I OZ 1237/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 724/16 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 31 stycznia 2017 r. w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. (sygn. akt IV SA/Gl 724/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. D. sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 31 stycznia 2017 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji wskazał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA w Gliwicach z dnia 31 stycznia 2017 r. został nadany przez opiekuna prawnego skarżącego w dniu 23 marca 2017 r. Termin do złożenia wniosku, określony w art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej także jako: p.p.s.a.) minął natomiast w dniu 7 lutego 2017 r. Tymczasem opiekun prawny skarżącego najpierw w dniu 7 marca 2017 r. wniosła o przesłanie sentencji wyżej wymienionego orzeczenia a następnie w dniu 23 marca 2017 r. złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, a zatem po terminie przewidzianym do dokonania tej czynności. Od opisanego postanowienia E. P. – opiekun prawny J. D. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na swoją chorobę oraz chorobę skarżącego nie mogła stawić się na rozprawie w dniu 31 stycznia 2017 r. Uznała, że skoro stawiennictwo na rozprawie nie jest obowiązkowe, to nie potrzebuje zaświadczenia lekarskiego. Działając bez profesjonalnego pełnomocnika była przekonana, że dopiero kiedy otrzyma sentencję wyroku zostanie pouczona o trybie złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Z kolei zgodnie z § 2 zdanie pierwsze tego artykułu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie o terminie rozprawy zostało doręczone opiekunowi skarżącego w dniu 2 stycznia 2017 r. wraz z pouczeniem, że w sprawach, w których oddalono skargę uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku lub doręczenia jego sentencji (pkt 3 pouczenia). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach nikt się nie stawił. W piśmie nadanym w dniu 7 marca 2017 r. opiekun skarżącego wniosła o doręczenie jej sentencji wspomnianego wyroku. Dopiero po otrzymaniu sentencji wyroku złożyła ona w dniu 23 marca 2017 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo ustalił, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który rozpoczął bieg w dniu 31 stycznia 2017 r. (data ogłoszenia wyroku) upłynął w dniu 7 lutego 2017 r. Zatem wniosek złożony w dniu 23 marca 2017 r., jako spóźniony, nie mógł zostać uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie od postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia z uwagi na przekroczenie terminu do jego wniesienia kontroluje wyłącznie, czy termin ten rzeczywiście został naruszony. Nie ocenia natomiast, czy przekroczenie tego terminu było przez stronę niezawinione. W takim postępowaniu NSA przesądza jedynie o uchybieniu terminu. Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, jak wspomniano, rozpoczyna swój bieg, co do zasady od dnia ogłoszenia wyroku. Obowiązek doręczenia przez sąd z urzędu sentencji wyroku oddalającego skargę powstaje wówczas, gdy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym (art. 139 § 4 p.p.s.a.), a także gdy strona na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku i nie była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika (art. 140 § 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego typu okoliczności nie występowały, tj. Sąd I instancji nie miał obowiązku doręczenia skarżącemu z urzędu odpisu sentencji wyroku, a zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia został prawidłowo wyliczony od dnia ogłoszenia orzeczenia, a nie od dnia doręczenia na wniosek opiekuna skarżącego odpisu jego sentencji. Zasadnie wiec Sąd I instancji uznał, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony po terminie. Odrębną natomiast kwestią jest ewentualne istnienie w sprawie przesłanek do przywrócenia stronie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że w rozpatrywanym zażaleniu strona powołała się na okoliczności takie jak brak możliwości wzięcia udziału w rozprawie z powodu choroby, czy też brak wiedzy o konieczności złożenia wniosku już po rozprawie oraz niejasne pouczenie. Z treści pisma z dnia 2 maja 2017 r. (k. 50) wynika, że opiekun prawny skarżącego była przekonana, iż dopiero wraz z doręczeniem jej sentencji wyroku zostanie pouczona o trybie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Argumenty te wskazują na charakter wspomnianego pisma E. P. z dnia 2 maja 2017 r., które poza zażaleniem na postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 11 kwietnia 2017 r. zawiera także wniosek o przywrócenie terminu. Wnioskowi temu Sąd I instancji powinien nadać stosowny bieg procesowy. W niniejszym postępowaniu wskazane wyżej okoliczności nie mogły być przedmiotem oceny NSA, ponieważ rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę należy w pierwszej instancji do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego.