I SA/Wa 177/17

WyrokWSA w Warszawie2017-04-05

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Marta Kołtun-Kulik, Bożena Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, który przewiduje możliwość umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, ma zastosowanie do należności powstałych z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że norma art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinna być interpretowana w sposób rozszerzający, obejmując również należności z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych. Brak możliwości skorzystania z ulg w spłacie dla dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek, byłby sprzeczny z konstytucyjnymi zasadami państwa prawa i równości wobec prawa. W związku z tym, organ powinien rozpoznać wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o umorzeniu postępowania w sprawie rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ uznał, że wskazany przepis nie dotyczy należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. B. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Bożena Marciniak Protokolant referent stażysta Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozłożenia na raty należności powstałej z tytułu wypłacenia zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. B. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2016 r. nr [...] orzekającą umorzeniu postępowania w sprawie rozłożenia na raty należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że J. B. jest dłużnikiem alimentacyjnym. Świadczenie to było przyznane na jej syna O. w okresie od 1 grudnia 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. J. B. złożyła wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych. W ocenie organu art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 wrześnie 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie dotyczy należności wypłaconych z tytułu zaliczki alimentacyjnej wobec czego zastosowanie go nie było możliwe w tej sprawie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. B. zarzuciła naruszenie art. 7,8,77 i 107 § 3 kpa. oraz art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył do następuje: Skarga podlega uwzględnieniu chociaż z innych powodów niż wskazano w jej treści. Zaległości alimentacyjne skarżącej J. B. pochodzą z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych w trybie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej. Natomiast wniosek o rozłożenie na raty został złożony już pod rządami ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która weszła w życie z dniem 1 października 2008 r. Prawidłowo organ stwierdził, że brak jest przepisów przejściowych dotyczących zasady stosowania ulg w dochodzeniu zwrotu zaliczek alimentacyjnych co powoduje, że w tych sprawach należy stosować przepisy obowiązujące w chwili orzekania. Obecnie kwestię ulg w dochodzeniu zaległości alimentacyjnych reguluje art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016 r. poz. 169 ze zm.), który stanowi, że organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Literalna wykładnia tego przepisu nie pozwala na uznanie, że dotyczy on wprost należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych. Oparcie jednak na tym twierdzenia, że w odniesieniu do zaległości z tytułu zaliczek alimentacyjnych w ogóle nie można stosować ulg o jakich stanowi w art. 30 ust. 2 powołanej ustawy nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa prawa, wyrażoną w art. 2 Konstancji RP. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 października 2006 r. sygn.. akt I FSK 93/06 wskazał, że w demokratycznym państwie prawnym, jednostka nie może ponosić ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują lukę w prawie naruszającą podstawowe zasady porządku konstytucyjnego. Zatem powstałą lukę w prawie należy wypełnić poprzez prokonstytucyjną wykładnię przepisów obowiązujących. Zgodnie zaś z art. 32 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczy z jakiejkolwiek przyczyny. Nieuzasadnione pozbawienie dłużników alimentacyjnych, których należności powstały w związku z wypłatą zaliczek alimentacyjnych możliwości ubiegania się o rozłożenie na raty powstałych należności z uwagi na sytuację życiową i dochodową dłużnika w sytuacji, w której pozostali dłużnicy alimentacyjni taką możliwość posiadają byłoby w jawnej sprzeczności z powołanymi zasadami konstytucyjnymi. Biorąc to pod uwagę Sąd uznał, że norma art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych. Biorąc powyższe pod uwagę organ winien rozpoznać wniosek J. B. o rozłożenie na raty należności z tytułu wypłacanych zaliczek alimentacyjnych w oparciu o kryteria zawarte w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło