II SA/Rz 1782/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Przedmiotem skargi P. N.(Skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], wydana w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: P. N. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi nr [...] wydane przez Starostę w dniu [...] czerwca 2006 r., na druku [...] i uprawniające do prowadzenia pojazdów, dla których wymagana jest kategoria B. Z dniem 23 maja 2016 r., Prokurator Prokuratury Okręgowej M. P. wystąpiła do Starosty z żądaniem skierowania P. N. na badania lekarskie i psychologiczne, w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. W trakcie postępowania związanego z niezastosowaniem się do obowiązku podjęcia leczenia odwykowego, prokurator zapoznała się z opinią biegłych lekarzy psychiatry i psychologa z której wynika, iż u P. N. ujawniono pełnoobrazowy zespół uzależnienia od alkoholu. Zawiadomieniem z dnia 31 maja 2016 r., organ administracji powiadomił stronę o prowadzeniu postępowania w sprawie. Doręczenie zawiadomienia nastąpiło w dniu 2 czerwca 2016 r. Starosta decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], orzekł o skierowaniu P.N. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w terminie 1 miesiąca liczonego od dnia otrzymania skierowana. W uzasadnieniu powołano się na spełnienie ustawowych przesłanek, obligujących organ administracji do takiego działania. W pouczeniu natomiast zawarto informację o obowiązku przedstawienia zaświadczenia lekarskiego organowi w terminie 3 miesięcy. Rozstrzygnięcie doręczono stronie w dniu 14 czerwca 2016 r. W dniu 12 września 2016 r., poinformowano stronę o podjęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], Starosta zatrzymał P. N. posiadane przez niego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B. W uzasadnieniu opisano tok postępowania oraz podjęte w sprawie czynności dowodowe. Podstawą do podjętego działania był fakt nieprzedstawienia w wymaganym terminie zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego brak istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Od tej decyzji odwołanie złożył P.N. W jego ocenie decyzja jest błędna, gdyż w wyznaczonym na badania czasie przebywał w szpitalu a następnie poddany był rehabilitacji. Nie był więc w stanie zgłosić się na badania. W uzupełnieniu odwołania przedłożył kartę medyczną oraz wyjaśnił, iż ustalił już termin badania na dzień 3 grudnia 2016 r. SKO decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że rozstrzygnięcie o zatrzymaniu prawa jazdy wydawane na podstawie art. 102 ust. 1 pkt. 3 Iit. a ustawy o kierujących pojazdami - nie ma charakteru uznaniowego - lecz jest decyzją tzw. związaną, którą organ jest zobowiązany wydać w każdym przypadku opisanym w hipotezie tej normy prawnej. Taki zaś przypadek zaistniał w odniesieniu do skarżącego, który został skierowany na badanie lekarskie w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami tj. kategorii B prawa jazdy. Badaniu temu powinien był poddać się zgodnie z tą decyzją w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Obowiązkowi temu nie uczynił, co też potwierdził w treści odwołania (w okresie tym przebywał na leczeniu i rehabilitacji). Na badanie nie zgłosił się również w toku postępowania wszczętego w przedmiocie zatrzymania mu prawa jazdy. SKO wskazało, że nie ulega wątpliwości, że Starosta był związany własną ostateczną decyzją o skierowaniu skarżącego na badanie lekarskie. Oznacza to, że Kolegium nie jest uprawnione nie tylko do uwzględnienia zarzutów odwołania kierowanych pod adresem zasadności przedmiotowego skierowania ale nawet do ich badania. P. N. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) skargę na powyższą decyzję SKO wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił: "nierozpoznanie przez Kolegium istoty sprawy przez zaniechanie ustalenia, czy wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy było zasadne, czy też nie - co było istotą odwołania - w sytuacji, gdy postępowanie dotyczyło zatrzymania dokumentu, a decyzja skierowania na badania lekarskie, podczas gdy i tak została ona uchylona". W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium. Podkreślił, że Prokurator zapoznał się z opinią biegłych lekarzy psychiatry i psychologa z której miało wynikać, iż ujawniono u niego pełnoobrazowy zespół uzależnienia od alkoholu. W jego ocenie powyższe jest o tyle dziwne, że nie stwierdzono tego w przeprowadzonych badaniach w ostatnim czasie. Podniósł, że zawiadomieniem z dnia 31 maja 2016 r., organ administracji powiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie. Z kolei SKO nie podaje, czego to postępowanie dotyczyło, a jedynie to, że zostało wszczęte w "przedmiotowej sprawie". Samo doręczenie zawiadomienia nie jest istotne, albowiem choć nastąpiło ono w dniu 2 czerwca 2016 r. to i tak nie wskazywało, jakiego konkretnie postępowania dotyczy. Nadto skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom SKO, w dniu 12 września 2016 r., nie poinformowano go o podjęciu postępowania w przedmiocie zatrzymania uprawnień do kierowania pojazdami, ale o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Według niego zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowotnych, które mogłyby mieć wpływ na zdolność bezpiecznego prowadzenia pojazdów. W końcowej części uzasadnienia skarżący podał, że decyzja SKO jawi się jako niesłuszna i winna zostać uchylona. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 102 ust.1 pkt 3 lit. a i b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2016.627 t.j.) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2 a także o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Z powyższego przepisu wynika, że fakt niepoddania się przez kierowcę badaniom lekarskim w oparciu o wydaną decyzję o skierowaniu na takie badania zobowiązuje organ do podjęcia kolejnego kroku polegającego na zatrzymaniu prawa jazdy, przy czym nie jest to decyzja uznaniowa zależna od woli organu, gdyż organ jest związany dyspozycją przepisu art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami. Nieprzedstawienie przedmiotowego orzeczenia lekarskiego w ustalonym terminie stanowi zatem niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że skarżący nie zgłosił się na badania, których celem było stwierdzenia istnienia lub brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do kierowania pojazdami i nie przedstawił w wymaganym terminie właściwemu organowi orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 2 i w art. 84 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. – pomimo że został do tego zobowiązany ostateczną decyzją Starosty z dnia [...] czerwca 2016 r. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że w niniejszym przypadku zaistniała przesłanka z art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami warunkująca obligatoryjne orzeczenie przez organ o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Jednocześnie wskazać należy, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie, którym jest decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, podniesione przez skarżącego zarzuty co do zasadności skierowania go na badania – z gruntu swego są bezzasadne. Argumenty skarżącego dotyczą bowiem odrębnej sprawy administracyjnej, która została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. Stąd ich rozpoznanie w niniejszym postępowaniu sądowym jest niedopuszczalne. Innymi słowy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym orzeczenia o zatrzymaniu stronie prawa jazdy nie istnieje możliwość podważenia prawomocnej decyzji o skierowaniu strony na stosowne badania lekarskie. Za niezasadny należy uznać zarzut nieprawidłowego wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, poza ściśle przewidzianymi wyjątkami - które w sprawie nie występują - nie przewidują wydania odrębnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wszczęcia postępowania. Także przepisy prawa materialnego, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2016.627 t.j.) , reagujące między innymi kwestie zatrzymania prawa jazdy, nie przewidują szczególnej formy wszczęcia postępowania w tym zakresie. Powyższe oznacza, że zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu, przewidziane przez przepis art. 61 § 4 k.p.a., ma formę pisemną nie jest jednak postanowieniem czy też decyzją, o których mowa w kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu Starosta nie uchybił temu przepisowi. Zawiadomieniem z dnia 12 grudnia 2016 r. poinformował skarżącego prowadzeniu postępowania w sprawie zatrzymania mu prawa jazdy. Jednocześnie wskazując na jego uprawnienia wynikające z art. 10 § 1 k.p.a., czym umożliwił mu czynny udział w sprawie. Należy zgodzić się z SKO, że dołączona do skargi decyzja Starosty z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] dotyczy innego wniosku Prokuratury Rejonowej o skierowanie skarżącego na badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, a co za tym idzie nie ma ona żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Końcowo trzeba zauważyć, że orzeczenie psychologiczne nr [...] z dnia [...] lutego 2017 r., którego kserokopię pełnomocnik skarżącego przedłożył na rozprawie, nie wpływa na ocenę zaskarżonej decyzji. Ewentualnie może być wykorzystane przez skarżącego w staraniach o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, który uzasadniał zastosowanie art. 102 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami i wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy, zaś uzasadnienie decyzji spełnia przy tym wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a. Nie dostrzegając, również z urzędu, uchybień przepisom prawa materialnego lub procesowego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co skutkować musiało oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.