustawy, decyzja o rozbiórce może być również wydana, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Nie budzą wątpliwości Sądu ustalenia organów co do niewystąpienia w sprawie powyższych negatywnych przesłanek. Przede wszystkim budynek jest zlokalizowany w zabudowie zagrodowej wiejskiej (wieś C.) i jest budynkiem gospodarczym, który jest charakterystyczny dla takiej zabudowy. Z przedłożonej na żądanie organu ekspertyzy technicznej z dnia [...] października 2016 r. wynika, że budynek został wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną, nie zagraża bezpieczeństwu oraz zdrowiu i życiu ludzi, jak też można go bezpiecznie użytkować (s. 20 ekspertyzy), nie stwarza też zagrożenia dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników obiektu i jego otoczenia (s. 7 ekspertyzy). Sporządzone przez osoby o stosownych uprawnieniach ekspertyza i inwentaryzacja nie budzą zastrzeżeń, są czytelne, zrozumiałe, zawierają klarowną część graficzną oraz wyjaśnienia ułatwiające zrozumienie przyjętych wniosków (vide np. wyjaśnienia kryteriów, s. 19 ekspertyzy). Ekspertyza zatem trafnie stanowiła podstawę wiążących w sprawie ustaleń co do stanu technicznego budynku i jego bezpiecznego użytkowania, zaś organ nadzoru budowlanego bez naruszenia prawa uczynił ją podstawowych dowodem w sprawie wskazującym na możliwość legalizacji obiektu.
Należy dodać, że ekspertyza techniczna została sporządzona na podstawie art. 56 p.b. z 1974 r., zaś strona skarżąca nie podważyła jej wniosków. Nie można zgodzić się z zarzutem, jakoby ekspertyza w ogóle nie odnosiła się do funkcji inwentarskiej budynku (zarzut odwołania), co zostało przeformułowane w skardze jako zarzut niezbadania w ekspertyzie czy funkcja inwentarska budynku nie pogarsza warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Zdaniem Sądu, w ekspertyzie ustosunkowano się do tych kwestii (s. 7 – "Budynek stodoły użytkowany jako obora nie stwarza zagrożeń dla środowiska oraz higieny i zdrowia użytkowników obiektu i jego otoczenia", s. 20 – "Obiekt jest wykonany zgodnie ze sztuką budowlaną nie zagraża bezpieczeństwu, zdrowiu i życiu ludzi i można budynek bezpiecznie użytkować"). W tym więc zakresie ekspertyza jest wystarczająca. Nadto, organ odwoławczy bez naruszenia prawa wskazał jakich warunków technicznych nie spełnia legalizowany obiekt i dlaczego uznał za uzasadnione nakazanie wykonania robót zaleconych w ekspertyzie. Powołał przepisy § 165 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r nr 17, poz. 62 ze zm.) - w zakresie w jakim wymagają realizowania zasad racjonalnego chowu zwierząt, w tym zapewnienia odpowiedniego nasłonecznienia oraz wentylacji. Ocenił, że budynek nie spełnia również wymagań obecnie obowiązujących, wynikających z § 110 pkt 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r ., poz. 1422 ze zm.) tj. konieczności zapewnienia wymiany powietrza wymaganej dla określonego gatunku i grupy zwierząt. W ten sposób również wykazał zasadność wykonania zmian i przeróbek zaleconych w ekspertyzie. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, treść ekspertyzy technicznej oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji tworzą spójną całość w zakresie uzasadnienia nakazanych czynności.
Odnośnie pozostałych zarzutów wskazać należy, że:
- przepisy prawa nie wymagają, aby organy nadzoru budowlanego występowały o przeprowadzenie kontroli legalizowanego budynku przez inne służby. Skarżący może jednak we własnym zakresie poinformować właściwe organy i ubiegać się o stosowną kontrolę. Nieprzeprowadzenie jednakże tej kontroli w niniejszym postępowaniu legalizacyjnym pozostaje bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji;
- zdaniem składu orzekającego sprawa została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia, wbrew zarzutom naruszenia art. 7, 77 § 1 i 2 K.p.a. Postępowanie legalizacyjne, w tym prowadzone na podstawie p.b. z 1974 r., rządzi się określonymi zasadami. Aby orzec w sposób przewidziany ustawą (o nakazie rozbiórki lub o konieczności wykonania określonych czynności) nie ma potrzeby wyjaśniania wszelkich okoliczności związanych z realizacją spornej samowoli, ale należy wyjaśnić okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej zadaniem organu po ustaleniu, że ma zastosowanie procedura legalizacji z p.b. z 1974 r., należało zbadać przesłanki negatywne legalizacji wynikające z art. 37 tej ustawy (te, jak wyżej wyjaśniono, w sprawie nie wystąpiły), a następnie organ zobowiązany był orzec na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r., co uczynił po uzyskaniu ekspertyzy technicznej z inwentaryzacją;
- Skarżący był stroną postępowania, aktywnie w nim uczestniczył i wbrew jego twierdzeniom nie wynika z akt sprawy, aby zostało ograniczone jego prawo wypowiadania się co do okoliczności sprawy. Wskazać należy, że Skarżący uczestniczył w oględzinach w dniu [...] sierpnia 2016 r., nie wniósł uwag do protokołu i podpisał się pod nim bez zastrzeżeń wyrażając tym samym akceptację dla przebiegu oględzin i treści w nim odnotowanych. Także w trakcie postępowania złożył pisemne uwagi do ekspertyzy (vide pismo z dnia [...] listopada 2016 r.);
- bezpodstawny jest zarzut niezastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. W tej kwestii wskazać należy, że w protokole oględzin znalazło się oświadczenie właścicielki budynku, iż bydło jest hodowane w budynku od 1990 r., zaś w 2016 r. wykonano trzy dodatkowe stanowiska oraz nową wylewkę od strony działki nr [...] (Skarżącego) wraz z wewnętrznym kanałem na gnojowicę, która będzie odprowadzana do zbiornika, na który uzyskano w dniu [...] marca 2016 r. pozwolenie na budowę. Obecny podczas składania tych oświadczeń Skarżący nie wskazał, aby czynności te doprowadziły do niedopuszczalnego pogorszenia, w jego ocenie, warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r.). Kwestię tę podniósł wyraźnie dopiero na etapie skargi. Skoro jednak ani w ekspertyzie nie stwierdzono niebezpiecznego wpływu obiektu na otoczenie, ani w trakcie oględzin czy pisemnie w toku postępowania Skarżący nie zwracał na to uwagi (wskazywał jedynie, że kwestionuje funkcję inwentarską budynku jako niedopuszczalną), brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu w tym zakresie;
- także w próżnię trafia zarzut naruszenia art. 63 i art. 64 p.b. z 1994 r. (w kontekście szerszego zarzutu niewyjaśnienia okoliczności sprawy). Zauważyć należy, że przepisy te obowiązują od 1 stycznia 1995 r., zaś sporny budynek powstał przed tym dniem i – co bezspornie ustalono – wybudowano go bez wymaganych formalności. Zatem dokumentacja dotycząca tego obiektu, w tym książka obiektu, nie istniały, a zatem nie mogły zostać przechowane. Niezależnie od tego, jak wskazuje właścicielka budynku w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., z obowiązku prowadzenia książki obiektu budowlanego wyłączone zostały obiekty w ramach budownictwa zagrodowego (art. 64 ust. 2 pkt 2 p.b. z 1994 r.);
- także niezrozumiałe jest zarzucanie organom nadzoru budowlanego, jakoby nie uwzględniły dokonanej zmiany funkcji budynku ze stodoły na oborę oraz "czyniąc ukłon w stronę właścicielki" przyjęły, że miało to miejsce w czasie obowiązywania p.b. z 1974 r. Zauważyć należy, że w niniejszym postępowaniu legalizacja dotyczyła obecnego stanu na gruncie i stanu budynku oraz to ten aktualny stan ma odpowiadać przepisom prawa, stąd bezzasadne jest odwoływanie się do historycznej funkcji budynku jako stodoły. Nie są także wystarczającym powodem uchylenia zaskarżonej decyzji pewne rozbieżności terminologiczne (stodoła, obora) w sytuacji, gdy zarówno w ekspertyzie, jak i w protokole oględzin nie było wątpliwości co do tożsamości budynku;
- nie doszło także, wbrew zarzutom skargi, do dopuszczenia budynku do użytkowania przed wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych czynności. W treści wydanych rozstrzygnięć nie znajduje się stwierdzenie o możliwości i dopuszczalności użytkowania budynku. Wręcz przeciwnie, organ odwoławczy wskazał wprost, że orzeczenie nakazujące wykonanie określonych zmian i przeróbek nie kończy postępowania, bowiem zgodnie z art. 42 ust. 1 p.b. z 1974 r. inwestor który otrzymał orzeczenie wydane na podstawie art. 40 p.b. z 1974 r. - powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu i dopiero wówczas może przystąpić do użytkowania obiektu.
Mając zatem na uwadze, że w sprawie nie potwierdziły się zarzuty skargi, jak też Sąd z urzędu nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji – skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło