III SA/Wr 72/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-04-07
Skład orzekający: Bogumiła Kalinowska, Ireneusz Dukiel, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ oceniający projekt dofinansowania może kwestionować ustalenia organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów właściwych w sprawach środowiskowych, jeśli te organy stwierdziły brak obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej lub wydały pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Organ oceniający projekt dofinansowania nie może kwestionować ustaleń organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów właściwych w sprawach środowiskowych dotyczących obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej lub wydania pozwolenia na budowę. Przekroczenie kompetencji w tym zakresie stanowi istotne naruszenie prawa. Jednakże, jeśli wnioskodawca nie spełnił innych obligatoryjnych kryteriów oceny projektu, takich jak sytuacja finansowa, skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. o nieuwzględnieniu protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu. Projekt uzyskał negatywny wynik oceny merytorycznej z powodu niespełnienia kryteriów obligatoryjnych: sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz zgodności projektu z polityką ochrony środowiska. Skarżący kwestionował te oceny, wskazując na posiadaną promesę kredytową, opinię bankową oraz decyzję o pozwoleniu na budowę i pismo burmistrza o braku obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu oddala skargę.
Pismem Dyrektora D. Instytucji Pośredniczącej (zwanej dalej DIP) z dnia [...] października 2016 r. poinformowano "A" (dalej: skarżący, strona skarżąca) o negatywnym wyniku oceny merytorycznej projektu nr [...] pn. "[...]". Wskazano, że projekt uzyskał 20,00 pkt., z tego w ramach kryteriów merytorycznych 11,00 pkt. (wymagane minimum 3 pkt.) oraz w ramach kryteriów specyficznych 9,00 pkt. Nie spełnił on jednak kryteriów obligatoryjnych takich jak: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zachowanie trwałości", "Zgodność projektu z polityką ochrony środowiska" zawartych w "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020", zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD.
Uzasadniając powyższe wyjaśniono, iż niniejszy projekt został oceniony zgodnie z zasadą dwóch par oczu. Oceniający wskazali, iż załączona przez skarżącego warunkowa promesa kredytowa nie spełnia wymogów wzoru DIP, co też obligowało do przeprowadzenia oceny jego sytuacji finansowej. Oceniający byli zgodni, że sytuacja ta nie gwarantuje możliwości realizacji projektu, z powodu odnotowywanej w ostatnich 3 latach straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Z powyższych względów oceniający zgodnie uznali, iż nie sposób przyjąć również spełnienie takich kryteriów merytorycznych jak: plan finansowy oraz zachowanie trwałości, gdyż ściśle wiążą się one z kryterium finansowym wnioskodawcy. Zdaniem oceniających przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu i źródła finansowania nie dają gwarancji utrzymania projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym.
Oceniając z kolei negatywnie spełnienie kryterium zgodności z polityką ochrony środowiska stwierdzono, że wnioskodawca nie określił poprawnie obszaru zajętego pod planowaną farmę fotowoltaiczną, co ma decydujące znaczenie w postępowaniu i wydaniu decyzji środowiskowej.
W kontekście powyższego wskazano, że w realiach badanej sprawy dofinansowanie projekt dotyczy zakupu 3.600 paneli fotowoltaicznych. Wymiar każdego z nich to 992 mm x 1640 mm. Teren objęty inwestycją wynosi ok. 1,8 ha. Sama powierzchnia zabudowy nie przekracza 1 ha i nie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Składa się z elementów stołów z panelami fotowoltaicznymi o szerokości 365 cm o pow. 5 000 m², infrastruktury towarzyszącej w postaci kontenerowej stacji trafo o pow. ok. 12,7 m², powierzchni tras kablowych i innych elementów zabudowy towarzyszącej o pow. nie przekraczającej 200 m². Pozostała powierzchnia to obszar biologicznie czynny — nie ulegający przekształceniu w wyniku realizowanej inwestycji. Skarżący do wniosku dołączył pismo z Urzędu Miasta N. co do braku obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Zdaniem oceniających w niniejszym przypadku przez powierzchnie zabudowy należy rozumieć nie tylko obszar zajmujący panele fotowoltaiczne, ale również pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia. Będzie to więc obszar nie tylko między panelami, ale niekiedy również obszar całej działki, której powierzchnia będzie służyć do produkcji i sprzedaży energii (drogi, chodniki, parkingi). Zdaniem oceniających teren oznaczony przez wnioskodawcę jako czynny biologicznie stanowi powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji projektu i powinien zostać wliczony do całkowitej powierzchni zabudowy. Stąd zdaniem oceniających w realiach niniejszej sprawy należało przyjąć, iż objęty zamiarem inwestycyjnym obszar wynosi ok. 1, 85 ha i koniecznym było uzyskanie decyzji środowiskowej. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 52 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. decyzja środowiskowa w sprawach o zabudowę panelami fotowoltaicznymi wymagana jest w przypadkach, gdy "powierzchni zabudowy nie jest mniejszej niż:
1) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. ł pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
2) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia".
Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący złożył protest wnosząc o umieszczenie na liście projektów, które zostały rozpatrzone pozytywnie.
W treści protestu skarżący odniósł się do argumentów dotyczących niespełnienia dwóch kryteriów oceny merytorycznej, tj. "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" oraz "Zgodność projektu z polityką ochrony środowiska".
Skarżący wskazał, iż jego sytuacja finansowa pozwala na pełną realizację projektu. Wszystkie koszty ponoszone w ramach projektu dofinansowane będą na zasadzie refundacji ponoszonych kosztów, więc musi mieć zapewnione finansowanie inwestycji. Dodatkowym potwierdzeniem możliwości realizacji projektu jest załączona do odwołania promesa bankowa "B".
Zdaniem skarżącego jest ona ważna, gdyż Bank "B" wydaje promesy standardowo wyłącznie na własnych formularzach. W ocenie strony przedłożona promesa oraz opinia bankowa potwierdzają fakt posiadania zdolności kredytowej, zaufanie do wnioskodawcy oraz gotowość do udzielenia kredytu. Nadto informuje o spłaconych już kredytach inwestycyjnych i braku zajęć komorniczych na koncie wnioskodawcy. Skarżący wskazał, iż Bank "B" standardowo ze względu na wewnętrzne procedury wydaje promesę po weryfikacji i zastrzega sobie kolejne weryfikacje również w czasie finansowania inwestycji, co świadczy o całkowitej rzetelności i odpowiedzialności Banku.
Kwestionując z kolei stanowisko oceniających w kwestii obliczenia powierzchni zabudowy dla wnioskowanej inwestycji i związanej z tym konieczności uzyskania decyzji środowiskowej dla przedmiotowej inwestycji skarżący przywołał szereg artykułów internetowych oraz orzeczeń sądów na poparcie swojej tezy w przedmiocie sposobu obliczania powierzchni zabudowy farmy fotowoltaicznej.
Zarząd Województwa D. rozstrzygnięciem z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...]), działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016r., poz. 217), nie uwzględnił protestu.
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca nie przedłożył promesy kredytowej zgodnie z wymaganym w ramach konkursu wzorem, który to jest stosowany od 2008 r. i został opracowany w porozumieniu ze Związkiem Banków Polskich. Jest on dokumentem powszechnie obowiązującym w systemie wsparcia publicznego i stosowanym przez różne instytucje finansujące zarówno na poziomie regionalnym (inne IP/IZ) jak i krajowym (np. PARP).
Organ podkreślił, że na etapie wnioskowania o dofinansowanie projektu to na wnioskodawcy ciąży obowiązek zgromadzenia środków pieniężnych, które pozwolą na finansową realizację projektu. Przedsiębiorca, który nie posiada zgromadzonych środków pieniężnych przeznaczonych na ten cel, powinien uprawdopodobnić ich posiadanie w przyszłości (w okresie realizacji projektu). Może to wykazać poprzez osiągnięcie zysku operacyjnego z działalności bieżącej, lub poprzez uzyskanie finansowania zewnętrznego. W przypadku tego ostatniego uprawdopodobnienie powinno przyjąć formę, zagwarantowania przez podmiot udzielający kredyt, postawienia do dyspozycji środków, które wynikają jedynie z przesłanek natury technicznej, nie zaś, konieczności przeprowadzenia samej analizy zdolności kredytowej.
Dalej organ wskazał, iż "B" SA udzielał w różnych konkursach promesy kredytowej zgodnie z przyjętym wzorem. W niniejszej natomiast sprawie udzielił warunkową promesę kredytową odbiegającą w swej formie i treści od wymogów przedstawionych przez DIP. Nie zawiera ona kluczowego zapisu, iż "została wystawiona na podstawie pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy dokonanej w oparciu o wniosek o udzielenie kredytu wraz z załącznikami i jest ważna przez okres...miesięcy od daty jej wystawienia". W przedłożonym dokumencie jest mowa jedynie o tym, iż kredyt zostanie udzielony po złożeniu przez skarżącego wniosku i uzyskaniu pozytywnej oceny zdolności kredytowej, sporządzanej przez Bank.
Zdaniem organu z powyższego wynika, że aktualnie Bank nie podjął decyzji kredytowej i dopiero w przyszłości zostanie przeprowadzona ocena zdolności kredytowej wnioskodawcy. Nie była zatem badana przez Bank zdolność kredytowa wnioskodawcy. Istotą zaś składania promesy kredytowej w konkursach o dofinansowanie jest przyjęcie założenia, że jeżeli bank, jako profesjonalny podmiot, zajmujący się sprzedażą pieniądza po przeprowadzonej analizie zdolności kredytowej jest w stanie wystawić wnioskodawcy promesę kredytową albo nawet zawrzeć umowę kredytową, to taki dokument stanowi sui generis pewnik, pozwalający na stwierdzenie, że wnioskodawca posiada zagwarantowane środki finansowe pozwalające na realizację projektu. A contrario w przypadku braku takiego dokumentu instytucja publiczna musi samodzielnie przeprowadzić analizę finansową oraz stwierdzić czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje realizację projektu.
Zdaniem organu ocena sytuacji finansowej skarżącego pozwala na konstatację, iż nie daje on gwarancji realizacji projektu. W tym kontekście wskazał, iż jego wynik finansowy za dwa ostatnie lata był ujemny i wynosił odpowiednio - 49 tys. zł w 2014 r. i - 75 tys. zł w 2015 r. (trend negatywny). Podobnie też spadają przychody - 2.776 tys. zł w 2014 r. i 1.871 tys. zł w 2015 r. Stąd nie sposób podzielić twierdzenia skarżącego, iż "wskaźniki wskazują jednoznacznie, że sytuacja finansowa wnioskodawcy pozwala na pełną realizację projektu", natomiast jednoznacznie stwierdzić należy, że oceniający nie mylili się uznając, że wnioskodawca odnotowywał straty z działalności gospodarczej, a usunięcie kredytu z tabeli prognozy finansowej powoduje ujemny cash flow.
Nadto organ wskazał, iż przedłożona opinia banku o wnioskodawcy jest jedynie dokumentem niezobowiązującym o charakterze informacyjnym w przeciwieństwie do promesy kredytowej, czy umowy kredytowej posiadających charakter zobowiązaniowy - przyrzeczenia udzielenia kredytu (w przypadku promesy kredytowej), bądź przyznanie kredytu (w przypadku umowy kredytowej).
Mając na względzie powyższe organ uznał, że otrzymanie dofinansowania nie jest możliwe, gdyż skarżący nie generuje odpowiednio wysokich przychodów i nie posiada środków w wysokości wystarczającej do bieżącego finansowania inwestycji rzędu 5,4 mln zł.
W zapadłym rozstrzygnięciu organ nie odniósł się do pozostałych kryteriów, które Wnioskodawca niejako wymienił przy okazji argumentacji w zakresie sytuacji finansowej, tj. "Plan Finansowy" oraz "Zachowanie trwałości" z uwagi na fakt, iż skarżący nie przedstawił żadnych zarzutów do oceny merytorycznej tych kryteriów. Organ nadmienił jednak, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy w istocie swej również miała wpływ na ocenę negatywną ww. kryteriów.
Kontrolując poprawność przeprowadzonej oceny w zakresie kryterium zgodności projektu z polityką ochrony środowiska organ wskazał, iż z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., zwana dalej "ustawą OOŚ"), wynika, kiedy i w odniesieniu, do jakiego rodzaju przedsięwzięć wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. W myśl art. 3 pkt 8 ustawy OOŚ przez ocenę oddziaływania na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności weryfikację raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Z art. 59 ust. 1 ustawy OOŚ wynika także, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku zaś przedsięwzięć określonych w ustawie, jako "mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" regulacja ta wymaga przeprowadzenia takiej oceny tylko wówczas, gdy obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ. To, czy należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko zależy przede wszystkim od prawidłowego zakwalifikowania planowanego przedsięwzięcia do jednej z dwóch wymienionych w art. 59 ust. 1 kategorii planowanych przedsięwzięć sprecyzowanych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t. jedn. Dz.U. z 2016 r, poz. 71, dalej jako r.R.M. z 2010r.), a w niniejszej sprawie przedsięwzięcia, o którym mowa w § 3 ust 1 pkt 52. Rozporządzenie to jasno przy tym definiuje powierzchnię zabudowy dla paneli fotowoltaicznych jako powierzchnię zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji projektu.
Organ przychylił się opinii oceniającego I, iż w przypadku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko nie chodzi tylko o powierzchnię obiektów budowlanych ale i o pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji projektu.
Mając na względzie powyższe oraz treść złożonego wniosku organ uznał, iż zapisy we wniosku o dofinansowanie wskazują, że powierzchnia terenu zajęta przez obiekty budowlane wraz z pozostałą powierzchnią przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia budowy farmy fotowoltaicznej uzasadnia potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Farma fotowoltaiczna położona będzie bowiem "na terenie Gminy N., obręb S. ul. S., na części działki [...], której łączna powierzchnia wynosi 2,4 ha, natomiast oznaczony teren objęty inwestycją - ok. 1,8 ha ".
Odnosząc się do poglądów judykatury organ wskazał, iż w przypadku budowy elektrowni fotowoltaicznych, nawet, jeżeli same panele nie zajmują całej powierzchni działki to i tak w efekcie dochodzi do zmiany przeznaczenia całej jednostki urbanistycznej z przeważającej funkcji np. upraw rolnych na funkcję przemysłową, jaką jest produkcja, wytwarzanie i sprzedaż energii elektrycznej.
W związku z powyższym IZ RPO WD stwierdza, że na podstawie zapisów zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz dotychczasowego orzecznictwa należy potwierdzić, iż w przypadku budowy elektrowni fotowoltaicznych za całkowitą powierzchnię zabudowy należy traktować poza elementami ściśle związanymi z funkcjonowaniem tejże instalacji także teren, który wskutek realizacji inwestycji zmieni swoje przeznaczenie/dotychczasową funkcjonalność. W efekcie należy uznać, iż przedmiotowy projekt wpisuje się w wymogi uzyskania właściwej decyzji środowiskowej. Oznacza to zaś, iż ocena kryterium zgodność z projektu z polityką ochrony środowiska została przeprowadzona prawidłowo i protest wnioskodawcy w tym zakresie nie może być uwzględniony.
Nadto odnosząc się do przywołanych przez skarżącego w proteście artykułów internetowych oraz orzeczeń sądów na poparcie swojej tezy w przedmiocie sposobu obliczania powierzchni zabudowy farmy fotowoltaicznej organ wskazał, iż przywołane orzeczenia WSA w Szczecinie oraz WSA w Opolu dotyczą problematyki prawa podatkowego i wymiaru podatku a nie kwestii sposobu obliczania wielkości farmy fotowoltaicznej i jej wpływu na środowisko. Podobnie też kwestii tej nie dotyczy przywołana treść artykułu zamieszczonego na portalu internetowym, interpretacja Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, jak również argumentacja przywołana w odpowiedzi na zadane pytania. Przytacza z kolei stanowisko, zawarte w piśmie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej porusza problematykę kwalifikacji gruntów w aspekcie podatkowym a nie finansowym, zaś interpretacja Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wskazuje, iż farmy fotowoltaiczne zostały przypisane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Konkludując organ wskazał, iż po przeprowadzeniu analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie i w świetle przytoczonej w proteście argumentacji uznać trzeba, że ocena merytoryczna niniejszego wniosku została przeprowadzona prawidłowo, w oparciu o zasady obowiązujące w naborach wniosków o dofinansowanie realizacji projektów realizowanych w trybie konkursowym przez D. Instytucję Pośredniczącą. W związku zaś z niespełnieniem kryteriów kluczowych oceny merytorycznej, tj.: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Plan finansowy", "Zachowanie trwałości", "Zgodność projektu z polityką ochrony środowiska" zawartych w "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014- 2020", niniejszy wniosek pozostaje wyłączony z dalszej oceny i odrzucony, a protest nie może zostać uwzględniony.
Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył skarżący. W jej uzasadnieniu podał, że spełnia kryterium sytuacji finansowej wnioskodawcy, a przedstawiona przez niego promesa została wydana przez najbardziej wiarygodny bank w Polsce. Nadto dodał, iż przedstawienie promesy warunkowej wynika z tego, iż bank nie może ze względu na dużą kwotę i wewnętrzne własne, bardzo rygorystyczne przepisy wydać na długi okres promesy bez ponownego upewnienia się np. czy firma po długim okresie istnieje i w jakiej jest kondycji finansowej. Tego typu weryfikacje bank przeprowadza regularnie, również w trakcie spłacania kredytu i na każde żądanie banku kredytobiorca jest zobowiązany poddać się ponownej weryfikacji. Skarżący wskazał także, iż z informacji uzyskanej od Dyrektora Banku "B" wynika, iż wewnętrzne przepisy Banku "B" zezwalają na wydanie promesy bankowej tylko i wyłącznie na zatwierdzonym przez centralę Banku w Warszawie standardowym formularzu dla promes.
Skarżący po raz kolejny wskazał, iż niniejszy Bank posiada historię finansowania jego firmy, a on sam jest rzetelnym klientem. Okoliczność ta wynika zaś z przedłożonej wraz z wnioskiem opinii bankowej.
Za chybione uznał skarżący stanowisko organu jakoby jego sytuacja finansowa nie gwarantowała możliwości realizacji projektu bazując na stratach jakie wygenerowała firma w ostatnich trzech latach. W tym kontekście podał, iż spadek obrotów z prowadzonej przez niego działalności w formie stacji paliw i myjni samochodowej wynika z tego, iż w ostatnich 3 latach przebudowywana była droga wojewódzka nr [...] i obwodnica miasta N. w miejscu i sąsiedztwie, gdzie firma prowadzi swoją działalność. Wykazane natomiast straty w rocznych bilansach spowodowane są dodatkowo wysokimi odpisami kosztów amortyzacyjnych z inwestycji z lat poprzednich. Skarżący podniósł, iż prowadzona przez niego firma wygenerowała nie straty lecz zyski, które to tylko zostały pomniejszone przez dalsze inwestycje związane z uzyskaniem środków z Regionalnego Programu Operacyjnego tj.: kosztów zlecenia przygotowania wniosku, uzyskania warunków przyłączeniowych elektrowni fotowoltaicznej, kosztów związanych z przygotowaniem projektu budowlanego elektrowni fotowoltaicznej i uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, kosztów przygotowania umowy z "C" S.A. o wykonanie przyłącza i odbioru wytworzonej energii z elektrowni fotowoltaicznej, kosztów uzyskania promesy i opinii bankowej i pokaźnych kosztów związanych z przygotowaniem samego terenu. Wszystkie te koszty zostały sfinansowane z bieżącej działalności firmy, co znalazło też odbicie w rozliczeniach finansowych firmy. Faktycznie po odliczeniu amortyzacji i kosztów inwestycyjnych z bilansu firma wykazuje pozytywny bilans finansowy, jest firmą zdrową z pełną płynnością finansową oraz finansowym zabezpieczeniem środków na dalsze inwestycje i zabezpieczenie koncesyjne. Wszystkie te fakty oraz zakończenie od lat ciągnącej się przebudowy drogi stanowi gwarancję realizacji inwestycji. W przeciwnym razie firma nie ponosiłaby poważnych kosztów na uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni fotowoltaicznej.
Dalej skarżący podniósł, iż pozyskanie spornej promesy bankowej, fakt posiadania prawomocnego i ostatecznego kompletu dokumentacji wraz z pozwoleniem na budowę, jak i fakt posiadania własnego terenu inwestycyjnego oraz niebagatelnych własnych środków operacyjno-finansowych firmy, podnoszących gwarancję realizacji projektu oraz co bardzo ważne gotowość "C" S.A. do realizacji budowy przyłączenia energetycznego i chęci odbioru wytworzonej energii elektrycznej, a nadto pozyskanie koncesji na handel paliwami ciekłymi uprawdopodobnia gwarancje realizacji inwestycji, gdyż warunki jakie należy spełnić, aby taką koncesje otrzymać są bardzo obszerne i wyjątkowo wymagające, co do finansowego zabezpieczenia firmy.
Dalej skarżący podniósł, iż daleko krzywdzącym jest stwierdzenie organu, iż negatywna ocena "Sytuacji finansowej Wnioskodawcy" w istocie swej również miała wpływ na ocenę negatywną kryteriów "Plan finansowy" oraz "Zachowanie trwałości projektu". W tym kontekście dodał, że sam projekt został wysoko oceniony i uzyskał 20 punktów, i tym samym uzyskał wymagającą ilość punktów na uzyskanie dotacji finansowej, nawet przy niesłusznie odebranych punktach za powyższe dwa kryteria oceny wniosku.
Również za krzywdzące skarżący uznał twierdzenie jakoby nie wypełnił kryterium "Zgodności projektu z polityką ochrony środowiska" wywodząc, iż uzyskał prawomocną decyzję środowiskową i pozytywną decyzję Natura 2000 jak również operat wodno-prawny. Nadto do wniosku załączył prawomocną i ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę elektrowni fotowoltaicznej. Decyzja ta została zaś wydana po dokładnej weryfikacji projektu budowlanego i decyzji środowiskowej oraz wszystkich innych dokumentów potrzebnych do uzyskania pozwolenia na budowę przez odpowiednie organy administracji architektonicznej.
Wreszcie skarżący podniósł, iż sama inwestycja znacznie przyczyni się do poprawy i ochrony środowiska oraz przekształci teren z funkcji nieużytków do funkcji użytkowej, która przyniesie jeszcze oprócz ochrony środowiska dodatkowo podatki do budżetu państwa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Ponownie wskazał, iż w jego ocenie sytuacja materialna strony nie daje gwarancji realizacji projektu. Odnosząc się do podniesionych w skardze twierdzeń, iż legitymowanie się przez skarżącego koncesją na handel paliwami ciekłymi stanowi taką gwarancje organ wskazał, że twierdzenie to jest nieprawidłowe, gdyż działalność handlowa z zakresu sprzedaży paliw, a działalność związana z produkcją energii elektrycznej z odnawialnych źródeł to dwa odmiennie regulowane rodzaje działalności gospodarczych.
Zdaniem organu gwarancji takiej nie daje również wskazana przez stronę "chęć" odkupienia wytworzonej energii przez "C". W myśl bowiem obowiązujących przepisów prawa (ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii) "C", pod określonymi w ustawie warunkami, ma obowiązek odkupienia wytworzonej przez przedsiębiorcę ze źródeł odnawialnych energii.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego jakoby uznanie, że negatywna ocena kryterium Sytuacja finansowa wnioskodawcy miała wpływ na kryteria Plan finansowy oraz Zachowanie trwałości projektu, było "daleko krzywdzące", organ wskazał, iż nie jest możliwym ustosunkowanie się do niego, gdyż skarżący nadal nie przedstawia w tej kwestii żadnych konkretnych zarzutów. Niemniej jednak organ wskazał, iż dokonana przez oceniających sytuacja finansowa skarżącego, wskazująca na straty w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej wprost wskazuje na brak jakichkolwiek środków pozwalających na realizację, a co za tym idzie na zapewnienie trwałości projektu. Z ostrożności procesowej organ wskazał, jednakże, iż nawet pozytywna ocena w zakresie ww. kryteriów, przy jednoczesnej negatywnej ocenie kryterium zgodność projektu z polityką ochrony środowiska, skutkowałaby odrzuceniem wniosku o dofinansowanie.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutów dotyczących niespełnienia kryterium obligatoryjnego - zgodność projektu z polityką ochrony środowiska – organ wskazał, iż wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie brak było prawomocnej decyzji środowiskowej, a przynajmniej nie została ona przedłożona wraz z wnioskiem. Weryfikacja spełnienia warunków konkursu natomiast jest dokonywana na podstawie zapisów wniosku o dofinansowanie, jego załączników, a także może uwzględniać spisy, dokumenty dostępne do publicznej wiadomości. Tym samym oczywistym jest, iż to z dokumentacji aplikacyjnej, sporządzonej przez wnioskodawcę, winny wynikać wszystkie informacje, jakie chce on przekazać Instytucji Organizującej Konkurs, a sam obowiązek starannego przygotowania dokumentacji spoczywa na wnioskodawcy.
Organ wskazał, że z przedłożonego przez wnioskodawcę pisma Burmistrza Miasta N. informującego, że w związku z tym, iż obszar zabudowy panelami fotowoltaicznymi nie spełnia zapisów rozporządzenia nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia wynika, iż w sprawie nie przeprowadzono postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, chociaż istniały ku temu przesłanki. Stąd Burmistrz powinien był wszcząć postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i dopiero po dokonaniu samodzielnych ustaleń wydać stosowną decyzję lub postępowanie w sprawie umorzyć, jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.). Jednakże nawet jeśli Burmistrz uznałby, iż w sprawie brak jest podstaw do wszczęcia postępowania winien on zbadać sprawę i ewentualnie rozważyć wydanie postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.). Zdaniem skarżonego to na organie właściwym do wydania decyzji w omawianym zakresie ciąży obowiązek dokonania kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia, a nie opieranie się jedynie na twierdzeniach wnioskodawcy, który żąda wydania zaświadczenia o braku obowiązku uzyskania takiej decyzji. Przeprowadzenie postępowania pozwoliłoby na zbadanie faktycznej powierzchni zabudowy (zgodnej z przytoczonymi niżej przepisami prawa) oraz na rzetelną ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W kontekście powyższego organ uznał, iż oceniający słusznie uznali, że w zakresie środowiskowych uwarunkowań właściwy w sprawie organ oparł się jedynie na twierdzeniach skarżącego, które pozostawały sprzeczne ze stanem faktycznym (określenie powierzchni zabudowy niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa). Nadto, IOK nie mogła założyć, że w przypadku wszczęcia stosownego postępowania właściwy organ podtrzyma swoje stanowisko wyrażone w ww. piśmie, wydając decyzję umarzającą. Organ ten bowiem, po dokładnym zbadaniu stanu faktycznego mógł zmienić zdanie i wydać negatywną dla skarżącego decyzję środowiskową. Biorąc powyższe pod uwagę oczywistym było, iż w związku z brakiem przedłożenia ostatecznej decyzji środowiskowej lub umarzającej postępowanie w sprawie, oceniający byli zmuszeni dokonać samodzielnej analizy wniosków o dofinansowanie w oparciu o ich treść i obowiązujące przepisy prawa. Zgodnie bowiem z Regulaminem konkursu Oceniający w ramach kryterium "Zgodność projektu z polityką ochrony środowiska" mają obowiązek weryfikacji czy projekt jest zgodny z przepisami krajowymi i wspólnotowymi dot. ochrony środowiska, w tym z procedurą oceny oddziaływania na środowisko. Przy czym oceny dokonuje się przede wszystkim na podstawie opisu wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie instytucje udzielające dofinansowania mają obowiązek dokonać szczegółowej analizy zgodności z prawem każdego aspektu wniosku o dofinansowanie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 24 marca 2017 r. skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wyjaśnił, iż uzyskał wszystkie dokumenty urzędowe dla projektowanej inwestycji oraz wskazał, że jego wiarygodność jako przedsiębiorcy potwierdza posiadanie koncesji na handel paliwami. Podniósł nadto, że w regulaminie nie precyzuje się rodzaju promesy, a zgodnie z tym regulaminem uprawdopodobnił on posiadanie środków finansowych. Nadmienił, że na wynik finansowy wpłynęły bardzo wysokie odpisy amortyzacyjne.
Z kolei pełnomocnik organu podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu oraz udzielonej odpowiedzi na skargę podał, iż kwestionuje brak decyzji środowiskowej w skutek nie toczenia się postępowania administracyjnego w tej sprawie. Nadto wskazał, iż z treści warunkowej promesy, jaką przedstawił skarżący wynikało, że sytuacja finansowa nie została zbadana przez Bank.
Na pytanie Sądu czy skarżący posiada pozwolenie na budowę farmy, skarżący oświadczył, że uzyskał ostateczną w toku postępowania administracyjnego decyzję na budowę farmy, a decyzja ta została doręczona D. Instytucji Pośredniczącej. Nadto na pytanie Sądu skarżący podał, że formalnie wystąpił do Burmistrza z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odpowiedzi uzyskał pismo, w którym organ stwierdził, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i pismo to było honorowane przez organ, który wydał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę farmy.
W nawiązaniu do powyższego pełnomocnik organu okazał kserokopię wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2016 r. skierowanego do Urzędu Gminy w N., z którego wynika, że nie składał on formalnego wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lecz wystąpił z prośbą o wydanie zaświadczenia w sprawie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych możliwości realizacji w/w inwestycji. W tym kontekście pełnomocnik podała, że w jej ocenie istotne jest, że skoro pismo złożono w dniu [...] marca 2016 r. a odpowiedź została wydana w ciągu tygodnia, to nie przeprowadzono postępowania co do stanu faktycznego w sprawie, a organ który wydawał decyzję o pozwoleniu na budowę oparł się na błędnych ustaleniach stanu faktycznego co do uwarunkowań środowiskowych.
W dniu [...] marca 2017 r. skarżący przedłożył decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2016 r. (Nr [...]) zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę elektrowni fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą techniczną oraz budową budynku trafostacji na terenie działki nr ew. gruntów [...],[...], położonej przy ul. S. w N. obręb [...]. Przedstawił także obliczenie dochodu rok 2016 z wyszczególnioną amortyzacją oraz zaświadczenie z "B" o wyłącznym wydawaniu opinii bankowych i promes bankowych na formularzach bankowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., natomiast po myśli § 3 tegoż artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014 -2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217,dalej u.p.s.f.), której art. 61 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 61 ust. 8 u.p.s.f. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, w stopniu uzasadniającym wydanie rozstrzygnięcia o treści odmiennej niż oddalenie skargi.
Kontroli tut. Sądu podlegała czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...]) nie uwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu skarżącego pn. "[...]".
W realiach badanej sprawy Sąd uznał za prawidłowe twierdzenia organu co do braku spełnienia przez skarżącą obligatoryjnego kryterium merytorycznego, tj. sytuacji finansowej wnioskodawcy, z czym to ściśle powiązane są dalsze kryteria takie jak: plan finansowy, zachowanie trwałości. W ramach wymienionego kryterium rzeczą oceniających było zbadanie, czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość jego realizacji.
Sąd podziela stanowisko, iż przedstawiona przez skarżącą stronę sytuacja finansowa nie gwarantuje możliwości realizacji projektu. W tym kontekście należy podnieść, iż skarżący we wniosku o dofinansowanie niniejszego projektu wskazał, iż całkowita wartość projektu wynosi 5.389.850,30 zł, kwotę wydatków kwalifikowanych oszacowano na 3.236.308,63 zł, zaś kwotę dofinansowania – 2.589.046,90 zł. W założeniach analizy finansowej skarżący podał, iż niniejsza inwestycja będzie finansowana z takich źródeł jak: bieżąco wypracowane środki, nadwyżka finansowa wypracowana oraz kredyt długoterminowy w kwocie 3 mln PLN. Przedstawiając gwarancję posiadania środków własnych na etapie aplikowania o fundusze strona skarżąca przedłożyła warunkową promesę kredytową nr [...] wydaną przez "B" S.A., z treści której wynika, iż Bank ten deklaruje wstępnie możliwość udzielenia skarżącemu kredytu inwestycyjnego w kwocie 3 mln PLN. Jednocześnie jednak Bank zastrzega, iż niniejszy kredyt zostanie udzielony jeżeli wnioskodawca spełni określone warunki, tj. 1) złoży wniosek w terminie ważności promesy; 2) uzyska pozytywną ocenę zdolności kredytowej, sporządzonej przez ten Bank, a dokonanej w oparciu o treść wniosku wraz z załącznikami. Nadto skarżący wraz z wnioskiem przedstawił opinię bankową z dnia [...] listopada 2016 r. Z jej treści wynika, iż strona jest klientem Banku, posiada rachunek bieżący, który był i jest obsługiwany terminowo oraz nie był i nie jest obciążony tytułami egzekucyjnymi. Z pisma tego wynika nadto, iż zobowiązania względem Banku były i są regulowane terminowo.
W ocenie Sądu abstrahując nawet od twierdzeń organu co do brak złożenia promesy według przyjętego przez DIP wzoru oraz podnoszonego w tym względzie przez skarżącego stanowiska, iż "B" S.A. wydaje promesy i opinie bankowe na własnych formularzach bankowych nie sposób uznać, że przedstawiona przez skarżącego treść promesy warunkowej pozwala na stwierdzenie, iż niniejszy dokument stanowi promesę kredytową przed wydaniem, której Bank dokonał pozytywnej oceny zdolności kredytowej wnioskodawcy. Okoliczność ta wynika wprost z treści załączonej promesy, w której wskazano, że kredyt zostanie udzielony, ale dopiero wówczas, gdy wnioskodawca uzyska pozytywną ocenę zdolności kredytowej. Tym samym nie można uznać, aby na etapie wydawania niniejszej warunkowej promesy na rzecz skarżącego Bank pozytywnie zweryfikował sytuację finansową skarżącego. Z tego też względu nie może ona służyć za dokument potwierdzający swoistą gotowość Banku do udzielenia kredytu. Skoro bowiem załączona do wniosku warunkowa promesa jedynie wskazuje na możliwość udzielenia skarżącemu kredytu, jeżeli uzyska on pozytywną ocenę zdolności kredytowej, to stanowi zapowiedź konieczności zbadania sytuacji materialnej strony a nie jego pozytywną ocenę, jak to ma miejsce w przypadku promesy kredytu. Stąd nie mogła ona zostać uznana za dokument obrazujący sytuację finansową wnioskodawcy, który zwalniałby komisję konkursową z obowiązku oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy.
W kontekście powyższego Sąd chciałby wskazać, iż z Regulaminu niniejszego konkursu wynika, że ocena merytoryczna projektu dokonywana jest w oparciu o "Kryteria wyboru projektów w ramach RPO WD 2014 – 2020", zatwierdzone uchwałą Nr [...] Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa D. 2014 – 2020 z dnia [...] grudnia 2015 r. W dokumencie tym z kolei przyjęto, iż kryterium finansowe uważa się za spełnione w sytuacji posiadania przez wnioskodawcę promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej. Ponadto również w instrukcji wypełniania wniosku wskazano, iż posiadanie środków finansowych na realizację projektu powinno być poparte poprzez dostarczenie wraz z wnioskiem o dofinasowanie dokumentów, w tym m.in. promesy kredytowej.
Skoro zatem wnioskodawca w realiach badanej sprawy poprzestał na przedłożeniu wyłącznie warunkowej promesy kredytu a nie wymaganej promesy kredytowej zasadnie organ uznał, iż w tym zakresie skarżący nie spełnia kryterium sytuacji finansowej, zważywszy na odnotowany w ostatnich trzech latach spadek obrotów w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością. Zdaniem Sądu rację ma organ uznając, iż posiadane przez skarżącego środki po odliczeniu wsparcia z tytułu oczekiwanego kredytu nie pozwalają na przyjęcie, iż wnioskodawca generuje przychodów i posiada środki w wysokości wystarczającej do bieżącego finansowania inwestycji rzędu 5, 4 mln zł.
Zasadności twierdzeń organu nie mogły przy tym zmienić podniesione w skardze argumenty w zakresie realizacji inwestycji w sąsiedztwie stacji paliw czy też konieczności poniesienia kosztów związanych z niniejszym zamiarem inwestycyjnym. Ubiegając się bowiem o niniejsze środki strona musi wykazać, iż dysponuje środkami własnymi, które pozwolą na finansową realizację projektu, albo też winna uprawdopodobnić możność ich pozyskania w przyszłości. Stąd wyłącznie subiektywne prognozowanie przez stronę zwiększenia obrotów wobec ustania prac budowlanych w sąsiedztwie, jak również podnoszona przez skarżącego kwestia dokonanych odpisów amortyzacyjnych nie może w realiach badanej sprawy stanowić podstawy do uznania, iż skarżący jest w stanie sprostać wymogom finansowym planowanej inwestycji, w sytuacji gdyby nie posiłkował się kredytem bankowym, który w większej niż połowa części ma pokrywać wydatki związane z realizacja projektu. Można jeszcze wskazać, iż na podmiocie ubiegającym się o dofinansowanie spoczywa obowiązek wykazania, że jego sytuacja finansowa daje rękojmię realizacji projektu w aspekcie finansowym przez co należy rozumieć zobrazowanie sytuacji finansowej, która w świetle przedstawionych dokumentów pozwoli oceniającym na rzeczywistą ocenę, iż warunek w tym zakresie zostanie spełniony. W niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił w sposób obiektywny okoliczności dysponowania środkami na realizację projektu. Stąd nie sposób zarzucić wadliwość w zakresie braku podstaw do uznania spełnienia przez wnioskodawcę niniejszego kryterium, a jako że ma ono charakter obligatoryjny stanowiło podstawę do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zaniechania uwzględnienia złożonego protestu.
Odnosząc się z kolei do kwestii spełnienia przez skarżącego kryterium zgodności projektu z polityką ochrony środowiska należy wskazać, iż w ramach tego kryterium następuje sprawdzenie zgodność projektu z przepisami krajowymi i unijnymi dot. ochrony środowiska, w tym:
- procedura oceny oddziaływania na środowisko (dyrektywy: środowiskowa 2011/92/UE, siedliskowa 92/43/EWG, ptasia 2009/147/WE, wodna 2000/60/WE, ściekowa 91/271/EWG, odpadowa 2008/98/WE, powodziowa 2007/60/WE)
- prawo ochrony środowiska,
- prawo wodne,
- ustawa o odpadach,
- ustawa o ochronie przyrody i inne, a także przystosowanie projektu do zmiany klimatu i łagodzenie zmiany klimatu, a także odporność na klęski żywiołowe
- wyniki konsultacji z NGO i RDOŚ.
W niniejszej sprawie kwestię sporną budzi prawidłowość oceny niespełnienia powyższego kryterium przejawiające się w uznaniu na etapie oceny projektu, iż w sprawie zachodzi wymóg uzyskania decyzji środowiskowej, którą to wnioskodawca się nie legitymuje.
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy OOŚ przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Natomiast stosownie do § 3 ust. 1 pkt 52 r.R.M. z 2010r. do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się zabudowę przemysłową, w tym zabudowę systemami fotowoltaicznymi, lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a
- przy czym przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez obiekty budowlane oraz pozostałą powierzchnię przeznaczoną do przekształcenia w wyniku realizacji przedsięwzięcia.
W realiach badanej sprawy, w toku oceny projektu uznano, iż powierzchnia zabudowy, o której mowa w powyższym przepisie wynosi 1,8 ha i swym zakresem obejmuje nie tylko obszar, na którym ma zostać usytuowanych 3.600 paneli fotowoltaicznych polikrystalicznych zajmujących powierzchnię 5 475 m², ale również inne elementy składające się na niniejszą inwestycję – ogrodzenie, bramę wjazdową, stację transformatorową, przyłącza elektryczne. Na skutek bowiem realizacji przedsięwzięcia przekształceniu nie podlega wyłącznie obszar zarezerwowany stricte pod panele fotowoltaiczne, które w niniejszej sprawie mają być usytuowane na wolnostojących metalowych stelażach posadowionych bezpośrednio w gruncie, ale obszar, jaki w rzeczywistości w całości będzie obejmowała inwestycja. Z tych też względów DIP, a następnie Zarząd uznali, iż wnioskodawca w sposób wadliwy określił powierzchnię zabudowy, co też skutkowało naruszeniem prawa przez brak uzyskania decyzji środowiskowej.
Odnotowania wymaga jednak to, że z lektury akt sprawy wynika, iż strona skarżąca załączyła do wniosku pismo Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2016 r., w którym wskazał on, że po przeanalizowaniu przesłanego materiału stwierdza brak obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla niniejszej inwestycji. Nadto skarżący uzyskał decyzję Starosty K. z dnia [...] lipca 2016 r. (Nr [...]) mocą, której zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę elektrowni fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą techniczną oraz budowę budynku transformacji o mocy przyłączeniowej 936 kW na terenie działki nr [...],[...], położonej przy ul. S. w N. Co istotne - wydanie takiej decyzji następuje po sprawdzeniu przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej określonych w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) aspektów inwestycji, wśród których ustawodawca wymienił:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy OOŚ ;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
W powyższym przepisie określono więc zakres działania organów administracji architektoniczno–budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę. Do kompetencji tych organów należy m.in. sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami decyzji lokalizacyjnej oraz wymaganiami ochrony środowiska, jak też kompletności projektu budowlanego, w tym czy posiada on wszystkie wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Nadto ustawodawca w art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego jednoznacznie ustalił, że właściwy organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę, jeżeli spełnione zostały wymagania, o których mowa powyżej.
Skoro zatem w realiach niniejszej sprawy właściwy w sprawie wydania decyzji środowiskowej organ uznał, iż w sprawie nie zachodzi obowiązek jej uzyskania przez skarżącego, jak również właściwy organ administracji architektoniczno – budowlanej wydając pozwolenie na budowę uznał, iż objęte zamiarem inwestycyjnym przedsięwzięcie jest zgodne z wymaganiami ochrony środowiska to Komisja Oceny Projektów, a następnie Instytucja Zarządzająca przekroczyły wyznaczone im granice kompetencji wskazując na konieczność uzyskania decyzji środowiskowej z uwagi na zaistnienie w sprawie przesłanek, o którym w § 3 ust. 1 pkt 52 r.R.M. z 2010r. Nie są one bowiem właściwe do wypowiadania się w kwestii wystąpienia podstaw obligujących do przeprowadzenia postępowania celem ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Przesłanki te zostały określone przez prawodawcę w art. 71 ust. 2 ustawy OOŚ, a organy właściwe do wydania takiej decyzji ustawodawca wymienił w sposób enumeratywny w art. 75. Zgodnie z jego brzmieniem organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest: regionalny dyrektor ochrony środowiska, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, starosta, dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, wójt, burmistrz, prezydent miasta.
Nadto, wymaga zauważenia, że podmioty oceniające wniosek nie są również uprawnione do wiążącego wypowiadania się w kwestii potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, które jest elementem postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań. Zgodnie bowiem z art. 63 ust. 1 ustawy OOŚ obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach mając na względzie rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia. W drodze postanowienia organ ten stwierdza również brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Mając zatem na względzie powyższe, zdaniem Sądu Instytucja Zarządzająca, a wcześniej Komisja Oceny Projektów, dokonały oceny projektu co do spełnienia kryterium zgodności projektu z polityką ochrony środowiska z przekroczeniem kompetencji, co też stanowi istotne naruszenie norm art. 37 ust. 1 u.p.s.f. Nie miały bowiem kompetencji podważania ustaleń organu właściwego w zakresie środowiskowych uwarunkowań dotyczących realizacji przedsięwzięcia oraz stwierdzeń organu administracji architektoniczno – budowlanej co do zgodności inwestycji z wymaganiami ochrony środowiska i wyprowadzania wniosków odmiennych od tych, które zaprezentowały organy w toku procesu inwestycyjnego na etapie oceny braku konieczności uzyskania decyzji środowiskowej oraz udzielania pozwolenia na budowę.
Nadto w ocenie Sądu przeprowadzona przez KOP oraz Zarząd ocena nie może zostać uznana za rzetelna i zgodną z prawem także z tego względu, iż została ona powzięta w istocie bez dostępu do pełnej i wyczerpującej informacji o skali realizacji przedsięwzięcia, jaka to jest określana w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, która dołączana jest do wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań.
Sąd podziela trafność zaprezentowanej wykładni pojęcia "powierzchnia zabudowy", które to stanowisko koresponduje z poglądami judykatury. Przykładowo w wyroku z dnia 8 września 2014 r. WSA we Wrocławiu (sygn. akt II SA/Wr 411/14, CBOSA) wskazał, iż przeciwieństwie do elektrowni wiatrowych, budowa elektrowni fotowoltaicznej składającej się z 4.000 paneli polikrystalicznych wraz z siecią kablową zasilającą średniego napięcia, na powierzchni działki wynoszącej 2,04ha, nawet przy założeniu, że same panele nie zajmą całej tej powierzchni prowadzi w efekcie do faktycznej zmiany przeznaczenia jednostki urbanistycznej. Jednakże podkreślić trzeba, że czym innym jest wskazanie, że obszar zabudowy niniejszej farmy fotowoltaicznej jest większy niż obszar 5.475 m² i wynosi więcej niż powierzchnia zajmowana przez same panele, a czym innym wiążące uznanie, iż w sprawie zachodzą przesłanki do wydania środowiskowych uwarunkowań. W tym ostatnim przypadku wyłącznie wskazane przez prawodawcę organy – w ramach obowiązku działania na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) – są władne do podejmowania decyzji w tej materii.
Zdaniem Sądu omówiona wyżej okoliczność wadliwej oceny niniejszego kryterium pozostaje jednakże w istocie bez znaczenia z punktu widzenia prawidłowości rozpatrzonego protestu, skoro z postanowień regulaminu konkursu wynika, iż projekt jest negatywnie oceniany w przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryterium merytorycznych. W niniejszej zaś sprawie skarżący nie spełnił kryterium sytuacji finansowej oraz powiązanych z nim kolejnych kryteriów takich jak: Plan finansowy, czy zachowanie trwałości, które to miały charakter obligatoryjny.
Z tych też względów, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f., złożoną skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło