I OZ 598/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt: II SA/Sz 101/17 o odrzuceniu zażalenia R.S. w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [..] listopada 2016 r., znak: [..] w przedmiocie dodatku energetycznego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r., sygn. akt: II SA/Sz 101/17 odrzucił sporządzone osobiście przez skarżącego R.S. zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2018 r. odrzucające także sporządzoną osobiście przez R.S. skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 lutego 2018 r. w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [..] listopada 2016 r., znak: [..] w przedmiocie dodatku energetycznego, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że zgodnie z art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Pismem z dnia 4 czerwca 2018 r. R.S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do powołanego przez Sąd I instancji przepisu art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej obwarowane jest przymusem adwokacko-radcowskim, co jest uzasadnione szczególnymi wymogami dotyczącymi sporządzenia skargi kasacyjnej w przypadku wszczęcia postępowania kasacyjnego. Skoro bowiem przepis art. 175 § 1 p.p.s.a. wprowadza przymus adwokacko-radcowski przy sporządzaniu skargi kasacyjnej, która jest sformalizowanym środkiem prawnym, mogącym znaleźć oparcie na podstawach naruszenia prawa określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, to niedopuszczalnym jest sporządzanie skarg kasacyjnych przez podmioty nieuprawnione na podstawie przepisów ustawy p.p.s.a., w sposób sprzeczny z wymogami tego pisma procesowego, a tym samym nie ma podstaw do kwestionowania modelu przyjętego przez ustawodawcę wprowadzającego przymus adwokacko-radcowski przy sporządzeniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, będącej, jak wyżej wskazano, sformalizowanym środkiem prawnym. Z akt sądowych wynika, że Sąd I instancji prawidłowo pouczył skarżącego o zasadach złożenia zażalenia na postanowienie z dnia 19 kwietnia 2018 r., zawierając w punkcie 5 pouczenia informację, że zażalenie na postanowienie w sprawie odrzucenia skargi winno być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, tj. radcę prawnego, adwokata lub w sprawach podatkowych także przez doradcę podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w zażaleniu wniosku skarżącego o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność przepisów p.p.s.a. dotyczących przymusu adwokacko-radcowskiego z Konstytucją RP. Wynikający z art. 175 § 1 i art. 194 § 4 p.p.s.a. przymus adwokacko-radcowski nie narusza prawa do sądu uregulowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wskazać należy, że zasada prawa do sądu określona w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ani zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego wskazana w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP nie są zasadami absolutnymi, skoro ich realizacja uzależniona jest od spełnienia szeregu wymogów - jak np. terminowość składania pism procesowych, uiszczanie opłat sądowych, czy tak jak w tym przypadku – sporządzenia środka odwoławczego przez adwokata lub radcę prawnego. Powyższe przepisy p.p.s.a., wprowadzające wymóg sporządzenia określonych środków prawnych przez profesjonalne podmioty nie uchybiają wskazanym gwarancjom konstytucyjnym, a wręcz przeciwnie - pozwalają na pełną realizację tych zasad, bowiem przymus adwokacko-radcowski ma zapewnić stronom postępowania niemającym odpowiedniego przygotowania prawniczego możliwość skutecznego wniesienia sformalizowanych środków odwoławczych sporządzonych na odpowiednim poziomie merytorycznym. Gwarancję prawa do sądu i uprawnień strony do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu, zapewnia w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja prawa pomocy, a więc możliwość uzyskania pomocy prawnej z urzędu. W niniejszej sprawie skarżący korzystał z pomocy prawnej przyznanej postanowieniem starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie z dnia 2 października 2017 r., a wyznaczona adwokat nie znalazła podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku Sądu z dnia 15 lutego 2018 r., składając opinię prawną z dnia [..] marca 2018 r. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z wyrokiem i w/w opinią prawną pełnomocnika nie oznacza, że mógł on kwestionować rozstrzygnięcie sprawy z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego wnosząc osobiście sporządzone środki zaskarżenia, wbrew wymogom określonym przepisami p.p.s.a. Sporządzenie przez skarżącego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej uchybiało więc wymogowi określonemu w przepisie art. 194 § 4 p.p.s.a., a tym samym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o odrzuceniu zażalenia skarżącego z tej przyczyny było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.