II OSK 652/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-10
Skład orzekający: Zofia Flasińska, Tomasz Zbrojewski, Mirosław Gdesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowymi może zostać uznana za dopuszczalną jako kontynuacja funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na danym terenie, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowymi jest dopuszczalna jako kontynuacja funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Sąd podkreślił, że zasada dobrego sąsiedztwa nie wymaga prostego powielania istniejącej zabudowy, a jedynie dostosowania nowych inwestycji do cech i parametrów architektonicznych oraz urbanistycznych zabudowy tego samego rodzaju, uwzględniając wymogi ładu przestrzennego. Funkcje mieszkaniowe, zarówno jednorodzinne, jak i wielorodzinne, należą do tej samej kategorii i pełnią tę samą rolę, co czyni planowaną inwestycję zgodną z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca J. D. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił jej skargę na decyzję SKO w Ł. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez błędną wykładnię, która pozwoliła na uznanie planowanej inwestycji za dopuszczalną kontynuację funkcji zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 stycznia 2019 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Łd 96/17 w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 14 listopada 2016 roku nr ... w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 7 listopada 2017 r. sygn. II SA/Łd 96/17 oddalił skargę J. D. (dalej skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (dalej SKO lub Kolegium) z dnia (...) listopada 2016 roku nr (...), którą organ na podstawie, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U nr z 2016 r. poz 23), art. 61 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2007 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r. poz. 199), , utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia (...) września 2016 r. nr (...) ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowymi w parterach, zjazdu z ul. (...), dróg wewnętrznych, miejsc postojowych, wewnętrznych sieci infrastruktury i urządzeń budowlanych, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. (...), na fragmencie działki nr (...) i na fragmencie działki drogowej nr (...).
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził m. in., że wobec występowania w obszarze analizowanym funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, realizacja planowanej inwestycji jest dopuszczalna, bowiem będzie stanowiła kontynuację funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu objętego analizą. W ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla tej oceny są także zapisy analizy, wedle których zabudowa mieszkaniowa usytuowana przy ul. (...) i (...) tj. na osiedlu (...) nie jest typową zabudową jednorodzinną, lecz stanowi konglomerat cech zabudowy jedno i wielorodzinnej. Zdaniem autora analizy planowana zabudowa nie będzie rażąco odbiegała funkcjonalnie od zabudowy mieszkaniowej występującej na działkach sąsiednich.
Nawiązując do treści przepisu art. 61 ust. 1 upzp Sąd wyjaśnił, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza spełnienie przez inwestora także pozostałych warunków określonych w tym przepisie. W szczególności wskazał, że działki objęte zamierzeniem inwestycyjnym mają zapewniony dostęp do drogi publicznej, a uzbrojenie terenu jest wystarczające dla planowanej budowy. Teren ten nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne. Co więcej, zgodnie z art. 53 ust. 4 upzp projekt decyzji podlegał uzgodnieniu z właściwymi organami.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej Ppsa), oddalił skargę w całości.
Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 Ppsa, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż realizacja planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, zjazdu z ul. (...), dróg wewnętrznych, miejsc postojowych, wewnętrznych sieci infrastruktury i urządzeń budowlanych jest dopuszczalna jako stanowiąca kontynuację funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu położonego przy ul. (...) w Ł. objętego funkcją mieszkaniową jednorodzinną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną (...) sp. z o.o. sp k. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta sytuacja jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie Ppsa uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd I instancji.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp poprzez przyjęcie, że realizacja planowanej inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi jest dopuszczalna jako stanowiąca kontynuację funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu objętego funkcją mieszkaniową jednorodzinną jest bezzasadny.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się jako wartość podstawową przy wykładni art. 61 ust. 1 upzp uwzględnienie wolności zagospodarowania terenu wywodzonej z prawa własności, a to oznacza odejście od rygorystycznej wykładni przepisów tej ustawy. Osoba dysponująca nieruchomością na cele budowlane może ją zagospodarować dowolnie - w granicach wyznaczonych przepisami prawa. Zasada dobrego sąsiedztwa nie oznacza bezwzględnego obowiązku kontynuacji dominującej funkcji zabudowy występującej w obszarze analizowanym (np. budownictwa jednorodzinnego), a wymaga jedynie, aby przy ustalaniu warunków nowej zabudowy dostosować je do cech i parametrów architektonicznych i urbanistycznych wyznaczonych przez stan dotychczasowej zabudowy tego samego rodzaju (np. wielorodzinnego), oczywiście uwzględniając wymogi ładu przestrzennego (wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., II OSK 952/10, LEX nr 992669). Zasada dobrego sąsiedztwa, uzależniająca zmianę zagospodarowania terenu od dostosowania się do określonych cech zabudowy i zagospodarowania terenu sąsiedniego, nie wymaga przy projektowaniu nowych inwestycji prostego powielania celu i charakterystyki zabudowy istniejącej na terenie sąsiednim (wyrok NSA z 6 września 2013 r., II OSK 813/12, LEX nr 1559908).
Wyjaśnić należy, że planowana inwestycja zlokalizowana jest na terenie, na którym istnieją budynki parterowe, dwukondygnacyjne oraz trzykondygnacyjne z dominującą funkcją mieszkaniową jednorodzinną. Inwestycja ta polegać będzie na wybudowaniu zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z pomieszczeniami usługowymi, co w sprawie nie jest kwestionowane.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego funkcja wnioskowanego obiektu stanowi kontynuację funkcji występującej w obszarze analizowanym, bowiem zabudowa wielorodzinna i jednorodzinna należą do tej samej kategorii zabudowy mieszkaniowej, a przede wszystkim pełnią tę samą funkcję. Jak już wyżej wspomniano, wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 upzp ocena inwestycji z punktu widzenia kontynuacji istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, nie oznacza zakazu lokalizacji zróżnicowanej zabudowy na określonym terenie. Planowana inwestycja to nie obiekty tożsame z już istniejącymi, jednak ich realizacja jest dopuszczalna, gdyż nie zachodzi tu oczywista sprzeczność z dotychczasową funkcją występującą na terenie analizowanym. W przedmiotowej sprawie Sąd nie znajduje bowiem racjonalnego uzasadnienia dla różnicowania funkcji mieszkaniowej istniejących obiektów zabudowy jednorodzinnej i planowanych obiektów zabudowy wielorodzinnej. Skoro zatem planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa to jest dopuszczalna.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 Ppsa, skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło