I OZ 1382/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 maja 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1746/16 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Postanowieniem z dnia 29 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M.M. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] września 2016 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z 17 stycznia 2017 r. odrzucił skargę M.M. na wskazaną decyzję Wojewody Małopolskiego. Odrzucenie skargi nastąpiło z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W dniu 5 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zarządzeniem z 24 kwietnia 2017 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika w osobie adw. B. D. W dniu 15 maja 2017 r. do Sądu wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Wojewody Małopolskiego. Pełnomocnik podniosła, że w przypadku uznania, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 27 kwietnia 2017 r., to jest z chwilą doręczenia pełnomocnikowi z urzędu zarządzenia dziekana ORA o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, pełnomocnik wniosła o potraktowanie tego wniosku jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, gdyż wyznaczony z urzędu pełnomocnik akta zbadał w najszybszym możliwym terminie, to jest w dniu 8 maja 2017 r., z uwagi na dni wolne od pracy i święto narodowe w dniach 1 i 3 maja 2017 r. Podniosła, że okres od 1 do 7 maja 2017 r. był okresem urlopowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przywołując treść art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wskazał, że w orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Sąd podkreślił również, że skarżący ponoszą skutki działań lub zaniechań swojego pełnomocnika. Z kolei pełnomocnik powinien działać w interesie i na rzecz mocodawcy przy dołożeniu takiej samej staranności, jak przy prowadzeniu swoich spraw. Sąd wskazał, że z analizy akt sprawy wynika, iż profesjonalny pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Równocześnie pełnomocnik wniosła o potraktowanie wniosku jako wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, gdyż wyznaczony z urzędu pełnomocnik akta zbadał w najszybszym możliwym terminie, to jest w dniu 8 maja 2017 r., z uwagi na dni wolne od pracy i święto narodowe w dniach 1 i 3 maja 2017 r. Sąd podkreślił, że pełnomocnik otrzymała, jak sama przyznała, zarządzenie Dziekana ORA w dniu 27 kwietnia 2017 r., a więc od tego dnia należy liczyć 7 dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Termin ten, w ocenie Sądu, upłynął bezskutecznie w dniu 4 maja 2017 r. Zdaniem Sądu, twierdzenie, że pierwszym możliwym terminem do zbadania akt był 8 maja 2017 r. świadczy o tym, iż pełnomocnik skarżącego nie dochował należytej staranności i nie dołożył wszelkich starań, by ustrzec się uchybienia terminu do złożenia wniosku. Jak podkreślił Sąd, dni 28 kwietnia 2017 r. oraz 2 maja i 4 maja 2017 r. były dniami roboczymi, a więc możliwe było zapoznanie się z aktami w tym terminie. Ponadto Sąd zauważył, że siedzibą kancelarii wyznaczonego pełnomocnika jest ta sama ulica, przy której mieści się siedziba Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 p.p.s.a. "nie uwzględnił wniosku o przywrócenie terminu". W zażaleniu na powyższe postanowienie M. M., reprezentowany przez adwokata wyznaczonego z urzędu, podniósł zarzut naruszenia art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na skutek ustalenia, iż pełnomocnik nie dołożył wszelkich starań i uchybił terminowi do złożenia ww. wniosku, w sytuacji, gdy działaniom pełnomocnika nie można zarzucić niedochowania należytej staranności. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocena okoliczności sprawy pozwalających na uznanie za usprawiedliwione uchybienie przez pełnomocnika skarżącego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uwagą zatem należało objąć przywoływane we wniosku wyznaczonego z urzędu pełnomocnika argumenty świadczące o niezawinionym uchybieniu terminu do złożenia w terminie 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia, wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uważna lektura zaskarżonego postanowienia pozwala zauważyć, że Sąd I instancji w swoich rozważaniach choć początkowo wyodrębnił te dwie sytuacje uchybionych terminów, jednakże w dalszej argumentacji zamiennie posługuje się sformułowaniem "termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu" wiążąc go z przywróceniem terminu do złożenia skargi, innym razem z przywróceniem terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Są to jednak, jak sam ustalił, odrębne sytuacje. Podkreślić trzeba, że rozważając możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi, jak wymaga to art. 87 § 1 p.p.s.a., należało ustalić, kiedy ustała przyczyna uchybienia tego terminu, którą to datę należy wiązać z rzeczywistą możliwością złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Następnie zaś z powyższymi okolicznościami należało powiązać argumenty przywołane we wniosku i ocenić je pod kątem braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Powyższemu schematowi nie odpowiada postanowienie Sądu I instancji, przez co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia będącego wynikiem oceny - jak wskazano w sentencji postanowienia - złożonego przez pełnomocnika skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Wszelkie nieścisłości co do okoliczności mogących mieć wpływ na skuteczność rozpoznawanego wniosku zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w istocie utrudniają prześledzenie toku rozumowania Sądu I instancji i oceny prawidłowości racji, które stały u podstaw jego wydania. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zażalenie za zasadne. Rozpoznając ponownie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi Sąd I instancji zobowiązany będzie uwzględnić, że wymagane jest, aby uzasadnienie stanowiło konstrukcję logiczną, zwartą, pełną syntetycznej argumentacji. Powinno zatem zawierać motywację odpowiadającą okolicznościom przyjętej do rozpoznania sprawy. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.