II OZ 602/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 415/17 o odrzuceniu skargi K. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę postanawia uchylić zaskarżone postanowienie w całości. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. K. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca zaskarżone postanowienie odebrała w dniu 12 grudnia 2016 r. Termin do wniesienia skargi upływał z dniem 11 stycznia 2017 r. (środa), natomiast przedmiotową skargę nadano w urzędzie pocztowym w dniu 12 stycznia 2017 r. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) odrzucił skargę jako spóźnioną. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. K., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności przepisu art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu będącym konsekwencją przyjęcia, że w sprawie skutecznie doręczono skarżącej postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dniu 12 grudnia 2016 r. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżąca stwierdziła, iż ww. postanowienie zostało odebrane w placówce pocztowej przez jej ojca w dniu 12 grudnia 2016 r., a więc z naruszeniem przepisu art. 42 § 1 K.p.a. Natomiast ona otrzymała to postanowienie w terminie późniejszym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlegało uwzględnieniu. Przede wszystkim stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 40 § 1 i 2 K.p.a. pisma w postępowaniu administracyjnym doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi lub gdy ustanowiła pełnomocnika – temu pełnomocnikowi. Zasadą jest więc kierowanie do strony pism imiennie, tzn. poprzez indywidualne określenie osoby jej adresata i powiadamianie strony osobiście lub osoby upoważnionej do działania w jej imieniu. Jako podstawowy sposób doręczenia pisma osobie fizycznej ustawa wskazuje jej mieszkanie lub miejsce pracy (art. 42 K.p.a.), przewidując przy tym odstępstwa od zasady osobistego doręczenia adresatowi pisma poprzez jego doręczenie – w przypadku nieobecności adresata – dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 K.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 ustawy operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Porównanie konstrukcji art. 43 i art. 44 K.p.a. prowadzi do wniosku, że o ile ustawa przewiduje możliwość odebrania pisma przez wymienione w art. 43 K.p.a. podmioty, to wobec braku takiego zapisu w art. 44 K.p.a. przyjąć należy, że odbioru pisma w placówce pocztowej dokonuje jej adresat osobiście lub za pomocą osoby do tego umocowanej. Taka konkluzja ma zresztą swoje umocowanie w ustawie z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz. U. z 2016, poz. 1113 ze zm.), gdzie w art. 37 ust. 2 wyraźnie stwierdzono, że przesyłka pocztowa może być wydana ze skutkiem doręczenia w placówce pocztowej adresatowi (pkt 1) lub przedstawicielowi ustawowemu adresata lub pełnomocnikowi adresata upoważnionemu na podstawie pełnomocnictwa udzielonego na zasadach ogólnych lub na podstawie pełnomocnictwa pocztowego (pkt 2). W okolicznościach niniejszej sprawy – co nie było kwestionowane w sprawie – przesyłka zawierająca postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2016 r. została odebrana przez M. K. Jak wyjaśniła w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca jest on jej ojcem, a przesyłka została odebrana w placówce pocztowej. Ponieważ zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera jedynie pokwitowanie odbioru przesyłki, tj. podpis odbiorcy, a z akt sprawy nie wynika, aby M. K. był pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu administracyjnym, nie zostało w sprawie wyjaśnione, czy w ogóle doszło do prawidłowego w świetle ww. przepisów doręczenia postanowienia organu II instancji. Co istotne, tę okoliczność kwestionuje w niniejszym zażaleniu strona skarżąca, zaś materiał dowodowy nie pozwala na jakąkolwiek weryfikację przedstawionego zarzutu. Z tych też przyczyn, wobec ujawnionych powyżej wątpliwości odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. pozostawało przedwczesne. Rzeczą Sądu pierwszej instancji będzie ustalenie rzeczywistej roli M. K. i podstawy w oparciu o którą została mu wydana przesyłka pocztowa zawierająca postanowienie organu II instancji. W tym celu Sąd zwróci się do organu odwoławczego o nadesłanie stosownych informacji lub wszczęcie przez nadawcę postępowania reklamacyjnego usługi pocztowej celem wyjaśnienia powyższej wątpliwości. Podzielając zarzut zażalenia dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości.