II SA/Wa 2254/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – referent stażysta Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich – oddala skargę – P. M. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. o wydanie pozwolenia na posiadanie na posiadanie dodatkowych egzemplarzy broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich. [...] Komendant Wojewódzki Policji w P. decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) oraz art. 268a k.p.a., odmówił skarżącemu P. M. wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: – przeciwko życiu i zdrowiu, – przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Tymczasem skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. sygn. akt [...], został skazany za popełnienie umyślnego przestępstwa określonego z art. 229 § 1 k.k., który to wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] lutego 2014 r. sygn. akt [...] i przestępstwo to ma charakter umyślny. Natomiast wyrok sądu, z uwagi na obligatoryjność cytowanego już wyżej przepisu, wiąże organ Policji w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek stanowiących podstawę odmowy wydania pozwolenia na broń. W odwołaniu z dnia [...] września 2014 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez błędne przyjęcie, iż skazanie za czyn z art. 229 k.k. stanowi przesłankę wystarczającą do zastosowania wyżej wymienionych przepisów ustawy i odmowy wydania pozwolenia na broń, a nadto, że skazanie to automatycznie prowadzi do przyjęcia, że skarżący stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w ten sposób, że organ I instancji nie podjął należytych czynności w przedmiocie wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy, nie wykonał obowiązku obiektywnej analizy materiału dowodowego zarówno zgromadzonego w toku postępowania, jak i zawnioskowanego przez skarżącego, w szczególności nie przeprowadził tych wniosków dowodowych, które zostały zgłoszone przez niego. Organ I instancji nie wykazał również bezpośredniego związku w sprawie skazania za czyn z art. 229 k.k. z odmową wydania pozwolenia na broń do celów łowieckich. W uzasadnieniu podał m.in., że organ I instancji winien uwzględnić wywiad środowiskowy sporządzony w dniu 29 maja 2014 r. przez funkcjonariusza Policji, z którego wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą, w miejscu zamieszkania posiada opinię pozytywną oraz nie posiada skłonności do nadużywania alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu – powołując się na stan faktyczny i argumentację tam zawartą – podał, że za wskazane przestępstwo z art. 229 § 1 k.k., polegające na tym, że skarżący w dniu 11 marca 2009 r. w G. wręczył funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KPP w G. korzyść majątkową w postaci wyrobów wędliniarskich z dziczyzny w zamian za podjęcie przez policjantów czynności polegających na udzieleniu pomocy w korzystnie przeprowadzonej kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...], którego kierowcą i sprawcą wykroczenia był jego brat, został skazany na karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę pięćdziesięciu złotych. Jak wynika z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a) lub b) ustawy, organ Policji nie musi w takich przypadkach badać oraz w drodze postępowania dowodowego wykazywać związku pomiędzy faktem skazania a zagrożeniem dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego, o ile popełnione przestępstwo ma charakter umyślny. W takich bowiem przypadkach ustawodawca jednoznacznie bowiem rozstrzygnął, iż osoby skazane za przestępstwa umyślne broni posiadać nie mogą, a zatem osobom spełniającym tę przesłankę pozwolenia wydać nie wolno, zaś pozwolenie wydane w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, należy cofnąć. Ustawodawca nie daje zatem organom Policji możliwości wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych, jednocześnie przyznając bezwzględne pierwszeństwo interesowi społecznemu, bowiem ustawodawca nie przewidział możliwości wydania pozwolenia na broń osobie skazanej za przestępstwa umyślne, a bezspornie czyn z art. 229 § 1 k.k. ma charakter umyślny. Stąd bezpodstawnym jest zarzut, iż przed wydaniem rozstrzygnięcia organ Policji winien uwzględnić wywiad środowiskowy przeprowadzony ze skarżącym przez funkcjonariusza Policji, aby na jego podstawie ocenić, że nie stanowi on zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Słusznie również organ I instancji odmówił przeprowadzenia zawnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadków, którzy – jak wskazano w odwołaniu – złożyli zeznania w toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym, bowiem niedopuszczalna jest jakakolwiek polemika z prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Z tego względu zeznania zawnioskowanych przez stronę świadków nie mogłyby odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku. Po wtóre, wobec obowiązującego stanu prawnego, co zostało wyżej wyjaśnione, czynności te nie mogłyby mieć żadnego wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, a prowadziłyby jedynie do niezasadnego przedłużenia postępowania. Wyrok skazujący za popełnienie znajduje się bowiem w obrocie prawnym, jego skazanie nie uległo zatarciu, a orzeczony przez Sąd dwuletni okres próby nie został zakończony. Wobec tego utraciły aktualność przywołane przez pełnomocnika wyroki Sądu wydane w oparciu o przepisy ustawy o broni i amunicji w brzmieniu sprzed jej nowelizacji ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r., wskazujące m.in. na konieczność wykazania związku przyczynowego między popełnionym czynem, cechami charakteru sprawcy i jego dotychczasowym postępowaniem, a istnieniem obawy możliwości sprzecznego z prawem użycia broni, bowiem niniejsze postępowanie zostało wszczęte po dniu 10 marca 2011 r. Ponadto – jak wynika z orzecznictwa – dysponować bronią mogą osoby o nieposzlakowanej opinii, budzące zaufanie co do tego, iż w żadnej sytuacji nie postąpią wbrew prawu, zaś skarżący, jako osoba skazana za przestępstwo umyślne, opinii takiej nie posiada. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, a to art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w stosunku do każdej osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub za umyślne przestępstwo skarbowe zachodzi ustawowe domniemanie stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, podczas gdy wykładnia taka jest nieprawidłowa, albowiem należy ją rozumieć jedynie w ten sposób, że pozwolenie na broń cofa się (odpowiednio odmawia wydania), jeżeli dana osoba rzeczywiście stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co wymaga ustalenia w drodze postępowania dowodowego, a w szczególności została przy tym skazana m.in. za przestępstwo umyślne lub przestępstwo umyślne skarbowe, 2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 8, 9 oraz art. 11, a także art. 75, 77 k.p.a., poprzez brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy czynem popełnionym przez niego a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania, które pozwoliłyby na ewentualne ustalenie, że w stosunku do niego, jako osoby skazanej wyrokiem karnym za popełnienie czynu określonego w art. 229 k.k., tj. przestępstwa umyślnego, rzeczywiście zachodzi obawa stwarzania przez niego zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz oparcie się w tej mierze jedynie na nieuzasadnionym, tj. niepopartym jakimikolwiek innymi dowodami, domniemaniem prawnym. W uzasadnieniu – powołując się na ustalony powyżej stan faktyczny – podał, że organy Policji dokonały błędnej wykładni i w rezultacie także błędnego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, bowiem w istocie nie jest tak, że w stosunku do każdej osoby skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe zachodzi ustawowe domniemanie stanowienia zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Przyjąć należy, iż racjonalny ustawodawca w dalszym ciągu wymaga, aby podjęcie decyzji o cofnięciu, względnie odmowie wydania pozwolenia na broń, poprzedzone było jednak stwierdzeniem – co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego – czy dana osoba rzeczywiście stwarza zagrożenie, o którym mowa w przepisie, a w szczególności została przy tym skazana m.in. za przestępstwo umyślne lub umyślne przestępstwo skarbowe. Samo brzmienie przepisu wskazuje, iż chodzi tu o osoby skazane orzeczeniem sądu i stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Błędne rozumienie wskazywanego przepisu spowodowało, iż organy zupełnie bezpodstawnie zaniechały przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia, czy w stosunku do osoby skarżącego rzeczywiście zachodzi zagrożenie stwarzania zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego, co jednocześnie czyni zasadnym wskazanie w zarzutach naruszenia stosownych przepisów regulujących postępowanie dowodowe, stanowiących jednocześnie jedyną gwarancję prawidłowego rozpoznania sprawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie stwierdzić należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej nie gwarantuje wśród praw obywatelskich, prawa do posiadania broni. Co więcej, powyższa problematyka w polskim systemie prawnym jest wręcz przeciwnie regulowana, bowiem poddano ją daleko idącym ograniczeniom. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym także prawa europejskiego. Zatem poza wypadkami określonymi w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 576), nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione. Ustawodawca ściśle reglamentując cele, na które może być wydane pozwolenie na broń, wskazał szereg właściwości osób, jak i przesłanek, które muszą być spełnione, aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać, ewentualnie, w przypadku osoby, która takie pozwolenie już uzyskała – by mogła z niego nadal korzystać. Innymi słowy mówiąc, prawodawca obwarował więc warunkami zasady wydawania pozwoleń na broń, łącząc je z celem, jakiemu ma służyć dany rodzaj broni. Zatem ustawodawca, reglamentując dostęp do posiadania broni, wprowadził wymogi, których spełnienie implikuje pozytywną dla strony decyzję. W dalszej części rozważań zaakcentować należy, że organ Policji, podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Mając zatem powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przy rozpoznawaniu sprawy administracyjnej w przedmiocie odmowy skarżącemu P. M. wydania pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich, zarówno z akt administracyjnych, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż – w ocenie Sądu – organ Policji zadośćuczynił powyższym powinnościom wyczerpująco badając wszystkie okoliczności faktyczne i dokonując obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 6) ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: – przeciwko życiu i zdrowiu, – przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że P. M. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] czerwca 2013 r. sygn. akt [...] za to, że w dniu 11 marca 2009 r. w G. wręczył funkcjonariuszom Wydziału Ruchu Drogowego KPP w G. korzyść majątkową w postaci wyrobów wędliniarskich z dziczyzny w zamian za podjęcie przez policjantów czynności polegających na udzieleniu pomocy w korzystnie przeprowadzonej kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki [...] nr rej. [...], którego kierowcą i sprawcą wykroczenia był jego brat, tj. popełnienia przestępstwa z art. 229 § 1 k.k. i za powyższe wymierzono mu karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby dwóch lat oraz karę grzywny w wysokości stu stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę pięćdziesięciu złotych. Nie budzi również wątpliwości, że powyższe czyny wyczerpują przesłanki przestępstwa umyślnego. Reasumując, omawiany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6) ppkt a ustawy ma więc – wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze – zastosowanie do skarżącego. Przesłanki "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego" bowiem nie muszą występować łącznie, lecz każda z nich może stanowić oddzielną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podobnie rzecz się ma z przesłankami zawartymi w pkt a) i w pkt b), które nie muszą występować łącznie z przesłankami "zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego". Zatem zagrożenie dla siebie, zagrożenie dla porządku i bezpieczeństwa publicznego, skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe oraz skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, jak również skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia, są to przesłanki, które – zdaniem Sądu – każda oddzielnie, stanowią podstawę cofnięcia pozwolenia na broń. Z tego mianowicie powodu, że chociażby każde przestępstwo wymienione w pkt a) i b) samo w sobie i z jego istoty stanowi zagrożenie porządku lub bezpieczeństwa publicznego, a zatem niecelowe z punktu widzenia racjonalnego ustawodawcy byłoby powtarzanie tego zagrożenia. Stąd też chodzi tu o takie zdarzenia bądź fakty, które nie mając źródła w skazaniu w ogóle, bądź też za inne przestępstwa, stanowią takie zagrożenie w sposób niejako samoistny, tzn. niepowiązany z pkt a) i b) tegoż przepisu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 731/12 stwierdził m.in., że "Powyższe rozważania prowadzą do konstatacji, że organy administracji nie mogą dowolnie interpretować przepisów reglamentujących dostęp do broni palnej, kształtować sytuacji normatywnych wynikających z norm prawa materialnego. Na gruncie językowych dyrektyw wykładni postanowień art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, rolą właściwych organów jest ocena, czy osoba ubiegająca się o pozwolenie na posiadanie broni palnej, nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz czy nie jest skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, bądź za nieumyślne przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo, gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia". W świetle zatem powyższej konstatacji pozostaje bez znaczenia zarzut dotyczący nieuwzględnienia pozytywnych opinii o skarżącym, czy też brak wskazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez niego czynem a cechami charakteru oraz dotychczasowego postępowania. Ponadto stwierdzić należy, jak podkreślił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1296/07, że warunki uzyskania pozwolenia na broń i jej posiadania winny być badane w sposób restrykcyjny, a możliwość niewyrażenie zgody na jej posiadanie, nie może być postrzegana jako zamach na swobody obywatela, a jedynie jako działanie prewencyjne, zmierzające do zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa. Na koniec zaś zauważyć należy, że niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, skoro nie stanowił on materialnoprawnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.