VII SA/Wa 1001/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-11
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Tadeusz Nowak, Grzegorz Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu odwoławczego, która przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, gdy organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), nie wyjaśniając należycie stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal mieszkalny. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) umorzył postępowanie w tej sprawie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że PINB nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego. E. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) na decyzję WINB. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant ref. Katarzyna Dawejnis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia marca 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 23) dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.) dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu odwołania K. i W. K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].12.2015 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal mieszkalny usytuowanego na nieruchomości przy ul. W. [...] w M. i i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].11.2012r. przeprowadził oględziny na terenie nieruchomości przy ul. W.[ w M. i ustalił, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...].02.2005r., sygn. akt [...] dokonano zniesienia współwłasności m.in. działki o nr ew. [...], na której położony jest sporny budynek gospodarczy. W wyniku w/w postępowania sądowego E.K. stała się m.in. właścicielką części budynku, który obejmuje pomieszczenia nr [...],[...],[...],[...],[...]. Na podstawie oględzin ustalono także, że do części budynku gospodarczego stanowiącej własność Pani E. K. zostały doprowadzone instalacje: gazowa, wodociągowa. Instalacja elektryczna, kanalizacyjna i wodociągowa istniały w całym budynku i po podziale w 2005r. zostały rozdzielone na dwie samodzielne i niezależne części.
Pracownicy organu powiatowego dokonali oględzin pomieszczeń nr [...],[...],[...] i [...] w omawianym obiekcie i stwierdzili, iż są one wykorzystywane na cele mieszkalne, gdyż w pomieszczeniach tych znajduje się: wiatrołap, kuchnia, łazienka oraz pokój. Podczas oględzin w budynku znajdował się lokator. Jak oświadczył inwestor, po sądowym podziale budynku dokonano robót budowlanych polegających m.in. na remoncie posadzek, wymianie stolarki okiennej oraz rozbiórce pieca i kuchni węglowej. Po dokonaniu remontu w 2006 r. do części budynku gospodarczego został wprowadzony lokator. E. K. oświadczyła ponadto, że przed tym jak stała się właścicielką części obiektu, był on wykorzystywany na cele mieszkalne przez jej rodziców.
PINB w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].12.2012 r. wstrzymał w oparciu o art. 7la ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego użytkowanie części budynku gospodarczego, stanowiącego własność E. K. i zlokalizowanego przy ul. W. [...] w M. oraz nałożył na E.K. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego. W dniu 21.01.2013 r. przeprowadzono oględziny na terenie w/w nieruchomości, w wyniku których stwierdzono, iż część budynku gospodarczego nadal jest użytkowana jako lokal mieszkalny oraz zamieszkiwana przez lokatora. W dniu 27.02.2013r. oraz w dniu 20.03.2013r. przeprowadzono kolejne oględziny podczas których stwierdzono, że przedmiotowa część budynku gospodarczego nie jest użytkowana jako lokal mieszkalny i nie jest zamieszkiwana przez lokatora.
W dniu 23.10.2013 r. do PINB w [...] wpłynęła decyzja Starosty [...]nr [...] z dnia [...].10.2013 r. wnosząca sprzeciw w sprawie przyjęcia w dniu [...].09.2013 r. zgłoszenia E. K.dotyczącego zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych na budynek mieszkalny, położony na w/w nieruchomości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił wydania pozwolenia na przeznaczenie na lokal mieszkalny części budynku gospodarczego, usytuowanego na działkach oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...],[...] i [...] przy ul. W. [...] w M.
W dniu 06.05.2015 r. PINB w [...] przeprowadził czynności kontrolne na działkach oznaczonych nr ewid. [...], [...], [...], [...] i [...] przy ul. W. [...] w M., w trakcie których nie stwierdził użytkowania budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Na potwierdzenie powyższego E. K. przedstawiła faktury - rozliczenie sprzedaży energii elektrycznej za okres od 28.05.2014 r. do 20.03.2015 r. z których wynika minimalne zużycie energii elektrycznej.
Organ I instancji decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2015 r. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal mieszkalny usytuowanego na nieruchomości przy ul. W.[ w M.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżone rozstrzygnięcie organu powiatowego jest nieprawidłowe. PINB w [...] w protokole z czynności stwierdził, że budynek gospodarczy z garażem usytuowany przy ul. W.[...] w M. nie jest użytkowany na cele mieszkalne. Natomiast z załączonej do w/w protokołu dokumentacji fotograficznej bezspornie wynika, że będący przedmiotem postępowania budynek jest użytkowany na cele mieszkalne. O użytkowaniu budynku na cele mieszkalne świadczą, zgromadzone w w/w budynku w dniu kontroli meble, urządzenia AGD i RTV, przybory codziennego użytku znajdujące się w kuchni i pokoju dziennym. Ponadto ze znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy technicznej sporządzonej przez mgr inż. K. B. (upr. bud. [...]) wynika, że w spornym budynku znajduje się: przedsionek — 3,21 m2, kuchnia - 7,68 m2, łazienka - 2,57 m2, pokój dzienny - 17,85 m2, garaż - 18,58 m2
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony materiał dowodowy, w tym obszerna dokumentacja zdjęciowa, nie budzą wątpliwości na fakt użytkowania obiektu na cele mieszkalne i nie powinna być kwestionowana. Dodatkowo wskazał organ, że przedstawienie faktur za zużycie energii nie może świadczyć o nieużytkowaniu przedmiotowego budynku jako mieszkalnego gdyż w żaden sposób nie wynika z nich czy są to faktury za sporny budynek czy też za korzystanie z garażu. Jednocześnie fakt, że w chwili obecnej w budynku tym nie ma lokatora to nie przesądza to o sposobie użytkowania tego budynku.
W związku z powyższym w ocenie organu II instancji bezpodstawne było umorzenie przedmiotowego postępowania przez organ I instancji.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę ,zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, do czego zobowiązuje go art. 7 i 77 Kpa. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie powinien ustalić w sposób dokładny stan faktyczny omawianej sprawy, do czego zobowiązuje go art. 7 i 77 K.p.a. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważa przy tym, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 Kpa. Wobec faktu, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, organ odwoławczy w myśl art. 138 § 2 Kpa przekazuje niniejszą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...].03.2016 roku uchylającą decyzję Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].12.2015 r., umarzającą postępowanie w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na lokal mieszkalny, usytuowanego na nieruchomości przy ul. W.[...] w M. wniosła E.K. gdyż, jak stwierdziła, nie zgadzam się z wydanym rozstrzygnięciem.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja organu I instancji zapadła z oczywistym naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Postępowanie administracyjne pierwszoinstancyjne zostało przeprowadzone bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy uwzględnił powyższe postanowienia wynikające z treści art. 138 § 2 k.p.a., wskazując dlaczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]. nieprawidłowo uznał, iż w omawianej sprawie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.
Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Tymczasem organ odwoławczy wykazał, że organ I instancji nie przeprowadził dokładnego postępowania wyjaśniającego w omawianej sprawie. Z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, wynika bowiem, że będący przedmiotem postępowania budynek jest użytkowany na cele mieszkalne. O użytkowaniu budynku na cele mieszkalne świadczą, zgromadzone w w/w budynku w dniu kontroli meble, urządzenia AGD i RTV, przybory codziennego użytku znajdujące się w kuchni i pokoju dziennym.
Organ odwoławczy wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, dlaczego wymagają wyjaśnienia i dlaczego uzasadniają uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Sąd podzielił zatem pogląd organu odwoławczego, że organ powiatowy wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa procesowego w stopniu uniemożliwiającym podjęcie rozstrzygnięcia załatwiającego sprawę co do jej istoty bowiem konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy wykracza poza dyspozycję art. 136 Kpa oraz ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co wypełnia dyspozycję art. 138 § 2 k.p.a. co uzasadnia uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Reasumując, Sąd stwierdza, iż brak jest podstaw by uwzględnić skargę bowiem sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło