VII SA/Wa 1028/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-11
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę z 2002 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnym, w szczególności w kontekście zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami prawa budowlanego, planem miejscowym oraz przepisami technicznymi dotyczącymi usytuowania budynków i budowli rolniczych?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, została wydana z naruszeniem przepisów procesowych (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa budowlanego), ponieważ organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie zbadał zgodności projektu zagospodarowania z obowiązującym planem miejscowym ani nie dokonał pełnej analizy zgodności usytuowania budynków z przepisami technicznymi, w tym z przepisami dotyczącymi budowli rolniczych.Stan faktyczny
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji z 2002 r. udzielającej pozwolenia na budowę, zarzucając rażące naruszenie prawa związane z usytuowaniem projektowanych budynków. Organ I instancji (Wojewoda) odmówił stwierdzenia nieważności, podobnie jak organ II instancji (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego). Skarżący zaskarżył decyzję GINB do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące naruszenia przepisów techniczno-budowlanych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz zasądził od GINB na rzecz S. K. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.K. kwotę 200 (dwustu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.
Postępowanie w sprawie wszczęte zostało na wniosek skarżącego, który w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. zwrócił się o stwierdzenie nieważności m. in. decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. B. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczo-garażowego i zbiornika na ścieki, na działce nr ewid. [...] położonej w [...], ze względu na wydanie tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając swój wniosek podał, że zgodnie z zatwierdzonym ww. decyzją planem zagospodarowania działki, projektowany budynek mieszkalny usytuowany jest w odległości mniejszej od przewidzianej w § 8a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, który to reguluje odległość silosów na kiszonki od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od otworów okiennych i drzwiowych w tych pomieszczeniach.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania z tego wniosku, decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. B. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczo-garażowego i zbiornika na ścieki, na działce nr ewid. [...] położonej w [...].
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tej decyzji (wskazującego na konieczność zastosowania w sprawie § 8 ww. rozporządzenia warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie) oraz przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2016 r., którą utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podał, iż stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem administracyjnym ograniczonym do oceny legalności decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
I dalej, organ wskazał, że zgodnie z brzmieniem przepisów art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz dowód stwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W analizowanym przypadku, inwestor – T. B. - składając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2002 r., wykazał prawo do dysponowania działką nr ewid. [...] (Akt Notarialny z dnia [...] marca 2002 r.) na cele budowlane oraz dołączył decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], znak: [...], ustalającą dla T. B. warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz zbiornika ścieków na działce nr ewid. [...] we wsi [...]. Tym samym nie naruszono przy wydawaniu ww. decyzji z 2002 r. rażąco wymagań ustanowionych ww. przepisami art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego.
Następnie organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b i c Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Analiza akt sprawy wykazała, że sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń ww. decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r., nr [...], znak: [...], o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W szczególności parametry projektowanego obiektu nie naruszają w sposób rażący ustaleń zabudowy co do rodzaju zabudowy oraz linii zabudowy - min. 5,0 m (projektowana 6,90 m - Projekt zagospodarowania).
Badana decyzja, zdaniem GINB, nie narusza także rażąco przepisów rozporządzania Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności w rozpatrywanej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia, który stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Jak wynika z analizy projektu budowlanego, elewacja północna budynku mieszkalnego bez otworów okiennych i drzwiowych została zaprojektowana w odległości 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...], natomiast elewacja południowa z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości ok. 15 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Elewacja wschodnia budynku mieszkalnego z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości 6,9 m od granicy z sąsiednią działką drogową o nr ewid. [...], natomiast elewacja zachodnia z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości ponad 20 m granicy z działką nr ewid. [...]. Elewacja północna budynku gospodarczego z otworami okiennymi i drzwiowymi została zaprojektowana w odległości 11,5 m od granicy z działką nr ewid. [...], natomiast elewacja południowa z otworami okiennymi znajduje się w odległości 7,6 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Elewacja wschodnia budynku gospodarczego z otworami okiennymi i drzwiowymi znajduje się w odległości ponad 27 m od granicy z sąsiednią działką drogową o nr ewid. [...], natomiast elewacja zachodnia bez otworów okiennych i drzwiowych znajduje się w odległości ponad 3,0 m od granicy z działką nr ewid. [...]. Ponadto, usytuowanie projektowanego zbiornika na ścieki nie narusza § 36 ust. 2 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym, odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nie skanalizowanych o liczbie miejsc nie większej niż 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m³ na nie skanalizowanych terenach zabudowy jednorodzinnej zagrodowej powinny wynosić co najmniej 5 m od okien i drzwi zewnętrznych do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz 2 m od granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy) lub ciągu pieszego. Jak wynika z projektu zagospodarowania, zbiornik na ścieki został zaprojektowany w odległości 15 m od projektowanego budynku mieszkalnego oraz 2 m od granicy działki nr ewid. [...] oraz 5,6 m od działki drogowej nr ewid. [...].
Organ podał również, że sporna inwestycja nie narusza rażąco przepisów § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 23 (odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i granicy działki), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Jednocześnie wskazał, że projekt budowlany został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego z naruszeniem § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie podał, że przepis powyższy ma zastosowanie przy projektowaniu silosów na zboże i pasze, natomiast przedmiotem kontrolowanej decyzji jest budowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczo-garażowego i zbiornika na ścieki, do której mają zastosowanie przepisy ww. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zauważył też, że przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w brzmieniu nakazującym uwzględniać - przy sytuowaniu budynków na działce budowlanej - również przepisy odrębne określające dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków, obowiązuje dopiero od dnia 8 lipca 2009 r., tj. od daty wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2009 r. Nr 56, poz. 461). Uznał więc, mając na uwadze zasadę racjonalnego prawodawcy, że skoro powyższe unormowanie zostało wprowadzone do systemu prawa mocą aktu zmieniającego, to oznacza to, iż w stanie prawnym obowiązującym przed wskazaną zmianą takiego unormowania nie było. To z kolei prowadzi do wniosku, że przed datą wejścia w życie powyższej zmiany - a więc również w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę - budynki należało sytuować na działce budowlanej przy uwzględnieniu odległości określonych wyłącznie w przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., jak również w przepisach wprawdzie odrębnych, lecz określających usytuowanie budynków (a nie budowli względem budynków).
Podsumowując wskazał, że analiza kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stąd też należało utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...].
W skardze do Sądu na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r., skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) w tym § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r. znak [...].[...] rozporządzenie to nie obowiązywało. Podniósł także zarzut naruszenia § 8 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie z dnia 7 października 1997 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 877), w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1995 r., Nr 10, poz. 46), w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, tj. na dzień [...] marca 2002 r., poprzez jego niezastosowanie.
Podnosząc powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego i zbiornika na ścieki na dz. nr [...] położonej w m. [...], ewentualnie: o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skargę i wnioski w niej zawarte skarżący uzupełnił pismem z dnia [...] czerwca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2017 r., pełnomocnik uczestnika postępowania T. B., wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, albowiem -zdaniem Sądu- zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i jest z tego powodu co najmniej przedwczesna - w kontekście odmowy zastosowania w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. B. pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, budynku gospodarczo - garażowego i zbiornika na ścieki, na działce nr ewid. [...] położonej w [...].
Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, którego przesłanki zastosowania enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii kwalifikowanej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.).
Zważyć przy tym należy, że zadaniem organów orzekających w niniejszej sprawie, zainicjowanej skutecznie wnioskiem skarżącego, było zweryfikowanie w ww. trybie, zakwestionowanej tymże wnioskiem decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2002 r. znak: [...]. Przy czym, z uwagi na treść tego wniosku, zasadnicze znaczenie w tej mierze należało przypisać przesłance rażącego naruszenia prawa (uregulowanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a to w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Dla oceny w tej materii należało posłużyć się stanem faktycznym i prawnym z daty wydania badanej decyzji, a szczególnej analizie poddać charakter inwestycji (i przeznaczenie terenu) oraz sposób jej usytuowania względem działki sąsiedniej i znajdujących się na niej budowli rolniczych. Do tego bowiem sprowadzały się zarzuty wnioskodawcy i tego też dotyczy spór w sprawie. Analizując sprawę w tym też kontekście Sąd uznał, iż nie została ona w sposób wyczerpujący wyjaśniona (o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji), dlatego też przyjął, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów procesowych, art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy i w związku z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa budowlanego (przy czym - tej ostatniej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania weryfikowanego aktu).
I tak, rozwijając powyższe, Sąd zauważa, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pominął w swojej ocenie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, w myśl którego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdzał zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska. Organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie, w konsekwencji – nie zbadał w szczególności tego, czy inwestycja odpowiadała zapisom obowiązującego na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wprawdzie zauważyć należy, iż w aktach sprawy znajduje się decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2002 r. o nr [...], wydana w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji, w której treści wskazano na przeznaczenie terenu wynikające z planu miejscowego (tj. budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, co świadczyłoby o zgodności tej inwestycji z planem miejscowym), a analiza przeprowadzona przez GINB i dokonana w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego (a więc zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu) nie wykazała nieprawidłowości w tej materii; niemniej w sprawie ocena winna dotyczyć także wskazanego na wstępie art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a, tym samym – dla dokonania tej oceny konieczne było poczynienie ustaleń co do treści planu miejscowego wówczas obowiązującego i obejmującego obszar inwestycyjny. Obowiązujący w dacie wydania art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakładał bowiem na organ architektoniczny obowiązek dokonania sprawdzeń zarówno w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z planem miejscowym i wymaganiami ochrony środowiska, jak i - w zakresie zgodności tego projektu z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zważyć trzeba, że ta ostatnia, stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm., była wydawana nie tylko wówczas, gdy planu miejscowego na danym obszarze nie było, ale także wtedy, gdy taki plan obowiązywał, co też miało miejsce w tym przypadku (v. art. 42 i art. 43 ww. ustawy z 1999 r.). Zważyć też należy, iż stosownie do art. 2 ust. 1 wskazanej ustawy, ustalenie przeznaczenia terenu (poza sytuacją uregulowaną w ust. 2) dokonywane było właśnie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach. Sąd stwierdza przy tym, iż o odstąpieniu od dokonania sprawdzenia po myśli art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego nie mógł stanowić art. 43 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i wydana dla spornej inwestycji wskazana decyzja o warunkach zabudowy. Wprawdzie zgodnie z ww. art. 43, nie można było odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie było zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednakże -wobec treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego- nie zwalniało to organu architektonicznego od zweryfikowania przedłożonego projektu zagospodarowania terenu co do zgodności z ustaleniami planistycznymi w dwóch aspektach, określonych w ppkt a jak i c ww. przepisu, w tym, co do zgodności inwestycji z przeznaczeniem terenu określonym w planie miejscowym. Stąd też, zdaniem Sądu, obok analizy dotyczącej zgodności weryfikowanej decyzji w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego i przywołanej powyżej decyzji Wójta Gminy [...], należało w sprawie ustalić, czy kwestionowana decyzja nie została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy. Jest to o tyle istotne, że badana decyzja zatwierdza projekt budowlany dla inwestycji obejmującej zabudowę jednorodzinną, zaprojektowaną w bliskiej odległości od budowli rolniczych znajdujących się na działce sąsiedniej o nr ew. [...] (na co wskazuje plan zagospodarowania działki), a wobec tego – kwestia przeznaczenia tego terenu powinna być przedmiotem szczególnego zainteresowania organów w tej sprawie.
Nadto i niezależnie od powyższego, wskazać trzeba na niepełną ocenę GINB dokonaną w kontekście art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdzał zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Analizując sprawę we wskazanym zakresie GINB wziął bowiem pod uwagę niepełne brzmienie § 12 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 ze zm., wg. stanu prawnego na dzień wydania badanej decyzji). Skoncentrował się bowiem wyłącznie na § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 wskazanego rozporządzenia i, z ich uwzględnieniem dokonał oceny w sprawie. Całkowicie pominął w efekcie § 12 ust. 1 tego rozporządzenia, a ten należało uwzględnić przy wykładni przepisów wymienionego § 12. Zważyć w tym miejscu trzeba, iż w myśl § 12 ust. 1 przywołanego rozporządzenia z 1994 r., usytuowanie budynku na działce budowlanej powinno być dostosowane do linii i gabarytów zabudowy, określonych w planie miejscowym lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zapewniać zachowanie odległości między budynkami i urządzeniami terenowymi oraz odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich, określonych w rozporządzeniu, a także w przepisach odrębnych i szczególnych, w tym sanitarnych i o ochronie przeciwpożarowej. W konsekwencji, weryfikując badaną decyzję o pozwoleniu na budowę należało przyjąć, że dopiero jeżeli z warunków z § 12 ust. 1 nie wynikały inne wymagania, miały zastosowanie odległości z ust. 4. Tymczasem GINB w sposób "wyrywkowy" potraktował przywołane przepisy § 12, i poza swoimi rozważaniami pozostawił cyt. powyżej § 12 ust. 1. W konsekwencji, nie wziął pod uwagę, iż odległości, na które wskazał (3 m i 4 m), mogły mieć zastosowanie, o ile inne nie wynikały z przepisów odrębnych i szczególnych, i - w inny sposób nie określały odległości budynku i urządzeń terenowych od granic działki i od zabudowy na działkach sąsiednich. W efekcie, organ ten nie dokonał prawidłowej analizy w sprawie, w zakresie usytuowania projektowanych budynków. Nie wyjaśnił tym samym, biorąc pod uwagę projekt zagospodarowania terenu, czy usytuowanie tych obiektów jest zgodne z ww. § 12 ust. 1 warunków technicznych z 1994 r. w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 1997 r., Nr 132, poz. 877 ze zm.). Powyższe jest o tyle nie bez znaczenia w sprawie, jeśli zważy się, że ww. § 12 ust. 1 wskazywał na konieczność zapewnienia zachowania m. in. odległości wynikających z innych przepisów, pomiędzy projektowanym budynkiem a zabudową znajdującą się na działce sąsiedniej, przepisy ww. rozporządzenia z 1997 r. mogą być potraktowane jako przepisy odrębne w rozumieniu tego unormowania, nadto – na planie zagospodarowania działki nr [...] w projekcie budowlanym zatwierdzonym badaną decyzją zaznaczono silos/silosy (w skrócie: sil.) na działce sąsiedniej o nr [...], a stosownie do § 8 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia z 1997 r. w brzmieniu wówczas obowiązującym, odległość silosów na zboże i pasze o pojemności większej niż 100 ton powinna wynosić co najmniej od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od budynków inwentarskich - 15 m, od innych budynków - 8 m. Należało w efekcie wyjaśnić, czy usytuowanie obiektów objętych badaną decyzją o pozwoleniu na budowę z 2002 r. jest zgodnie z § 12 ust. 1 ww. warunków technicznych z 1994 r. w zw. z przepisami ww. rozporządzenia z 1997 r., wobec usytuowania na działce sąsiedniej o nr ew. [...] silosu, w odległości 3 m od granicy działki inwestycyjnej. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że skoro ww. rozporządzenie z 1997 r., w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, rozróżniało silosy na zboże i paszę od silosów na kiszonki (v. na przykład § 6 ust. 3 i ust. 4), to nie sposób uznać (jak domaga się tego skarżący w skardze), iż przepis dotyczący silosów na zboże i paszę winien mieć zastosowanie także do silosów na kiszonki (bo, jak podał, kiszonki stanowią rodzaj paszy). Niemniej Sąd zauważa, iż badanie decyzji w trybie stwierdzenia nieważności opiera się na stanie faktycznym z daty wydania tego aktu, w tym przypadku istotne znaczenie miał projekt budowlany, a z niego, a dokładnie: z planu zagospodarowania działki nie wynika rodzaj czy wielkość silosu/silosów znajdujących się na działce sąsiedniej. W takim też kontekście ww. kwestia winna być rozważona. Sąd zwraca uwagę także na to, iż samo stwierdzenie naruszenia prawa, jeszcze nie świadczy o wystąpieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem w myśl tego przepisy tylko rażące naruszenie prawa stanowi podstawę eliminacji decyzji z obrotu prawnego. Przy czym, dokonanie gradacji stwierdzonego naruszenia (m. in. poprzez ustalenie oczywistości tego naruszenia, jak i skutków społeczno-gospodarczych), winno mieć miejsce po stwierdzeniu, iż do naruszenia prawa doszło. W tym przypadku, nie dokonując pełnej oceny sprawy, organ II instancji nie wykluczył wystąpienia wskazanej wady, a to - w kontekście powyżej przedstawionym.
Podsumowując, w sprawie zabrakło pełnej oceny, co zaś mogło mieć znaczenie w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a i c Prawa budowlanego. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym i z tego też powodu wymaga uchylenia.
Ponownie rozpoznając sprawę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu i, w istocie, raz jeszcze odnieść się do zarzutu sformułowanego w sprawie przez skarżącego pod adresem kwestionowanej decyzji.
Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie przesądzając końcowego wyniku sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Orzekając o kosztach na zasadzie art. 200 ww. ustawy Sąd uwzględnił wniosek skarżącego i wysokość uiszczonego przez niego w sprawie wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło