II OZ 1207/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r. o odmowie przywrócenia terminu w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3290/16 ze skargi G. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia G. C. terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci złożenia 14 odpisów skargi. Z zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki wynika, że skarżącemu doręczono również wezwanie do nadesłania solidarnie odpisów skargi, a skarżący nie podważył prawidłowości tego doręczenia. G. C. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany i przywrócenia mu terminu do uzupełnienia braków formalnego skargi w postaci złożenia 14 jej odpisów. Zarzucił błędne ustalenie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, w szczególności iż nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, w sytuacji, gdy wszystkie przedstawione przez niego okoliczności sprawy świadczą o jego niewiedzy w zakresie dodatkowego zobowiązania Sądu, zaś wydrukowana przez sekretariat Sądu o zawartości korespondencji nie może przesądzać o skuteczności doręczenia, gdyż jest wypełniana automatycznie i w praktyce działalności sekretariatu miały miejsce sytuacje, w których treść potwierdzenia odbioru była inna niż zawartość przesyłki. Skarżący podniósł, że adresat korespondencji nie może zmienić danych wskazanych na potwierdzeniu odbioru, nawet gdyby były one zgodne z treścią korespondencji. To nie na skarżącym jako stronie spoczywa obowiązek udowodnienia błędu, byłoby to z resztą niemożliwe. Swoim dotychczasowym zachowaniem (uzupełnienie braków w zakresie o jakim skarżący został poinformowany, skrupulatne dotrzymanie pozostałych terminów procesowych) wykazał, iż niedotrzymanie terminu wynikało nie z jego winy, lecz z niewiedzy o zobowiązaniu. Skarżący otrzymał jedynie korespondencję kierowaną do niego i nie ma wiedzy, jakie dokumenty zostały przesłane żonie. Jest wiedzą powszechnie znaną, wynikającą z doświadczenia, iż pomyłki w zakresie doręczenia stanowią nieuchronny element pracy każdego sekretariatu. Potwierdzeniem tego są liczne orzeczenia, w których przywrócono stronie termin do uzupełnienia braków z tego powodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm. – zwanej dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku strona powinna przy tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.). W świetle wyżej cytowanych przepisów każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, iż mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Należy podkreślić, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności. Konsekwencje działania lub zaniechania pełnomocnika w dokonaniu czynności procesowych ponosi strona. Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Do doręczania pism przez pocztę w postępowaniu sądowym stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (art. 65 § 2 P.p.s.a.). Zastosowanie znajdują więc przepisy, wydanego na postawie art. 131 § 2 k.p.c., rozporządzenia wykonawczego Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1222). Dla prawidłowego doręczenia pisma przez pocztę istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 4, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Przesyłka taka może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2000 r., I CZ 87/00, lex nr 548760, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. II CKN 483/2000 nie publ., postanowienie SN z dnia 20 kwietnia 2000 r., sygn. akt I CZ 38/00, Biul. SN 2000, nr 5, poz. 15). W niniejszej sprawie zarówno wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci wezwania do nadesłania 14 odpisów skargi, jak i wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostały wysłane w jednej kopercie. Potwierdza to odpowiednia, przyjęta w praktyce sądowej, adnotacja zawarta na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w rubryce rodzaj przesyłki: "wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu + nadesłanie solidarnie odpisów skargi + pouczenie + doręczenie odpisu odpowiedzi na skargę" (k. 21 akt sądowych). Wskazać należy, że własnoręczny podpis dorosłego domownika, tj. A. C. - żony skarżącego i zarazem drugiej skarżącej, na druku odbioru przesyłki pocztowej z podaniem daty 20 stycznia 2017 r. jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki. Wobec powyższego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że przesyłka skierowana do strony zawierała wskazane na potwierdzeniu dwa wezwania, a wymogi prawidłowego doręczenia zostały zachowane. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998). Samo twierdzenie strony, że nastąpiła okoliczność niezgodna z treścią zapisu zawartego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, której przyjęcie pokwitował, nie uprawdopodabnia, iż sytuacja ta faktycznie miała miejsce. W interesie odbierającego przesyłkę było sprawdzenie jej zawartości w chwili odbioru oraz zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń doręczycielowi. Natomiast w sytuacji, kiedy tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci nadesłania jej odpisów. Mając powyższe względy na uwadze należy uznać za nietrafny zarzut oparty na twierdzeniu, że przesyłka nie zawierała wezwania do nadesłania odpisów skargi. W okolicznościach tej sprawy nie można uznać za wiarygodne, że skarżący nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przyjęcie dopuszczalności kwestionowania doręczenia przesyłki poprzez gołosłowne twierdzenie o niepełnej jej zawartości prowadziłoby do tego, że każdy odbiorca przesyłki mógłby podnosić, że nie otrzymał żadnego dokumentu, co w konsekwencji podważałoby zasady funkcjonowania procedur sądowych. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.