II SA/Sz 1461/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1,1 a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku K.B. przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj.: od [...] do [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym [...] zł ryczałtu na zakup opału. Nie zgadzając się z powyższą decyzją K.B. wniósł od niej odwołanie wnosząc o przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 2- 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, po rozpatrzeniu odwołania K.B., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego i ryczałtu na zakup opału, odwołując się do art. 3 ust.1 i art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Powołując się na materiał dowodowy sprawy oraz przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazał, iż wydatki gospodarstwa na lokal wyniosły [...] zł, zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wynoszą [...] zł. Z oświadczenia wnioskodawcy wynika, że zajmuje on w lokalu położonym w S. przy ul. [...] pokój o powierzchni [...] m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W tej sytuacji, właściwie zdaniem Kolegium, organ I instancji do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjął powierzchnię użytkową [...] m2. Jak wynika z akt sprawy K.B. zajmuje w ww. lokalu pokój o pow. [...] m2 oraz część kuchni, łazienki i przedpokoju, których łączna powierzchnia wynosi [...] m2. Skoro w lokalu zamieszkują 3 osoby, to powierzchnia pomieszczeń wspólnych przypadających na stronę wynosi [...] m2. W tej sytuacji słusznie, zdaniem organu odwoławczego, przyznano K.B. dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie. Szczegółowe wyliczenie dodatku zawarto w załączniku do decyzji. K.B. zaskarżył powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W skardze wskazał, iż wcześniejszą decyzją przyznano mu wyższy dodatek mieszkaniowy i nie rozumie z jakiego powodu dodatek ten obniżono, gdyż jego sytuacja się nie zmieniła. Nadal nie posiada ciepłej wody i żyje na krawędzi ubóstwa. Do skargi załączył kopię zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz decyzję organu I instancji z dnia [...] przyznającą skarżącemu dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na okres [...]. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem, którego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przesłanek ściśle określonych w przepisach prawa. Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, finansowania i wypłacania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.). Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 1-osobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy). Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (art.6 ust.3 ustawy). Wydatkami, o których mowa w ust. 3, są: 1)czynsz; 2)opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej; 3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną; 4)odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego; 5)inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego; 6)opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych; 7)wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału (art. 6 ust. 4 ustawy). Szczegółowe zasady obliczania wydatku stanowiącego podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału określa § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Lokal mieszkalny skarżącego nie posiada instalacji centralnego ogrzewania, w związku z czym w niniejszej sprawie należało wliczyć jako wydatek równowartość 5 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy. Z załącznika do decyzji organu drugiej, jak pierwszej instancji, zawierającego wyliczenie dodatku mieszkaniowego dla skarżącego wynika, iż do obliczeń równowartości 1 kWh przyjęto wartość zużytej energii elektrycznej w kwocie [...] zł. Tymczasem z rachunku za energię elektryczną z dnia [...] od dostawcy E. wynika, iż dostawca energii elektrycznej wyszczególnił poszczególne składniki opłaty za 1 kWh dostarczanej energii elektrycznej i rozdzielił je na: opłatę za rozliczenie-sprzedaż energii (dzienną i nocną) i opłaty za rozliczenie –usługę dystrybucji energii, w tym opłatę sieciową stałą, opłatę przejściową, opłatę jakościową dzienną i nocną, opłatę zmienną sieciową dzienną i nocną, opłatę abonamentową. Co prawda ustawodawca w powołanym wyżej przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia, ani w innych regulujących przedmiotową materię, nie zróżnicował metod wyliczania wartości 1 kWh w zależności od wartości energii dostarczanej w dzień lub w nocy, jednakże wskazał jakie wartości podlegają odliczeniu w procesie ustalania tej wartości, tj.: opłaty abonamentowe i stałe opłaty miesięczne - nie przewidując innych odliczeń. Przyjęta przez organy kwota 0,3235 zł jako wydatek za 1 kWh zużytej energii elektrycznej nie przystaje (oddzielnie ani po zsumowaniu) do żadnej z wartości za 1 kWh wykazanych, przez Enea w przedmiotowym rachunku i rozłożonych na poszczególne składniki, jakie należałoby wziąć pod uwagę, stosownie do postanowień § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zasady doświadczenia życiowego nakazują przyjąć, iż skarżący korzysta z energii zarówno w porze nocnej, jak i dziennej. Zatem tylko i wyłącznie wyliczenie uwzględniające obie stawki (za energię dzienną i nocną) przy odliczeniu tylko i wyłącznie opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, jest właściwym ustaleniem ceny 1 kWh energii na potrzeby przyznania ryczałtu na opał, odpowiadającym faktycznemu stanowi wykorzystania tej energii przez skarżącego i faktycznym kosztom poniesionym przez niego z tego tytułu. Dostrzeżone przez sąd naruszenia oznaczają, iż organ drugiej instancji naruszył w rozpatrywanej sprawie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz.23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło także do naruszenia art. 77 § 1 K.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 K.p.a., w myśl którego organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto, w ocenie sądu, doszło również do naruszenia art. 138 § 1 K.p.a., bowiem pomimo wad postępowania administracyjnego o istotnym charakterze, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Kolegium ponownie rozpatrując odwołanie K.B., powinno prawidłowo ustalić jakie składniki opłaty za energię elektryczną, zawarte w rachunku przedłożonym przez skarżącego, należy wliczyć do ustalenia rzeczywistego zużycia przez niego 1 kWh prądu, a jakie składniki stanowią opłaty abonamentowe i stałe opłaty miesięczne, które z mocy prawa podlegają wyłączeniu, a następnie dokonać prawidłowego wyliczenia przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Kwestie te winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.