II OSK 728/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-10
Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Robert Sawuła, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek wybudowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę, bez ważnego pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa. Sąd stwierdził, że budynek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a inwestor nie przedstawił dowodów na jego legalność ani na przeniesienie pozwolenia z 1989 r. Wobec tego, zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i wydanie nakazu rozbiórki było uzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki dwukondygnacyjnego budynku handlowo-usługowego, który według organów nadzoru budowlanego został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i z istotnymi odstępstwami od projektu. Inwestor twierdził, że budowa prowadzona jest na podstawie pozwolenia z 1989 r., które miało zostać na niego przeniesione. Organy administracji i sądy obu instancji uznały te twierdzenia za nieudowodnione, wskazując na sprzeczności w zeznaniach, brak dokumentacji oraz dowody (ortofotomapy, zdjęcia lotnicze) wskazujące na brak prowadzenia budowy w okresach wskazanych przez inwestora lub na budowę innego obiektu. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Lu 258/17 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt: II SA/Lu 258/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Lublinie oddalił skargę M. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (LWINB) w [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Jak ustalił to w powyższym wyroku sąd wojewódzki, w dniu 15 lipca 2014 r. została przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w [...] kontrola na działkach nr ewid. [...] i nr ewid. [...], położonych w [...], przy ul. [...]. Działki te, jak ustalił organ, stanowią własność Skarbu Państwa, a wieczystymi użytkownikami są M. M. i uczestniczka postępowania – A. M. W toku tej kontroli stwierdzono, że na działce znajduje się dwukondygnacyjny budynek o konstrukcji żelbetowej, wypełnionej gazobetonem z dachem drewnianym, dwuspadowym, pokrytym blachą trapezową. Przedmiotowy budynek – mający zgodnie z oświadczeniem skarżącego spełniać funkcję handlowo-usługową posiada w rzucie poziomym nieregularny kształt, a jego wymiary wynoszą około 32 m x 30 m. Do dnia kontroli wykonano częściowo instalację wodno-kanalizacyjną i elektryczną, wykonano stolarkę okienną i drzwiową. Budynek jest częściowo otynkowany. W trakcie kontroli skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów dotyczących realizowanej inwestycji. Do protokołu kontroli skarżący dołączył swoje oświadczenie, z którego wynikało, że roboty budowlane zostały rozpoczęte w miesiącach letnich 2011 r. i są prowadzone na podstawie prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z 2011 r. Do zakończenia pozostały prace wykończeniowe. Na etapie prowadzonej budowy zostały wprowadzone istotne zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego oraz warunków pozwolenia na budowę dotyczące parametrów technicznych takich jak: powierzchnia zabudowy, powierzchnia całkowita oraz kubatura. Jak wyjaśnił skarżący, zatwierdzony w 2011 r. projekt budowlany dotyczył parterowego budynku handlowo-usługowego, obecnie zaś realizowany jest budynek o takiej samej funkcji, lecz o dwóch kondygnacjach naziemnych.
Dalej w wyroku wskazano, że w dniu 28 lipca 2014 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego, w którym stwierdził, że budynek handlowo-usługowy na działce nr [...] realizowany jest na podstawie prawomocnej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę, roboty zostały rozpoczęte w miesiącach letnich 2012 r. i trwają nadal, w trakcie budowy dokonano istotnych odstępstw z naruszeniem art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (wówczas: t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm., uPb), dotyczących parametrów takich jak: powierzchnia zabudowy, powierzchnia całkowita oraz kubatura, ponadto realizowany jest budynek piętrowy, a miał być parterowy. Do pisma skarżący dołączył ocenę techniczną omawianego budynku handlowo-usługowego, wykonaną przez K.K. oraz A. D.
Wobec stwierdzenia przez organ I instancji, że wskazana przez skarżącego decyzja z dnia [...] lutego 2012 r. o pozwoleniu na budowę dotyczyła innego obiektu budowlanego - budynku handlowego (kiosku) o pow. zabudowy 12,12 m², na działce nr [...] w [...], organ I instancji wezwał skarżącego pismem z dnia 28 lipca 2014 r. do przedłożenia dokumentacji budowlanej dotyczącej omawianego budynku.
W dniu 11 września 2014 r. wpłynęło do organu kolejne pismo skarżącego, w którym stwierdził, że przedmiotowy budynek handlowo-usługowy realizowany jest w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], oraz że budowa realizowana jest niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i z warunkami pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 uPb, wstrzymał skarżącemu i uczestniczce postępowania prowadzenie robót budowlanych przy wspomnianym budynku handlowo-usługowego i nałożył na nich obowiązek przedstawienia w zakreślonym terminie:
1. zaświadczenia burmistrza Miasta [...] o zgodności obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. 4 egzemplarzy projektu budowlanego budynku handlowo-usługowego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę jej członków;
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
WSA w Lublinie następnie wskazał, że w piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący wyjaśnił, że wbrew temu, co twierdził dotychczas, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi budynek gospodarczy, nie zaś budynek handlowo-usługowy. Wskazał, że budowa tego obiektu prowadzona jest nieprzerwanie od ponad 20 lat, na podstawie pozwolenia na budowę wydanego w latach 80-tych XX wieku na rzecz [...] - poprzedniego użytkownika wieczystego opisanych działek przy ul. [...] w [...]. Skarżący stwierdził, że nabył od tego podmiotu prawo wieczystego użytkowania gruntu wraz z "rozpoczętą budową budynku gospodarczego, która jest prowadzona do chwili obecnej". Skarżący wskazał również, że uczestniczka postępowania - wbrew treści powołanego postanowienia PINB z dnia [...] października 2014 r. - nie jest inwestorem, lecz jedynie współwłaścicielem działek, na których realizowany jest przedmiotowy obiekt.
W dniu 17 marca 2015 r. wpłynęły do organu I instancji odpisy dokumentów znajdujących się w księdze wieczystej prowadzonej dla opisanych działek gruntu. Z dokumentów tych wynikało, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 1993 r., znak: [...], orzekł o nabyciu przez [...] z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] i [...] o pow. ogólnej [...] ha oraz prawa własności budynków znajdujących się na ww. działkach. Na działkach tych znajdowały się wówczas budynek biurowo-socjalny murowany z cegły o powierzchni zabudowy 223 m² i kubaturze 780 m³ oraz budynek magazynowo-garażowy murowany, konstrukcji metalowej, o powierzchni użytkowej 108 m² i kubaturze 530 m³. W dniu 28 marca 1996 r. skarżący wraz z żoną (uczestniczką postępowania) nabył od wspomnianego wyżej przedsiębiorstwa państwowego, znajdującego się wówczas w likwidacji prawo wieczystego użytkowania gruntu (działki nr [...] i [...]) oraz własności dwóch budynków - biurowo-socjalnego i magazynowo-garażowego. Powyższy stan zagospodarowania nieruchomości potwierdzili skarżący oraz uczestniczka postępowania w oświadczeniach o ustanowieniu hipotek, złożonych w formie aktu notarialnego w dniu [...] marca i [...] lipca 2006 r.
Organ I instancji w dniu [...] marca 2015 r. wydał, na podstawie art. 81c ust. 4 uPb, postanowienie nakładające na skarżącego obowiązek uzupełnienia oceny technicznej, która została przedłożona przez inwestora przy piśmie z dnia 28 lipca 2014 r. Skarżący w dniu 29 maja 2015 r. przedłożył ocenę techniczną opracowaną przez A. D., a 31 lipca 2015 r. dokonał jej uzupełnienia.
W dniu 19 października 2015 r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącego wraz z kopią decyzji z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] i [...] i udzielającej pozwolenia na rozbudowę zaplecza magazynowo-składowego na tych działkach. Jednocześnie skarżący stwierdził, że zaplecze gospodarcze, którego dotyczy ww. pozwolenie na budowę w momencie nabycia nieruchomości od likwidowanego przedsiębiorstwa było w budowie, a decyzja ta była przeniesiona na skarżącego – w trybie art. 40 uPb. Rozbudowa zaplecza jest kontynuowana nieprzerwanie od ponad 20 lat.
Starosta [...] pismem z dnia 27 października 2015 r., poinformował, iż decyzja o pozwoleniu na rozbudowę zaplecza magazynowo-składowego z dnia [...] listopada 1989 r., wydana dla [...], nie została przeniesiona na skarżącego.
Pismem z dnia 9 listopada 2015 r. Burmistrz Miasta [...] przekazał kopię decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzór Budowlanego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1986 r., zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] wydaną na wniosek [...], z której wynika, że zatwierdzony projekt budowlany dotyczył realizacji wiaty stalowej oraz zasieków na złom, posiadających ściany z betonu prefabrykowanego, które miały przylegać do istniejącego warsztatu.
W dniu 29 stycznia 2016 r. organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka K. K., który zeznał m. in., iż błędnie została opracowana przez niego ocena techniczna, gdyż myślał, że budynek gospodarczy był częścią realizacji budowy prowadzonej na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę "kiosku" dla [...]. Świadek stwierdził, że zaprojektował budynek handlowy - kiosk, będący podstawą wydanego dla firmy [...], pozwolenia na budowę (na które początkowo powoływał się skarżący). Świadek zeznał, że zaprojektował kiosk w miejscu, w którym skarżący miał pozwolenie na budowę budynku gospodarczego. Odmówił jednocześnie odpowiedzi na pytanie, czy uczynił to świadomie. Wskazał, że w czasie sporządzania dla firmy [...] projektu budowlanego dotyczącego budowy kiosku, widział "rozpoczętą budowę" przez skarżącego.
Mając na uwadze treść wskazanych zeznań świadka, jak też wobec okoliczności, że ze znajdującej się w aktach sprawy mapy do celów projektowych działki nr [...], stanowiącej załącznik do projektu budowlanego budynku handlowego (kiosku) sporządzonego dla [...], na podstawie którego Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku handlowego (kiosku) o powierzchni zabudowy 12,12 m², wynika, że w dacie sporządzania tej mapy na działkach nr [...] i [...] znajdował się jedynie budynek gospodarczy oraz ogrodzenie z bramą wjazdową – organ I instancji wystąpił do geodety sporządzającego przedmiotową mapę, z prośbą o wskazanie, czy zawierała ona wszystkie istniejące obiekty na działce, w tym również rozpoczęte budowy oraz czy w czasie realizacji mapy do celów projektowych, widział prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych. W odpowiedzi na to wezwanie geodeta ten pismem z dnia 8 lutego 2016 r. poinformował, że mapa przedstawiała aktualny stan zagospodarowania nieruchomości.
W dniu 4 maja 2016 r. do organu wpłynęły ortofotomapy z roku 2004, 2009 12012 oraz zdjęcia lotnicze, które wykazywały, że na przełomie łat 2004-2012 nie prowadzono robót budowlanych, związanych z budową budynku handlowo- usługowego. Na ortofotomapach widoczny jest stan zabudowy w postaci wiaty i budynku warsztatowego, jak również ogrodzenia pomiędzy działkami sąsiednimi, pełniącego funkcję zasiek na złom.
WSA w Lublinie przywołał dalsze motywy zaskarżonej decyzji odnoszące się do zeznań przesłuchanych przez organ I instancji świadków. W dniu 21 lipca 2016 r. przesłuchany został – na żądanie skarżącego – w charakterze świadka W. K., który wskazał, iż pracował w [...] od 1986 r. do około 1993-1995 r., jako brygadzista, zaś do jego obowiązków należała budowa stacji transformatorowych, a w wolnych chwilach remont budynku przy ul. [...]. Stwierdził, że nie widział pozwolenia na budowę z 1989 r. dotyczącego budowy budynku zaplecza magazynowego. Według świadka były wykonywane jakieś fundamenty pod wiaty i dosyć wysokie ogrodzenie – około 2 m. Świadek nie pamiętał, czy powstała jakaś ściana oraz nie pamiętał usytuowania fundamentów. Wydawało mu się, że mur powstał na końcu działki. Oprócz wiaty i budynku głównego były kuźnia i warsztat w jednym budynku z dwoma wejściami. Stwierdził, że nie pamięta, czy były dokonywane rozbiórki budynków. Jednocześnie stwierdził, że "[...] też musi mieć wiedzę na temat prowadzonych robót". Świadek zeznał także, że w okresie, w którym pracował na pewno nie była budowana nowa hala.
W dniu 21 lipca 2016 r. przesłuchany został w charakterze świadka skarżący, który stwierdził, że pod koniec marca 1996 r. kupił zorganizowane przedsiębiorstwo, w skład którego wchodziły budynek główny, wiata warsztatowa, ruiny budynku kuźni i warsztatu. Nabył użytkowanie wieczyste terenu oraz pozwolenie na budowę dużego budynku gospodarczego. Fizyczne przejęcie nieruchomości miało nastąpić pod koniec kwietnia 1996 r. W tym też okresie strona sprzedająca zobowiązała się przenieść pozwolenie na budowę na skarżącego oraz liczniki wody i energii. Skarżący oświadczył, że wówczas istniała ściana nośna w granicy działki ok. 15 m od strony północnej (zajmowanej obecnie przez sklep "[...]") i ok. 30 m od strony wschodniej (od strony obecnego powiatowego inspektoratu weterynarii). Od strony północno-zachodniej do słupa oświetleniowego było ogrodzenie ażurowe z cegły silikatowej, a od słupa ściana nośna była ścianą nowowznoszonego budynku. Skarżący stwierdził, że przystąpił do wyrównywania terenu po warsztacie i kuźni oraz całej oraz poszerzył szerokość ściany granicznej, a w kolejnych latach wybudował toalety, zgodnie z projektem nowego budynku. Następnie w częściach skarżący rozbierał wiatę stalową, która służyła do działalności gastronomicznej i imprez na powietrzu. Po poszerzeniu ściany mur został zabezpieczony czapką betonową z kawałkami szkła. Co roku były jakieś prace prowadzone, ale skarżący nie umiał wskazać jakie. Około roku 2010/2011 przyspieszona została budowa do stanu obecnego. Budynek był budowany w celu usługowo-handlowym. Skarżący zeznał, że budynek został wybudowany zgodnie z posiadanym projektem. Zastosowane podczas budowy stare techniki świadczą o tym, że budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia z 1989 r. Zeznał, że nie pamięta komu udzielił pełnomocnictwa do przeniesienia pozwolenia na budowę. Stwierdził też, że nie posiada dokumentów dotyczących prowadzonej budowy gdyż zostały zagubione po wykonaniu dachu, oraz że kierownika budowy nigdy nie było.
W dniu 21 lipca 2016 r. przesłuchano, na żądanie skarżącego, świadka J. W., który wskazał, iż w [...] pracował od 1986 r. do 1996 r. i pełnił funkcję kierownika grupy robót budowlanych. Oświadczył on, iż została rozpoczęta rozbudowa zaplecza magazynowego, ale nigdy nie była zakończona. Wskazał również, iż nigdy nie widział dokumentacji budowlanej tegoż obiektu. Była wykonana część fundamentu i część ściany nośnej, ale tylko część gdyż przeszkadzały wiaty. Fundamenty były zlokalizowane w narożniku działki (obecnej "weterynarii" i "[...]"), a ściana była biała jak ogrodzenie. Na działce były realizowane różne prace budowlane, w szczególności wybudowano ogrodzenie, wykonano odwodnienie terenu oraz remont głównego budynku, w planach była rozbiórka dwóch budynków kuźni, zaplecza, warsztatu, ale nie dokonano rozbiórki. Zeznał, że fundamenty, które wykonywał, były szerokości około 30 cm, na nich powstał mur - narożnik, który posiadał grubość 24 cm, i który miał być wykorzystany jako narożnik przyszłego budynku. Wymiary muru wynosiły ok. 3 m w jedną stronę i 4 m w drugą, były w kształcie litery L, dalej był płot z cegły, fundamenty grube były tylko pod tym murem a dalej były dolewane. Budynek kuźni i magazynu był z pustaka żużlobetenowego. W 1996 r. remont budynku głównego, który był do potrzeb biurowo-socjalnych był niedokończony.
W dniu 18 sierpnia 2016 r. zostały przeprowadzone przez organ I instancji kolejne oględziny na działkach nr [...] i [...] w [...], z ustaleń których sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną.
Organ I instancji opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], nakazał skarżącemu rozbiórkę przedmiotowego budynku handlowo-usługowego o nieregularnym kształcie, zlokalizowanego na działkach nr ewid. [...] i [...], położonych w [...] przy ul. [...].
W uzasadnieniu tej decyzji organ stwierdził, iż mając na uwadze całość materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, nie dał wiary oświadczeniom inwestora, jak również powołanego przez niego świadka – K. K. Zdaniem organu, złożone zeznania tego świadka i oświadczenia inwestora są sprzeczne z pozostałymi dowodami dopuszczonymi przez organ, które jednoznacznie potwierdzają, iż wbrew twierdzeniom inwestora i wskazanego świadka, na opisanych działkach nr ewid. [...] i [...] nie było rozpoczętej ani prowadzonej budowy. Powyższe stanowisko organu potwierdzają nie tylko dokumenty zgromadzone w aktach, lecz również zeznania świadków: H. K. i A. C. Wyjaśnili oni bowiem, że wprawdzie na wspomnianych działkach były prowadzone roboty budowlane, jednak nie były one bezpośrednio związane z rozbudową zaplecza magazynowego w oparciu o wydane w 1989 r. pozwolenie na budowę.
W odwołaniach od tej decyzji skarżący oraz uczestniczka postępowania wnieśli o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania oraz o uchylenie poprzedzającego ją postanowienia z dnia [...] października 2014 r. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 37 ust. 1, art. 48 ust. 1 i 4, art. 48 ust. 2, art. 48 ust. 3, art. 50, art. 40 ust. 1 uPb (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), a także art. 7, art. 9, art. 10, art. 32, art. 33 § 2, art. 61 § 1, art. 67 § 1 i § 2 pkt 2, art. 77 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 80, art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 §2, art. 105 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.; K.p.a.).
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym LWINB w [...] powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
W obszernym uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy podzielił w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ II instancji przedstawił szeroko przebieg postępowania w sprawie i podkreślił, że w jego ocenie, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, przedmiotowy obiekt nie jest budynkiem gospodarczym, lecz budynkiem handlowo-usługowym, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ zwrócił uwagę, że skarżący wielokrotnie zmieniał swoje stanowisko co do tego, w oparciu o jakie pozwolenie na budowę prowadził roboty budowlane oraz jaki charakter ma realizowany przez niego budynek. Skarżący nie przedstawił też dokumentacji budowlanej w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego ani pozwolenia na budowę istniejącego budynku. Powoływane zaś przez skarżącego okoliczności co do nieprzerwanie prowadzonej budowy obiektu na podstawie pozwolenia z 1989 r. do chwili obecnej nie potwierdziły dokumenty, znajdujące się w aktach sprawy, m. in. ortofotomapy z 2004 r., 2009 r., 2012 r., dokumentacja fotograficzna z lat 2000-2005 i 2009 dołączona do oceny technicznej przedłożonej organowi I instancji w dniu 29 maja 2015 r. Przeczą temu również opisane wyżej dokumenty, przekazane przez Sąd Rejonowy w [...] - odpis decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., znak: [...], a także akty notarialne: z [...] marca 1996 r., Rep. [...], z dnia [...] marca 2006 r., Rep. [...] nr [...] i [...] lipca 2006 r., Rep. [...] nr [...].
Według organu odwoławczego, wskazana przez skarżącego na początku postępowania wyjaśniającego data rozpoczęcia budowy (rok 2011) jest najbardziej przybliżona do rzeczywistej. Fakt ten potwierdzają wykonane przez organ I instancji wydruki z serwisu internetowego "Google maps" (notatka służbowa z dnia 17 listopada 2015 r.), które przedstawiają trwającą budowę związaną z przedmiotowym budynkiem. W maju 2013 r. widoczny jest wykonany parter gazobetonu oraz strop nad parterem, w trakcie realizacji jest piętro (widoczne ściany zewnętrzne z gazobetonu). Przedmiotowy wydruk ze strony internetowej, jak i ortofotomapy z roku 2012, dają podstawę do uznania, że budowa budynku handlowo-usługowego została rozpoczęta w okresie 2012-2013 r. Potwierdzeniem powyższego jest również oświadczenie skarżącego w piśmie złożonym do organu Ij instancji w dniu 28 lipca 2014 r., w którym wskazał, że "roboty budowlane zostały rozpoczęte w miesiącach letnich 2012 roku i trwają do dnia dzisiejszego. Do zakończenia robót budowlanych pozostały prace wykończeniowe".
W obszernej skardze do sądu wojewódzkiego na powyższą decyzję M. M., zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów:
- art. 8, 9, 10, 11, 15, 32, 33 § 2, 61 § 1, 67 § 1 i 2 pkt 2, 75 § 1, 79 § 1 i 2 K.p.a., poprzez uchybienie określonych w nich zasad postępowania;
- art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 136, 140 K.p.a. poprzez uchybienie określonych w nim zasad postępowania, w tym niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w konsekwencji błędne uznanie, że budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę;
- art. 97 § 1 pkt 4, 100 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez uchybienie określonym w nim regułom postępowania, w tym błędne rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej, którą było wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...];
- art. 142 K.p.a., poprzez odmowę uchylenia prawnie wadliwego postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2014 r. o wstrzymaniu skarżącemu i uczestniczce postępowania prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu na nich obowiązku przedstawienia wskazanych w postanowieniu dokumentów,
- art. 40 ust. 1 uPb, poprzez uznanie, że decyzja z dnia [...] listopada 1989 r., znak: UAN 8381/P/23/89, nie została przeniesiona na skarżącego;
- art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 uPb i art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez uchybienie określonych w nim reguł postępowania, w tym uznanie, że budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę;
- art. 50 ust. 1 uPb, poprzez jego niezastosowanie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
- o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie o jej uchylenie w całości;
- o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji, ewentualnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed organem I instancji w całości;
- o uchylenie postanowienia organu I instancji z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych oraz nałożeniu obowiązku przedłożenia wskazanej dokumentacji.
- o przeprowadzenie dowodów z dokumentu w postaci mapy z aktualizacji terenu z dnia 11 października 1996 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Lublinie stwierdził, że zarzuty skarżącego, iż organy administracji nie dołożyły należytych starań i nie wyjaśniły wnikliwie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim nie odnalazły decyzji z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], o pozwoleniu na budowę ani decyzji przenoszącej na skarżącego to pozwolenie, należy uznać za całkowicie nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy nadzoru budowlanego dołożyły wszelkich starań, by w sposób wszechstronny ustalić stan faktyczny sprawy. W szczególności, jak wynika ze zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego, organy obu instancji podjęły - na szeroką skalę - działania w celu odnalezienia wszelkich dokumentów, w tym decyzji administracyjnych, potwierdzających przeniesienie na skarżącego pozwolenia na budowę udzielonego jego poprzednikowi prawnemu.
W ocenie sądu pierwszej instancji stanowisko organów obu instancji co do tego, iż przedmiotowy budynek o nieregularnym kształcie, to jest o wymiarach ścian zewnętrznych odpowiednio: 31,10 m x 32,26 m x 29,45 m x 3,80 m, zlokalizowany na działkach nr ewid. [...] i [...], położonych w [...] przy ul. [...], wybudowany został bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, nie nosi znamion dowolności. Sąd a quo wskazuje, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w obszernym materiale dowodowym, który wbrew twierdzeniom strony w znakomitej większości został zgromadzony z własnej inicjatywy organu, a nie na żądanie strony skarżącej. Zdaniem tegoż sądu, dokonana przez organy ocena tych dowodów mieści się w ustawowych granicach, wnioski wysnute przez organ, na podstawie tej analizy, są logiczne i poprawne. Niewątpliwie w celu wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, organy administracji obu instancji przeprowadziły dowody m. in. z dokumentów, z zeznań świadków, z oględzin oraz z przesłuchania stron. W sposób przejrzysty przedstawiły również organy przyjęty sposób rozumowania w uzasadnieniach swych decyzji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Organy odniosły się też należycie do argumentów strony skarżącej podniesionych w toku postępowania.
Zdaniem sądu wojewódzkiego skoro organy nadzoru budowlanego uznały, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych polegających na budowie opisanego budynku, to prawidłowo podjęły czynności zmierzające do umożliwienia skarżącemu zalegalizowania samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
W ocenie sądu pierwszej instancji nie budziło wątpliwości, że w tych okolicznościach sprawy organy nadzoru budowlanego obu instancji obowiązane były, w myśl powołanych przepisów, do orzeczenia nakazu rozbiórki. Procedura legalizacyjna uregulowana w art. 48 uPb, nie zawiera bowiem norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę , ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do wydania nakazu rozbiórki tego obiektu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. M., reprezentowany przez adw. M. M.-P., zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu orzeczeniu strona zarzuca naruszenie:
1) prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 i 4 uPb poprzez jego błędne zastosowanie (na skutek uznania za prawidłowe błędnego zastosowania tego przepisu przez organy administracji i powielenia tego stanowiska w zaskarżonym wyroku), tj. uznanie, że budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy budynek ten został wybudowany w oparciu o ważne i nie pozbawione mocy prawnej pozwolenie na budowę,
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 15 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w
skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 15 K.p.a. polegającego
na utrzymaniu przez ten organ w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy organ II instancji poczynił całkowicie nowe ustalenia faktyczne dotyczące wygaśnięcia pozwolenia na budowę wskutek niekontynuowania robót budowlanych po wybudowaniu budynku oznaczonego symbolem "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej działek sąsiednich, (podczas gdy organ I instancji stwierdził wygaśnięcie pozwolenia z powodu niepodjęcia robót budowlanych w ogóle), a tym samym uniemożliwił inwestorowi podważenie tego ustalenia w toku instancji, podczas gdy chęć poczynienia takiego ustalenia powinna spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
3) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 106 § 3 Ppsa oraz art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 5 Ppsa poprzez nieprzeprowadzenie i niedokonanie oceny (nieodniesienie się) do zawnioskowanego w skardze dowodu z dokumentu w postaci dokumentu w postaci mapy z aktualizacji terenu z dnia 11 października 1996 r., tj. sporządzonej parę miesięcy po zakupie nieruchomości przez M. M., z której w sposób jednoznaczny wynika, że w momencie zakupu nieruchomości przez M. M., tj. w 1996 r. nie istniał jeszcze budynek o wymiarach takich jak ma budynek "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej działek sąsiednich, a zatem nie doszło do konsumpcji pozwolenia na budowę przez poprzednika prawnego inwestora, podczas gdy dowód ten ponad wszelką wątpliwość podważa ustalenia organu II instancji dotyczące wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 1989 r. wskutek niekontynuowania robót,
4) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 80 i 140 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na uznaniu przez organ II instancji, że obiekt oznaczony symbolem "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej inwestycji na sąsiednich działkach odpowiadałby budynkowi określonemu jako magazynowo-garażowy w wykazie budynków do decyzji wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., znak [...], oraz w akcie notarialnym zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa z [...] marca 1996 r., rep. A nr [...], podczas gdy:
- brak jest w materiale dowodowym dowodu, który choćby uprawdopodabniałby te okoliczność, a organ poczynił te ustalenia wyłącznie na podstawie własnego przypuszczenia,
- budynek ten w roku 1996 r. był dopiero w budowie (inwestor kupił nieruchomość z rozpoczętą budową) i nie mógł być on wykazany w ww. wykazie budynków, a tym samym nie mógł zostać ujęty jako oddzielny w akcie notarialnym,
- jest to także sprzeczne z treścią mapy z aktualizacji terenu 11 października 1996 r. zawnioskowanej jako nowy dowód z dokumentu w niniejszej skardze;
5) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na uznaniu przez organ II instancji, że budynek oznaczony symbolem "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej inwestycji na sąsiednich działkach powstał na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r. i w związku z tym nie mnożna przyjąć, aby w oparciu o ww. decyzję mógł powstać drugi, inny obiekt realizowany przez M. M. (a zatem uznanie, że doszło do skonsumowania pozwolenia na budowę z [...] listopada 1989 r. poprzez budowę budynku oznaczonego symbolem "g"), podczas gdy:
brak jest w materiale dowodowym dowodu, który choćby uprawdopodabniałby te okoliczność, a organ poczynił te ustalenia wyłącznie na podstawie własnego przypuszczenia,
stwierdzenie, że doszło do skonsumowania pozwolenia na budowę nie
jest możliwe bez odnalezienia projektu budowlanego i decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku powstałego na podstawie pozwolenia na budowę z 1989 r.
- budynek ten w roku 1996 r. był dopiero w budowie (inwestor kupił nieruchomość z rozpoczętą budową) i nie mógł być on wykazany w ww. wykazie budynków, a tym samym nie mógł zostać ujęty jako oddzielny w akcie notarialnym
• jest to także sprzeczne z treścią mapy z aktualizacji terenu 11 października 1996 r. zawnioskowanej jako nowy dowód z dokumentu w niniejszej skardze,
6) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 140 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. polegającego na nieprzeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego w sytuacji, gdy organ ten jednocześnie stwierdził, że:
• budynek oznaczony symbolem "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej inwestycji na sąsiednich działkach powstał na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].11.1989 r., a zatem należało wyjaśnić kiedy ten budynek powstał i w tym celu zwrócić się chociażby do Starostwa Powiatowego w [...] o przekazanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tegoż budynku, która- w takim przypadku- powinna być wydana po 1989 r.,
• obiekt oznaczony symbolem "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej inwestycji na sąsiednich działkach odpowiadałby budynkowi określonemu jako magazynowo-garażowy w wykazie budynków do decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. oraz w akcie notarialnym zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa z [...] marca 1996 r., rep. [...] nr [...], a zatem należało wyjaśnić czy poczynione przypuszczenie jest słuszne i w tym celu przeprowadzić stosowne czynności dowodowe;
7) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § i Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r. nie została przeniesiona na M. M. i w tym zakresie uznanie za prawidłowe ustaleń organów administracyjnych opartych o treść pisma Starostwa Powiatowego Wydziału Budownictwa i Architektury z dnia 27 października 2015 r. bez jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów powoływanych w skardze przeciwko takiemu ustaleniu tj. nieodniesienie się do tego, że:
- z pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 27 października 2015 r. nie wynika, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r. nie została w ogóle przeniesiona na M. M., ale że nie została przeniesiona na M.M. przez tutejszy urząd tj. przez Starostwo Powiatowe w [...], a ponieważ starostwa powiatowe istnieją dopiero od 1 stycznia 1999 r. nie wyjaśniono, czy decyzja ta została przeniesiona na M.M. przez Urząd Rejonowy w 1996 r.
- z pisma tego jednocześnie wynika, że dołączone do niego dokumenty tj. decyzja o pozwoleniu na budowę, wniosek o jej wydanie, opinia inspektora sanitarnego i protokół ZUD są kopiami jedynych dokumentów związanych z przedmiotową sprawą, a zatem organy powinny wyjaśnić, na jakiej podstawie Starostwo Powiatowe wówczas uznało, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 1989 r. nie została przeniesiona na M. M.,
- z pisma Starostwa Powiatowego w [...] Wydziału Budownictwa i Architektury z dnia 18 grudnia 2014 r. wynika, że w posiadanych zasobach archiwalnych nie występują akta związane z przedmiotową sprawą, a zatem Starostwo Powiatowe w dniu 18 grudnia 2014 r. nie było stanie stwierdzić, czy doszło do przeniesienia decyzji, a zatem należało wyjaśnić na jakiej podstawie w 2015 r. (rok później) ustalono, że decyzja nie została przeniesiona na M. M.,
- z pisma Starostwa Powiatowego w [...] Wydziału Budownictwa i Architektury z dnia 18 października 2015 r. skierowanego do M. M. (a zatem powstałego 9 dni przed pismem z 27 października 2015 r.) wynika, że "przekazane dokumenty są kopiami jedynych akt, które udało się odnaleźć", a zatem należało wyjaśnić na jakiej podstawie 9 dni później stwierdzono, że decyzja z [...] listopada 1989 r. nie została przeniesiona na M. M.,
• informacje udzielane przez Starostwo Powiatowe dotyczące stanu zasobów archiwalnych są niemiarodajne i niewiarygodne, co zostało w niniejszej sprawie potwierdzone trzykrotnymi zapytaniami kierowanymi do Starostwa odnośnie i trzema różnymi uzyskanymi odpowiedziami,
inwestor zakupił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, co oznacza,
że z chwilą zawarcia umowy zostało na niego przeniesione wszystko, co
wchodziło w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a zatem także i wydane na rzecz zbywcy pozwolenie na budowę,
inwestor złożył oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej,
że decyzja z [...] listopada 1989 r. została na niego przeniesiona zaraz po
zakupie nieruchomości;
8) prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 uPb poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r. nie została przeniesiona na inwestora i podzielenie ustaleń organów administracyjnych w tym zakresie, podczas gdy:
• w piśmie z dnia 27 października 2015 r. Starostwo Powiatowe stwierdziło, że pozwolenie nie zostało przeniesione przez tutejszy organ, tj. starostwo powiatowe funkcjonujące od 1999 r.) a w postępowaniu nie wyjaśniono czy pozwolenie zostało przeniesione na inwestora przez urząd rejonowy funkcjonujący do 1999 r.,
- dokumenty, które mogły potwierdzić przeniesienie pozwolenia na budowę i które powinny znajdować się w zasobach archiwalnych "nie zostały zachowane",
- w postępowaniu nie przeprowadzono wiarygodnych dowodów pozwalających ustalić tę okoliczność, nieusunięte wątpliwości w tym zakresie rozstrzygnięto na niekorzyść inwestora,
• inwestor złożył zapewnienie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w trybie art. 75 § 2 K.p.a. o przeniesieniu pozwolenia na budowę na jego rzecz;
9) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 100 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez
uznanie przez Sąd, że brak podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o
wskazane przepisy do czasu rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej jaką jest
stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę z uwagi na to, że organy obu
instancji stwierdziły, że decyzja o pozwoleniu na budowę z [...] listopada 1989 r. nie
została przeniesiona na skarżącego, podczas gdy:
• inwestor zakupił "zorganizowaną część przedsiębiorstwa", a zatem
wszystko, co wchodziło w skład tej części przedsiębiorstwa, w tym wydane dla nieruchomości pozwolenia na budowę,
• kwestia przeniesienia na inwestora pozwolenia na budowę w trybie art. 40 ust. 1 pr. bud. nie została należycie wyjaśniona w postępowaniu z powodu braków w archiwalnej dokumentacji (niezachowanie akt), a inwestor złożył zapewnienie pod rygorem odpowiedzialności karnej o tym, że pozwolenie zostało na niego przeniesione w ustawowym trybie, a zatem należało uznać, że pozwolenie na budowę zostało na niego przeniesione i zbadać prejudycjalną kwestię wygaśnięcia pozwolenia na budowę w osobnym postępowaniu wszczętym na podstawie art. 37 "ust. 1" K.p.a.;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 100 § 1 i 2 K.p.a. poprzez uznanie, że pozwolenie
na budowę z [...] listopada 1989 r. wygasło wskutek nie dokonywania robót
budowlanych, podczas gdy w postępowaniu administracyjnym nie zawieszono
postępowania celem rozstrzygnięcia tego zagadnienia prejudycjalnego i nie
przeprowadzono odrębnego postępowania w oparciu o art. 37 ust. 1 uPb;
przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 100 § 2 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez
nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II
instancji art. 100 § 2 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na uznaniu, że
na przedmiotowej działce nie było rozpoczętej ani prowadzonej budowy, a
zatem rozstrzygnięciu przez organ II instancji (tj. organ nadzoru budowlanego)
zagadnienia wstępnego we własnym zakresie, podczas gdy brak jest przesłanek
do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego we własnym zakresie przez
organ prowadzący postępowanie, a zatem powinno być ono rozstrzygnięte
przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w odrębnym postępowaniu wszczętym w oparciu o przepis art. 37 ust. 1 uPb;
12) prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek uznania przez Sąd- bez przeprowadzonego postępowania na podstawie art. 37 "ust. 1" K.p.a., że na działkach inwestora nie było prowadzonych robót budowlanych związanych z budową budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania i podzielenie ustaleń organów administracyjnych w tym zakresie, podczas gdy, aby móc wiązać skutki prawne z brakiem rozpoczętej budowy lub brakiem wykonywania robót budowlanych konieczne jest przeprowadzenie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej (a nie przez organ nadzoru budowlanego) postępowania na podstawie art. 37 ust. 1 ww. ustawy oraz wydanie i uprawomocnienie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę;
13) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd na podstawie ortofotomap i zdjęć lotniczych, że na przełomie lat 2004-2012 nie prowadzono robót budowlanych i podzielenie w tym zakresie ustaleń organów obu instancji, podczas gdy:
• z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że roboty budowlane były
prowadzone a stan zagospodarowania działek inwestora zmieniał się na
przestrzeni lat, a zatem dokumenty te prędzej są dowodem prowadzenia
robót budowlanych niż ich braku,
• ortofotomapy i zdjęcia lotnicze ukazują wyłącznie stan zagospodarowania działki z chwili, w której zostały one wykonane,
• nie ukazują one stanu na gruncie w okresach występujących pomiędzy
wykonaniem poszczególnych ortofotomap i zdjęć;
- dowody te nie mogą być dowodem braku prowadzenia robót budowlanych przez inwestora;
14) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd, że mapy dla celów projektowych dotyczące działek sąsiednich oraz mapy z inwentaryzacji powykonawczych inwestycji realizowanych na działkach sąsiednich
jednoznacznie wykazują, że na działkach inwestora nie było prowadzonych
robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego budynku, podczas gdy:
- z map tych jednoznacznie wynika, że zmieniał się układ ścian nowopowstającego budynku a mapy te- zgodnie z przepisami prawa przedstawiają zagospodarowanie terenu wyłącznie w zakresie opracowania, a działki inwestora znajdują się poza tym zakresem
mapy te przedstawiają zagospodarowanie terenu wyłącznie na dzień
wykonania mapy
mapy te ze swej istoty nie mogą być dowodem nierozpoczęcia budowy i
braku prowadzenia robót budowlanych przez inwestora
15) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie przez Sąd na podstawie aktu inwestor oraz, że budowa budynku w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] listopada 1989 r. nie była prowadzona a pozwolenie na budowę nie zostało przeniesione na inwestora, gdyż brak w tym akcie stosownych zapisów o rozpoczęciu budowy i przeniesieniu pozwolenia na budowę, podczas gdy:
• w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości ujawnia się wyłącznie budynki, które są wpisane do rejestru budynków, a zatem są już w całości wybudowane oraz zezwolono na ich użytkowanie,
• w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości nie ujawnia się rozpoczętej budowy oraz faktu przeniesienia pozwolenia na budowę,
• akt notarialny nie może być dowodem braku prowadzenia robót budowlanych przez inwestora i niedokonania przeniesienia pozwolenia na budowę
• akt notarialny z [...] marca 1996 r. rep. [...] nr [...] obejmował czynność zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a nie wyłącznie,
- sprzedaży nieruchomości, a zatem prawidłowo nie wymieniono w nim poszczególnych przenoszonych składników majątkowych, w tym pozwolenia na budowę;
16) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie, że skoro w decyzji Wojewody [...] z [...] października 1993 r., wymieniono tylko dwa budynki jako istniejące w chwili wydania decyzji oraz nie wskazuje się na fakt budowy nowego budynku w oparciu o pozwolenie na budowę z 1989 r. ani nie wskazuje się na fakt przeniesienia tego pozwolenia, to budowa budynku w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] listopada 1989 r. nie była prowadzona i nie doszło do przeniesienia pozwolenia, podczas gdy ustalenia tego Sąd dokonał bez jakiegokolwiek odniesienia się do argumentów powoływanych w skardze przeciwko takiemu ustaleniu tj. nieodniesienie się do tego, że:
• w decyzji o nabyciu użytkowania wieczystego i własności budynków nie
ujawnia się budynków będących w budowie, a wyłącznie budynki, co do których zezwolono na ich użytkowanie i które są wpisane do rejestru budynków
• dokument ten nie może być dowodem braku prowadzenia robót budowlanych przez poprzednika prawnego inwestora ani dowodem na nieprzeniesienie pozwolenia na budowę;
17) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez podzielenie ustaleń organów administracji i odmówienie wiary zeznaniom inwestora M. M. i stwierdzenie, że wielokrotnie zmieniał on złożone wyjaśnienia, podczas gdy:
przyczyny sprzeczności w zeznaniach inwestora zostały wyczerpująco wyjaśnione przez samego inwestora i K. K. i M. M.-P.,
początkowe wyjaśnienia inwestora były skutkiem wprowadzenia go
w błąd przez organ I instancji podczas pierwszej kontroli,
prawdomówność inwestora została potwierdzona w niniejszym postępowaniu tym, że pozwolenie na budowę z 1989 r., na które od początku postępowania powoływał się inwestor, odnalazło się dzięki jego trzeciej interwencji w Starostwie Powiatowym w [...],
- zeznania inwestora znajdują potwierdzenie w spójnych z nimi zeznaniami świadków K. K., J. W. i W. K.;
przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd, że strona skarżąca nie wykazała w żaden
sposób, by w rozpoznawanej sprawie organ I instancji celowo wprowadził w
błąd inwestora na początku postępowania doprowadzając do przedłożenia
decyzji o pozwoleniu na budowę kiosku [...] i powołania się na tę
decyzję jako podstawę prowadzonej budowy, podczas gdy skarżący w toku
przeprowadzonego postępowania wykazał fakt wprowadzenia w błąd przez
organ w drodze zeznań świadka K. K.;
19) przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nierozpoznanie
sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 80
K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na odmówieniu wiary zeznaniom
inwestora, oświadczeniom K. K. i M. M.-P. oraz zeznaniom zgłoszonych przez inwestora świadków J.W. i W. K., które miały dowodzić, że budynek będący przedmiotem postępowania jest nieprzerwanie realizowany przez M. M. na podstawie przeniesionego na niego pozwolenia na budowę z [...] listopada 1989 r. i uznaniu ich za sprzeczne ze wszystkimi pozostałymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, podczas gdy zeznania te i oświadczenia nie znajdują w niniejszej sprawie kontrdowodu - zeznania i oświadczenia tych osób wzajemnie się potwierdzają i uzupełniają (weryfikują się wzajemnie) a brak możliwości ich podważenia przez organ powinien skutkować uznaniem ich za prawdziwe i dokonaniem na ich podstawie ustaleń faktycznych;
20) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie przez sąd, że z zeznań zawnioskowanych przez inwestora świadków nie wynika, w sposób bezsprzeczny, że została rozpoczęta budowa budynku na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1989 r. oraz, że prowadzone roboty budowlane były bezpośrednio związane z rozbudową zaplecza magazynowego w oparciu o powyższe pozwolenie, podczas gdy z zeznań wskazywanych świadków okoliczności te wynikają w sposób jednoznaczny;
21) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez podzielenie przez sąd ustalenia organów obu
instancji, że ściana budynku znajdująca się od strony wschodniej i uwidoczniona na ortofotomapach jest wyłącznie murkiem (ogrodzeniem), podczas gdy takiemu ustaleniu przeczą:
mapa do celów projektowych sporządzona przez T.G., z której jednoznacznie wynika, że po stronie wschodniej jest wybudowana ściana nośna nowopowstającego budynku,
spójne zeznania świadków J. W. i W. K., którzy zeznali, że budowali tę ścianę oraz fundamenty pod tę ściany i inne ściany wybudowanego budynku,
- same ortofotomapy, z których wynika, że uwidoczniona ściana nie jest wyłącznie ogrodzeniem;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez uznanie przez Sąd, że stan istniejącego murku
przedstawiony w dokumentacji fotograficznej obrazującej okres 2000-2009
jest identyczny, co oznacza, że żadne roboty budowlane nie były prowadzone,
podczas gdy z dokumentacji fotograficznej wynika całkowicie odmienny fakt, a
mianowicie, że roboty budowlane były w tym okresie prowadzone w
różnorodnym zakresie na szeroką skalę;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 80 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez ustalenie przez sąd, że w odpowiedzi z dnia 8
lutego 2016 r. na wezwanie organu z dnia 4 lutego 2016 r. projektant T.
G. poinformował, że mapa do celów projektowych przedstawiała aktualny
stan zagospodarowania nieruchomości, podczas gdy geodeta w rzeczywistości
odpowiedział, że mapa do celów projektowych przedstawiała aktualny stan
zagospodarowania nieruchomości w zakresie opracowania, co oznacza, że nie obejmowała aktualnego stanu zagospodarowania na nieruchomościach sąsiednich, a wyłącznie na nieruchomości, której dotyczyło opracowanie,
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez
nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II
instancji art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegającego na
niewyjaśnieniu, jaka część budynku została wybudowana bez wymaganego
pozwolenia na budowę podczas gdy należało tę okoliczność wyjaśnić, jako że
budynek stanowi rozbudowę poprzednio istniejącego budynku warsztatowego i opiera się na jego ścianach;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art 48 ust. 1 uPb poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 48 ust. 1 uPb polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę całego budynku (tj. bez wskazania dokładnego zakresu rozbiórki), podczas gdy budynek stanowi rozbudowę poprzednio istniejącego budynku warsztatowego i opiera się na jego ścianach, co doprowadziło do wydania decyzji nieprawnie nakazującej rozbiórkę całego budynku, która to decyzja jako niewykonalna jest obarczona wadą nieważności;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane polegającego na uznaniu, że zawarte w odwołaniu zarzuty dotyczące braku dokładnego ustalenia wymiarów czy wysokości budynku w decyzji organu I instancji nie mają znaczenia, podczas gdy brak ustalenia dokładnych wymiarów budynku powoduje, że decyzja o rozbiórce jest niewykonalna i tym samym obarczona wadą nieważności;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez
nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II
instancji art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegającego na nie
wyjaśnieniu, jakie są dokładne wymiary budynku będącego przedmiotem
niniejszego postępowania, co doprowadziło do nakazania rozbiórki budynku o
wymiarach 31,10 m, 32,26 m, 29,45 m, 33,80 m, podczas gdy budynek o podanych wymiarach nie istnieje;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 48 ust. 1 uPb poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 48 ust. 1 uPb polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę budynku o wymiarach 31,10 m, 32,26 m, 29,45 m, 33,80 m, podczas gdy budynek o podanych wymiarach nie istnieje, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę nieistniejącego budynku, która to decyzja jako niewykonalna jest obarczona wadą nieważności;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez
organ II instancji art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy
organ ten nie wskazał w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji, w jaki
sposób zostały ustalone wymiary budynku wskazane w rozstrzygnięciu;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez podzielenie ustaleń organów
administracji i uznanie, że budynek będący przedmiotem niniejszego
postępowania jest budynkiem handlowo-usługowym, podczas gdy z materiału
dowodowego w sposób jednoznaczny wynika, że inwestor realizował budynek
gospodarczy, a zmiana sposobu użytkowania budynku była jedynie przyszłościowym zamierzeniem inwestora;
prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 4 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakazującej rozbiórkę budynku handlowo-usługowego, podczas gdy taki budynek nie istnieje, gdyż inwestor realizował budynek gospodarczy, a zmiana sposobu użytkowania budynku była jedynie przyszłościowym zamierzeniem inwestora;
prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i 4 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi na decyzję utrzymującą w mocy decyzję nakazującej rozbiórkę budynku handlowo-usługowego, podczas gdy organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 48 ust. 4 ww. ustawy nie miał prawa samodzielnie ustalić funkcji budynku;
przepisów postępowania które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140
K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia
przez organ II instancji art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na stwierdzeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że podczas przesłuchania w dniu 21 lipca 2016 r. inwestor oświadczył, że budował budynek w celu usługowo-handlowym, podczas gdy zdanie to zostało wyrwane z kontekstu, a jednocześnie organ całkowicie pominął tę część zeznań inwestora, w której inwestor wskazał, że pozostał przy projekcie (a zatem budował budynek gospodarczy zgodnie z posiadanym projektem), ale jednocześnie założył sobie, że po zakończeniu budowy zmieni sposób użytkowania budynku na handlowo-usługowy;
prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1, 3 i 4 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organy umożliwiły inwestorowi przeprowadzenie procedury legalizacyjnej podczas gdy doszło do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy bez umożliwienia inwestorowi przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, bowiem rzeczywiste stwierdzenie przez organ, że budowa jest realizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę nastąpiło dopiero po upływie terminu na złożenie dokumentacji budowlanej wyznaczonego w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, a zatem organ I instancji powinien wyznaczyć inwestorowi dodatkowy terminu do dostarczenia dokumentów przewidzianych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 uPb;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 48 ust. 1, 3 i 4 uPb poprzez nierozpoznanie zarzutów sformułowanych w skardze dotyczących naruszenia przez organy art. 48 ust. 1, 3 i 4 uPb polegającego na nieumożliwieniu inwestorowi przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego i nieodniesienie się do argumentów przemawiających za zasadnością tego zarzutu;
prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 uPb poprzez jego
niezastosowanie na skutek uznania, że nie zachodzą przesłanki zastosowania
tego przepisu, podczas gdy sąd podzielił ustalenia organów co do faktu
wygaśnięcia pozwolenia na budowę, a zatem zostały spełnione przesłanki
zastosowania tego przepisu;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 1 i 2
pkt 2 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 2 K.p.a. polegającego na uznaniu za dowód w niniejszej sprawie udokumentowanej w formie notatki służbowej czynności odebrania ustnych wyjaśnień od A. C., podczas gdy:
• czynność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem powinna zostać udokumentowana w formie protokołu,
• czynność ta była w rzeczywistości przesłuchaniem świadka, a została przeprowadzona bez zapewnienia stronom udziału w tej czynności;
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 10 § 1, 79 § 1 i 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 10 § 1, 79 § 1 i 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy została ona wydana w postępowaniu, w którym nie zapewniono stronom udziału w czynności odebrania wyjaśnień od stawającego osobiście A. C., która to czynność jako, że została przeprowadzona w siedzibie urzędu była w rzeczywistości przesłuchaniem świadka (udokumentowanym notatką służbową), w którym organ powinien zapewnić stronom możliwość udziału oraz zadawania pytań świadkowi;
39) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa poprzez nierozpoznanie sformułowanych w skardze zarzutów
naruszenia przez organ II instancji:
art. 142 K.p.a. polegającego na odmowie uchylenia postanowienia z dnia 23 października 2014 r. o wstrzymaniu A. M. i M. M. prowadzenia robót budowlanych i nałożeniu na nich obowiązku przedstawienia wskazanych w postanowieniu dokumentów, podczas gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem szeregu wskazanych w odwołaniu przepisów prawa,
art. 48 ust. 2 uPb polegającego na uznaniu, że organ I instancji mógł skierować postanowienie o wstrzymaniu robót i nałożeniu obowiązku przedstawienia wskazanych dokumentów do państwa M. jako do właścicieli nieruchomości, na której jest realizowany omawiany budynek, podczas gdy A. M. nie była inwestorem przedmiotowego budynku, a zatem postanowienie z [...] października 2014 r. jako skierowane do osoby nie mogącej być adresatem ww. obowiązku jest obarczone wadą nieważności art. 48 ust. 1 i 2 uPb polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę budynku, podczas gdy została ona wydana w oparciu o postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, które jako skierowane do osoby nie mogącej być adresatem przedmiotowego obowiązku, jest obarczone wadą nieważności, a zatem decyzja oparta na ww. postanowieniu jest również obarczona wadą nieważności,
art. 48 ust. 2 uPb polegającego na odmowie uchylenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych, podczas gdy zostało ono wydane na skutek niedostarczenia dokumentacji przez A. M., którą organ wezwał do jej złożenia, podczas gdy A. M. nie była inwestorem przedmiotowego budynku i nie mogła być zobowiązana do dostarczenia dokumentacji związanej z jego budową,
art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. polegającego na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy należało decyzję uchylić i umorzyć postępowanie w części dotyczącej A. M., jako że nie była ona inwestorem przedmiotowego budynku i postępowanie wobec niej stało się
bezprzedmiotowe, co powoduje, że A. M. do chwili obecnej na
skutek wydania wobec niej postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych
pozbawiona jest możliwości prowadzenia robót budowlanych na działkach
będących jej własnością i ponosi z tego względu coraz większą szkodę,
art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na uznaniu, że organ I instancji mógł skierować postanowienie o wstrzymaniu robót i nałożeniu
obowiązku przedstawienia wskazanych dokumentów do państwa M.
ponieważ:
- na etapie wydawania tego postanowienia żadna ze stron nie kwestionowała przyjęcia przez organ jako inwestorów państwa M., podczas gdy do momentu wydania tegoż postanowienia A. M. nie miała nawet świadomości, że organ prowadzi postępowanie "przeciwko niej" i nie widziała potrzeby zgłaszania w tej kwestii zastrzeżeń, a poza tym nie miała obowiązku aktywnego uczestniczenia w postępowaniu,
• z faktu używania przez M. M. liczby mnogiej w pismach kierowanych do organu ("realizujemy", "zdajemy sobie sprawę") wynikało, że inwestorem jest także żona, podczas gdy używanie liczby mnogiej na określenie działań prowadzonych w ramach przedsiębiorstwa jest zwyczajową formą używaną przez przedsiębiorców, w tym również tych, którzy prowadzą tę działalność jednoosobowo;
40) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutów naruszenia przez organ II instancji:
art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegającego na nie wyjaśnieniu jaką wysokość ma przedmiotowy budynek, podczas gdy jest to okoliczność mająca istotne znaczenie, gdyż od tej wysokości zależy zgodność budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegającego na niewyjaśnieniu czy budynek będący przedmiotem mniejszego postępowania został już wybudowany czy w dalszym ciągu pozostaje w budowie,
art. 48 ust. 1 uPb polegającego na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę budynku wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy organ nie wyjaśnił, czy budynek ten został już wybudowany czy w dalszym ciągu jest w budowie,
art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na całkowitym pominięciu zeznań świadka K. K. w zakresie, w jakim świadek ten zeznawał o tym, że jako pełniący obowiązki Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] doradzał inwestorowi w procesie budowlanym oraz niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, które z tych zeznań wynikały, a mianowicie, że K. K. polecił inwestorowi kontynuowanie budowy budynku jako gospodarczego (czyli zgodnie z posiadanym projektem) i dopiero po zakończeniu budowy podjęcie starań o zmianę sposobu użytkowania na handlowo-usługowy,
41) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 8 i 11 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. polegającego na nieodniesieniu się do wszystkich zarzutów odwołania, co oznaczało, że organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, a tym samym przeprowadził postępowanie odwoławcze w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do organów nadzoru budowlanego;
42) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 134 § 1 Ppsa w zw. z 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez nierozpoznanie sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegających na utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji podczas gdy organ I instancji naruszył:
a. art. 61 § 1 K.p.a. poprzez nieuprawnione wszczęcie postępowania w sprawie w dniu 21 lipca 2014 r. tj. w trakcie biegu 7-dniowego terminu, w ciągu którego inwestor zobowiązał się dostarczyć dokumenty związane z przedmiotową budową, a zatem kiedy nie było jeszcze organowi wiadome, czy istnieją jakiekolwiek przesłanki do prowadzenia postępowania w oparciu o którykolwiek przepis uPb,
b. art. 61 § 1 K.p.a. poprzez zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania z urzędu bez wskazania podstawy prawnej prowadzonego postępowania,
c. art. 9 K.p.a. poprzez ustalenie przez organ w notatce służbowej z dnia
28 lipca 2014 r., że decyzja o pozwoleniu na budowę, na którą wstępnie
powoływał się inwestor dotyczy innego obiektu (kiosku) aniżeli ten będący przedmiotem postępowania i niepoinformowanie inwestora o tym ustaleniu w wezwaniu do złożenia dokumentacji budowlanej, które organ skierował do inwestora tego samego dnia, tj. 28 lipca 2014 r., co spowodowało, że inwestor był przekonany, że dostarczył wymagane dokumenty w dniu 28 lipca 2014 r. i z tego powodu nie złożył dokumentów na wezwanie organu,
d. art. 9 K.p.a. poprzez poinformowanie inwestora o tym, że organ uznaje, iż budowa budynku realizowana jest bez wymaganego pozwolenia na budowę (tj. że podstawą prawną prowadzonego postępowania jest art. 48 ust. 1 uPb) dopiero 2 miesiące po wszczęciu postępowania, tj. pismem z dnia 22 września 2014 r. i to w dodatku adresowanym do K. K., a jedynie wysłanego do wiadomości inwestorowi M. M.,
e. art. 9 K.p.a. poprzez nieudzielenie inwestorowi informacji, jakie okoliczności faktyczne i prawne wynikają dla oceny sytuacji inwestora z treści dołączonych przez organ map dotyczących sąsiednich działek oraz ortofotomap, podczas gdy inwestor wyraźnie o to wniósł w piśmie z 27 maja 2016 r. oraz mimo braku odpowiedzi organu - upomniał się o udzielenie tych informacji podczas przesłuchania świadków i inwestora w dniu 21 lipca 2016 r.,
f. art. 32 i 33 § 2 K.p.a. poprzez uniemożliwienie przez organ prowadzący
postępowanie K. K. udziału w charakterze pełnomocnika M. M. podczas pierwszej kontroli budowy przeprowadzonej w dniu 15 lipca 2014 r. z powodu nieposiadania przez niego pisemnego pełnomocnictwa, podczas gdy M. M. ustnie umocował wówczas K. K. do reprezentowania jego interesów, a oświadczenie to powinno być wciągnięte przez organ do protokołu kontroli,
g. art. 32 K.p.a. poprzez przesłuchanie A. M. przez pełn. K. K., podczas gdy czynność przesłuchania ze swej istoty wymaga osobistego udziału osoby przesłuchiwanej i nie może być dokonana przez pełnomocnika,
h. art. 48 ust. 2 oraz art. 50 ust. 1 uPb poprzez wstrzymanie przez organ robót budowlanych podczas pierwszej kontroli budynku tj. w dniu 15 lipca 2014 r., podczas gdy wówczas nie było żadnych przesłanek do wstrzymania prowadzenia robót budowlanych,
i. art. 48 ust. 2 oraz art. 50 ust. 1 uPb poprzez wstrzymanie przez organ robót budowlanych podczas pierwszej kontroli budynku tj. w dniu 15 lipca 2014 r., poprzez dokonanie zapisu w protokole kontroli, podczas gdy wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych może nastąpić wyłącznie w formie postanowienia,
j. art. 10 § 1, 79 § 1 i 2 K.p.a. poprzez wykonanie fotografii przedstawiających budynek kiosku usytuowany na działkach inwestora bez zapewnienia stronom udziału w tej czynności, podczas gdy czynność ta stanowi oględziny i podczas jej przeprowadzenia organ ma obowiązek zachować wszelkie wymogi proceduralne związane z zapewnieniem stronie czynnego udziału w tej czynności,
k. art. 67 § 1 i 2 pkt 2 k.p.a. poprzez udokumentowanie w formie notatki służbowej czynności wykonania fotografii przedstawiających budynek kiosku usytuowany na działkach inwestora, podczas gdy czynność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i była w rzeczywistości oględzinami a zatem powinna zostać udokumentowana w formie protokołu,
l. art. 7, 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie na początku postępowania kto jest inwestorem przedmiotowego budynku, co doprowadziło do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w stosunku do A.M. i M.M., które to postanowienie jako skierowane do osoby nie mogącej być adresatem ww. obowiązku jest obarczone wadą nieważności,
m. art. 80 K.p.a. poprzez sugerowanie, że inwestor ukrył przed organem fakt istnienia dodatkowej kondygnacji oraz poprzez uznanie, że inwestor świadomie wprowadzał w błąd organ prowadzący postępowanie wskazując, że budynek składa się jedynie z parteru i poddasza użytkowego, podczas gdy inwestor stanowisko to podtrzymuje, a organ sam nie poczynił prawidłowych ustaleń podczas kontroli w dniu 15 lipca 2014 r. oraz podczas kolejnych oględzin w dniu 12 października 2015 r.,
n. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne oświadczeń składanych przez A. C. a dotyczących braku prowadzenia robót budowlanych przez poprzednika prawnego inwestora, podczas gdy jego zeznaniom przeczą spójne, konsekwentne, szczegółowe oraz znajdujące potwierdzenie w zdjęciach satelitarnych zeznania Kierownika [...] – J. W. oraz brygadzisty robót budowlanych W. K., którzy nie tylko twierdzili, że samodzielnie wykonywali roboty budowlane na terenie budowy ale także wskazali liczne ich przykłady,
o. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne oświadczeń składanych przez A. C. a dotyczących braku prowadzenia robót budowlanych przez poprzednika prawnego inwestora, podczas gdy wskazywał on na istnienie 3 budynków na nieruchomości, a temu twierdzeniu przeczy treść aktu notarialnego z którego wynika, ze w momencie sprzedaży części przedsiębiorstwa inwestorowi i jego małżonce istniały na nieruchomości wyłącznie 2 budynki, a zatem musiały być wykonane chociażby roboty budowlane polegające na rozbiórce jednego z budynków,
p. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za niewiarygodne zeznań J. W. oraz W. K. z powodu rozbieżności w ich zeznaniach co do długości zalewanego przez nich fundamentu, podczas gdy w rzeczywistości jeden z nich zeznawał o długości zalanego fundamentu, a drugi o długości wzniesionej na tym fundamencie ściany, a jednocześnie mogli oni utrwalić w pamięci stan budowy w różnych okresach czasowych
q. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, że zeznania J. W. i W. K. nie dają jednoznacznej podstawy do uznania, by jakiekolwiek prowadzone roboty budowlane dotyczyły wydanego w 1989 r. pozwolenia na budowę, podczas gdy wyżej wymienieni świadkowie zeznają o tym wyraźnie i zgodnie, wskazując na budowę fundamentów i ściany nowego budynku oraz wyrównywania terenu działki, a potwierdzeniem ich zeznań są zdjęcia satelitarne,
r. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie za wiarygodne zeznań H. K., zgodnie z którymi aktualne wymiary budynku, jego bryła i liczba kondygnacji nie odpowiadają wymiarom i bryle budynku, który był zaprojektowany w 1989 r., podczas gdy w piśmie, które H. K. skierował do organu w dniu 22 lutego 2016 r. stwierdził on, że nie jest w stanie nawet przypomnieć sobie parametrów obiektu ani jego szczegółowej funkcji oraz poczynił jedynie przypuszczenia co do domniemanego kształtu budynku jednocześnie nieprawidłowo określając, że budynek miał być parterowy,
s. art. 80 K.p.a. poprzez uznanie, ze zeznania H. K. zgodnie z którymi aktualne wymiary budynku, jego bryła i liczba kondygnacji nie odpowiadają wymiarom i bryle budynku, który był zaprojektowany w 1989 r., poddają w wątpliwość oświadczenie inwestora złożone na podstawie art. 75 § 2 K.p.a. o zgodności realizowanej budowy z projektem budowlanym, podczas gdy oświadczenie inwestora mogłoby zostać podważone tylko wówczas, gdyby organ dysponował projektem budowlanym t. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez całkowite pominięcie zeznań świadka K. K. w zakresie, w jakim świadek ten zeznawał o fakcie wprowadzenia inwestora przez organ w błąd oraz w zakresie błędnego wskazania innego pozwolenia na budowę oraz niewskazanie, co w zeznaniach tego świadka jest - zdaniem organu - sprzeczne i niejasne, podczas gdy zeznania te są spójne, nie zawierają żadnych wewnętrznych sprzeczności, w całości znajdują potwierdzenie w zeznaniach M. M. oraz jednoznacznie ujawniają okoliczność wprowadzenia inwestora w błąd przez organ.
Z uwagi na powyższe strona skarżąca wnosi:
na podstawie art. 61 § 3 Ppsa w zw. z art. 193 tej ustawy - o
wstrzymanie wykonania decyzji LWINB z dnia [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi
na to, że jej wykonanie (rozbiórka budynku o takich rozmiarach i wartości)
spowoduje wyrządzenie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki;
na podstawie art. 179a Ppsa - z uwagi na to, że skarga kasacyjna opiera się
na oczywiście usprawiedliwionych podstawach - o uchylenie zaskarżonego wyroku przez WSA w Lublinie i rozpoznanie sprawy ponownie,
w razie nieuwzględnienia powyższego wniosku, na podstawie art. 185 § 1
Ppsa - o uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie,
na podstawie art. 203 pkt 1 Ppsa - o zasądzenie od Organu na rzecz
skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
na podstawie art. 176 § 2 Ppsa - o rozpoznanie skargi kasacyjnej na
rozprawie.
na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 Ppsa – o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci mapy z aktualizacji terenu z dnia [...] października 1996 r. a zatem sporządzonej parę miesięcy po zakupie nieruchomości przez M. M. - na okoliczność, że w tym czasie tj. w 1996 r. nie istniał jeszcze budynek o wymiarach takich jak ma budynek "g" na mapach z inwentaryzacji powykonawczej działek sąsiednich, a zatem nie doszło do konsumpcji pozwolenia na budowę przez poprzednika prawnego inwestora.
Pismem z dnia 9 kwietnia 2018 r. pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze kasacyjnej – do ocen o charakterze prawnomaterialnym.
Skarga kasacyjna M. M. nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Analiza postawionych zarzutów pozwala na zakwalifikowanie ich do trzech zasadniczych grup. W pierwszej z nich mieszczą się zarzuty naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 Ppsa, a zawarte w punktach 2), 4) - 7), 9) - 11), 13) – 30), 33), 35), 37) – 40) petitum skargi kasacyjnej, poprzez nierozpoznanie zarzutów sformułowanych w skardze oraz dokonanie przez sąd wojewódzki błędnych ustaleń faktycznych. Druga grupa zawiera zarzut naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 Ppsa, a zawarty w pkt 3 skargi kasacyjnej, polegający na nie przeprowadzeniu i nie dokonaniu przez sąd pierwszej instancji oceny dowodu z dokumentu. Do trzeciej grupy należy zaliczyć zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a zawarte są w punktach 1), 8), 12), 31) – 32), 34) i 36) petitum skargi kasacyjnej, których niewłaściwe zastosowanie doprowadziło do orzeczenia nakazu rozbiórki.
Sposób sformułowania zarzutów i wzajemne ich powiązanie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoduje, iż zasadnym jest, aby rozpoznać je łącznie w wyodrębnionych wyżej grupach.
A. Odnosząc się do zarzutów zawartych w pierwszej grupie, wskazanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 Ppsa zarzutów naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania wskazać należy, że powielały one zarzuty zawarte w skardze wniesionej do WSA w Lublinie i w istocie stanowiły one niezasadną polemikę z oceną, którą zawarł sąd wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, aprobując ustalenia dokonane przez organy nadzoru budowlanego.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej odnoszący się do art. 134 § 1 Ppsa, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z tego względu sąd ten nie ma obowiązku odnosić się do wszystkich zarzutów podnoszonych w skardze, jeżeli nie mają one istotnego znaczenia dla wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Do naruszenia tego przepisu mogłoby więc dojść, gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. To, że strona nie zgadza się z oceną materiału dowodowego dokonaną w tej sprawie przez sąd pierwszej instancji, nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia art. 134 § 1 Ppsa.
Formułując te zarzuty skarżący kasacyjnie wywodzi, iż sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że organy administracji nie dołożyły należytych starań i nie wyjaśniły wnikliwie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a przede wszystkim błędnie uznały, a sąd wojewódzki tego nie zakwestionował, że budowa budynku w oparciu o pozwolenie na budowę z [...] listopada 1989 r. nie była prowadzona i nie doszło do przeniesienia na skarżącego tego pozwolenia. Zdaniem Sądu te zarzuty należy uznać za całkowicie nieuzasadnione. Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organy nadzoru budowlanego dołożyły wszelkich starań, by w sposób wszechstronny ustalić stan faktyczny sprawy. W szczególności, jak wynika ze zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy materiału dowodowego, organy obu instancji podjęły - na szeroką skalę - działania w celu odnalezienia wszelkich dokumentów, w tym decyzji administracyjnych, potwierdzających przeniesienie na skarżącego pozwolenia na budowę udzielonego jego poprzednikowi prawnemu. Zgodnie z art. art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. ocena zgromadzonego materiału dowodowego należy do organu, a nie do Sądu. Sąd bada tylko, czy dokonana w tym zakresie przez organ ocena nie nosi cech dowolności. Zdaniem Sądu Naczelnego, organy obu instancji wnikliwie oceniły obszerny materiał dowodowy, w tym prawidłowo odniosły się do dowodów z zeznań świadków oraz wyjaśniły, z jakich powodów nie dały wiary niektórym twierdzeniom świadków, a inne oceniły jako wiarygodne. Stwierdzić przy tym trzeba, że wymóg dotyczący zwięzłego przedstawienia zarzutów podniesionych w skardze nie nakłada na sąd pierwszej instancji obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich wymienionych w skardze zarzutów, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. Powoływane zaś przez skarżącego okoliczności co do nieprzerwanie prowadzonej budowy obiektu na podstawie pozwolenia z 1989 r. do chwili obecnej nie potwierdziły dokumenty, znajdujące się w aktach sprawy, m. in. ortofotomapy z 2004 r., 2009 r., 2012 r., dokumentacja fotograficzna z lat 2000-2005 i 2009 dołączona do oceny technicznej przedłożonej organowi I instancji w dniu 29.05.2015 r. Przeczą temu również opisane wyżej dokumenty, przekazane przez Sąd Rejonowy w [...] - odpis decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r., znak: [...], a także akty notarialne: z [...] marca 1996 r., Rep. [...] Nr [...], z [...] marca 2006 r., Rep. [...] nr [...]i [...] lipca 2006 r., Rep. [...] nr [...].
Wbrew sugestiom zawartym w skardze nie ma wątpliwości jakiego budynku dotyczy rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, jak też czego dotyczyło wszczęcie postępowania i następnie prowadzone postępowanie wyjaśniające. Dlatego zarzuty odnośnie braku dokładnego ustalenia wymiarów, czy wysokości budynku nie mają znaczenia i nie stanowią, aby sąd administracyjny miał uznać, że decyzja jest niewykonalna i tym samym obarczona wadą nieważności. Wymiary obiektu były określone podczas oględzin w dniu 12 października 2015 r. (szkic sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu oględzin). W trakcie oględzin uczestniczyła p. M. M.-P. – autorka wniesionej kasacji. Z adnotacji zamieszczonej w protokole wynika, że wykonała ona zdjęcie do protokołu. Jednocześnie zapoznała się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w dniu 29 grudnia 2015 r. oraz w dniu 20 maja 2016 r., wykonując też fotografie dokumentów (notatki służbowe). Strony miały możliwość zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym na każdym etapie prowadzonego postępowania, zgodnie z wymogiem art. 10 § 1 K.p.a. W szczególności po przeprowadzeniu ww. oględzin PINB w [...] informował strony o przysługującym ww. prawie (pismo z dnia 6 maja 2016 r. czy z dnia 29 sierpnia 2016 r.). Strona miała też prawo m.in. wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, co wynika z art. 73 § 1 K.p.a. w trakcie całego prowadzonego postępowania i mogła z niego skorzystać. Nadmienić też wypada, że podczas obecności w siedzibie PINB w [...], gdy przesłuchiwane były strony, świadkowie, czy pełnomocnik strony również istniała możliwość zapoznania się z treścią ww. protokołu oględzin. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że fakt nieistnienia decyzji przenoszącej na skarżącego pozwolenie na budowę, udzielone na rzecz [...] decyzją Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzór Budowlanego z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], uwiarygodniają dowody z zeznań świadków.
Trafnie też ocenił sąd pierwszej instancji, że zeznania skarżącego oraz powołanego przez niego świadka – K. K. są sprzeczne z pozostałymi dowodami dopuszczonymi przez organ, które w sposób jednoznaczny potwierdzają, iż na opisanych działkach nr ewid. [...] i [...] nie było rozpoczętej ani prowadzonej budowy, której kontynuację mogłyby stanowić roboty budowlane realizowane przez skarżącego. Stanowisko to potwierdzają przede wszystkim znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dowody w postaci:
- map do celów projektowych działki nr [...] i [...], na których obecnie znajduje się budynek będący przedmiotem postępowania,
- projektu zagospodarowania terenu z naniesionym budynkiem handlowym (kioskiem) sporządzony dla [...] oraz oświadczeniem geodety sporządzającego mapę,
- ortofotomapy, uzyskane z CODGIK z lat 2004, 2009 i 2012,
- fotografie znajdujące się w przedłożonej przez inwestora ocenie technicznej.
Powyższe dowody wykazują we wskazanych okresach, z których te dowody pochodzą, istnienie innego obiektu niż objęty niniejszym postępowaniem, który ma inne wymiary (szerokość, długość, kształt) i jest inaczej zlokalizowany (można to również porównać z ustaleniami dokonanymi przez PINB w [...] podczas oględzin, dokumentacją fotograficzną zawartą w aktach sprawy czy przedłożonym do PINB w [...] w dniu 31 lipca 2015 r. uzupełnieniem oceny technicznej opracowanej przez A. D. (k. 85 akt I instancji), w którym został przedstawiony m. in. plan lokalizacji omawianego budynku jak też mapa do celów projektowych, sporządzona w skali 1 : 500 wykonana w dniu 24 listopada 2014 r., na której zaznaczone jest usytuowanie rozpoznawanego obiektu realizowanego przez M. M. oraz część rysunkowa oceny technicznej. Dowody te przeczą też twierdzeniom odnośnie "opierania się" nowego budynku (przedmiotowego budynku handlowo-usługowego) na ścianach poprzednio istniejącego budynku warsztatowego. Lokalizacja istniejącego poprzednio warsztatu jest uwidoczniona na planie realizacyjnym opracowanym w dniu 15 marca 1986 r. Analiza wyżej wskazanych dowodów nie daje również podstaw do uznania, że rozpatrywany budynek handlowo-usługowy stanowi rozbudowę poprzednio istniejącego budynku warsztatowego
Zasadnie sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się również kopia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. w sprawie nabycia przez [...] prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków znajdujących się na tym gruncie wraz z wykazem budynków, który potwierdza, że w dacie wydania tej decyzji na działkach nr ewid. [...] i [...] znajdowały się jedynie dwa budynki: budynek biurowo-socjalny, murowany z cegły oraz budynek magazynowo-garażowy, murowany o konstrukcji stalowej. Taki stan zagospodarowania opisanych działek potwierdza też odpis aktu notarialnego zakupu nieruchomości przez skarżącego i jego żonę działek, z którego wynika, iż przedmiotem sprzedaży są działki gruntu oraz dwa budynki: biurowo-socjalny oraz budynek magazynowo-garażowy. Niewątpliwie we wskazanej dokumentacji brak jest jakiejkolwiek wzmianki co do prowadzonej budowy, czy budynku będącego w trakcie realizacji. Z dokumentów tych nie wynika również, by przedmiotem sprzedaży była również "dokumentacja budowlana wraz z prawomocną decyzją". Brak jest także informacji, dotyczącej przeniesienia pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], na rzecz kupujących bądź na jedynie na skarżącego. A w związku z tym, że organy stwierdziły, iż decyzja z dnia [...] listopada 1989 r. nie została przeniesiona na skarżącego, to nie miały podstaw do zawieszenia postępowania w oparciu o art. art. 97 § 1 pkt 4, 100 § 1 i § 2 K.p.a., do czasu rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej, którą - zdaniem strony skarżącej - było wygaśnięcie tejże decyzji o pozwoleniu na budowę.
Podkreślić należy że organ administracji publicznej dokonuje ustaleń stanu faktycznego nie tylko opierając się na zgromadzonym materiale dowodowym, ale także na podstawie swobodnej oceny dowodów, o czym mowa w art. 80 K.p.a. Przyjęcie koncepcji oparcia postępowania dowodowego na zasadzie swobodnej oceny dowodów uzasadnia to, by organ przy ustaleniu prawdy na podstawie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów i mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego (wyjaśniającego) w danej sprawie, ustalić stan faktyczny.
Dokonana przez organ II instancji ocena dowodów opierała się na zebranym materiale dowodowym i była oparta na wszechstronnej ocenie jego całokształtu.
Według organu odwoławczego wskazana przez M. M. na
początku postępowania wyjaśniającego data rozpoczęcia budowy (rok 2011) jest najbardziej przybliżona do rzeczywistej. Fakt ten potwierdzają wykonane wydruki z "Google maps" (notatka służbowa PINB w [...] z dnia [...].11.2015 r.), które przedstawiają trwającą budowę związaną z przedmiotowym budynkiem. W dacie - maj 2013 r., - widoczny jest wykonany parter z gazobetonu oraz strop nad parterem, w trakcie realizacji jest piętro (widoczne ściany zewnętrzne z gazobetonu). Przedmiotowy wydruk ze strony internetowej jak również ortofotomapy z roku 2012, dają podstawę do uznania, że budowa budynku handlowo-usługowego została rozpoczęta w okresie 2012-2013 r. Potwierdzeniem powyższego jest również oświadczenie skarżącego M. M. w piśmie złożonym do PINB w [...] w dniu 28 lipca 2014 r., w którym inwestor wskazuje, że "roboty budowlane zostały rozpoczęte w miesiącach letnich 2012 roku i trwają do dnia dzisiejszego. Do zakończenia robót budowlanych pozostały prace wykończeniowe".
Ponownie należy zatem podkreślić, że sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że organy administracji obu instancji orzekające w sprawie należycie ustaliły wszystkie istotne okoliczności w sprawie, a dokonana przez te organy ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie nosi znamion dowolności - stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Sąd pierwszej instancji wskazał, że w celu wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, organy administracji obu instancji przeprowadziły dowody m. in. z dokumentów, z zeznań świadków, z oględzin oraz z przesłuchania stron. W sposób przejrzysty przedstawiły również organy przyjęty sposób rozumowania w uzasadnieniach swych decyzji, które odpowiadają wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Organy odniosły się też należycie do argumentów strony skarżącej podniesionych w toku postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do przeprowadzania innych dowodów niż te, które organ przeprowadził i rozważył. W tej sytuacji taką ocenę przedstawioną przez sąd pierwszej instancji Sąd Naczelny podziela.
Nie mogły zostać uznane za skuteczne zarzuty kwestionowania zaskarżonego wyroku w następstwie skierowania postanowienia PINB w [...] zobowiązującego do przedłożenia stosownych dokumentów także wobec A. M. Argumentacja skargi kasacyjnej w tej części zarzutu (pkt 39 petitum skargi kasacyjnej) jest sprzeczna, skoro bowiem uczestniczka nie była inwestorem przedmiotowego budynku, to wstrzymanie robót budowlanych nie obciąża jej. Niesporne przy tym jest, że obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów, celem możliwości podjęcia legalizacji prowadzonej budowy, został skutecznie skierowany do skarżącego kasacyjnie. Nie zasługuje na uwzględnienie próba tłumaczenia skarżącego kasacyjnie, który posługiwał się w pismach kierowanych do organów liczbą mnogą, co sugerowało iż inwestorami są współwłaściciele działek – małżonkowie M., aby teraz ten argument podnosić na rzecz wadliwości zaskarżonej decyzji. Sąd wojewódzki nie był związany zarzutami skargi, kwestia pominięcia powyższej kwestii i brak wyraźnego ustosunkowania się do powyższego zagadnienia, w ocenie Sądu Naczelnego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a skompresowane w pierwszej grupie, tj. zarzuty naruszeń art. 134 § 1 Ppsa, w zw. z art. 15 K.p.a., art. 80 i 140 K.p.a., art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., art. 136 K.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 i 2 K.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 140 K.p.a., art. 134 § 1 w zw. z art. 48 ust. 1, 3 i 4 uPb, art. 10 § 1 K.p.a., art. 79 § 1 i 2 K.p.a., art. 75 § 1 w zw. z art. 79 § 1 i 2 w zw. z art. 67 § 1 i 2 pkt 2 K.p.a., art. 142 K.p.a., art. 105 § 1, art. 138 § 1 i 2 K.p.a., art. 61 § 1 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 32 i 33 § 2 K.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie.
B. Niezrozumiały jest zarzut powołany w pkt 3) skargi kasacyjnej, a dotyczący naruszenia art. 106 § 3 Ppsa oraz art. 233 § 1 K.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 5 poprzez nieprzeprowadzenie i niedokonanie oceny (nieodniesienie się) przez sąd pierwszej instancji do zawnioskowanego w skardze dowodu z dokument w postaci dokumentu z mapy z aktualizacji terenu z dnia 11 października 1996 r., skoro twierdzenia zawarte w skardze odnośnie trwania budowy (związanej z realizacja omawianego budynku handlowo-usługowego) od 1990 r. są sprzeczne ze stanem zabudowy uwidocznionym na mapie z 1996 r., która została załączona do skargi. To tylko tym bardziej uzasadnia, że twierdzenia strony są dyskusyjne, wątpliwe i trudno dać im wiarę. Skarżący kasacyjnie bardzo często sam sobie przeczy powołując się na określone dowody w sprawie, które w zestawieniu z pozostałymi dowodami w sprawie ocenianymi tak przez organy administracji są rozbieżne i nijak mają się do siebie.
C. Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, zawarte w punktach 1), 8), 12), 31) – 32), 34) i 36) petitum skargi kasacyjnej, których niewłaściwe zastosowanie miało doprowadziło do orzeczenia nakazu rozbiórki.
W pierwszej kolejności wskazać należy na stanowisko skarżącego kasacyjnie, który w piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. wyjaśniał, że wskazany obiekt budowlany nie stanowi budynku handlowo-usługowego, realizowanego w oparciu o wskazaną wyżej decyzję w okresie od lata 2011 r. (bądź 2012 r.), lecz budynek gospodarczy, którego budowa trwa nieprzerwanie od ponad 20 lat i jest prowadzona na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], zatwierdzającej plan realizacyjny zagospodarowania przestrzennego działki nr [...] i [...] i udzielającej na rzecz [...] pozwolenie na rozbudowę zaplecza magazynowo-składowego na tych działkach. Skarżący twierdził przy tym, że zaplecze gospodarcze, którego dotyczy ww. pozwolenie na budowę w momencie nabycia nieruchomości od likwidowanego przedsiębiorstwa było w budowie, a decyzja ta była przeniesiona na niego - w trybie art. 40 uPb. Jednocześnie skarżący podniósł, że prowadzone przez niego roboty budowlane odbiegają – w sposób istotny – od zatwierdzonego wskazaną decyzją projektu budowlanego, realizowane są bez wymaganego prawem nadzoru kierownika budowy, a nadto nie jest prowadzony dziennik budowy.
Wskazać należy, co zauważył również sąd pierwszej instancji, że niewątpliwie Starosta [...], który obecnie jest organem administracji architektoniczno-budowlanej właściwym w sprawach dotyczących zarówno udzielenia pozwolenia na budowę, jak i przeniesienia tego pozwolenia, poinformował organ I instancji pismem z dnia 27 października 2015 r., że decyzja o pozwoleniu na rozbudowę zaplecza magazynowo-składowego z dnia [...] listopada 1989 r., wydana dla [...], nie została przeniesiona na skarżącego. Poza sporem jest też, że pomimo licznych zapytań kierowanych przez organ pierwszej instancji do właściwych archiwów, nie odnaleziono tej decyzji. Nadto, nikt ze świadków przesłuchanych w tej sprawie nie widział tej decyzji.
Zdaniem Sądu to skarżący - jako inwestor prowadzący roboty budowlane miał i ma obecnie obowiązek przechowywać wspomniane decyzje przez okres istnienia omawianego obiektu budowlanego. To inwestor powinien przechowywać dokumenty obrazujące przebieg zgodnego z prawem procesu inwestycyjno-budowlanego. Skarżący, pomimo twierdzeń, że zostało na niego przeniesione pozwolenie na budowę udzielone dla [...] decyzją Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzór Budowlanego z dnia [...] listopada 1989 r., nie przedstawił ostatecznej decyzji w przedmiocie przeniesienia tego pozwolenia. Poza sporem jest również, że skarżący powołując się na prowadzenie robót budowlanych z istotnym odstępstwem od omawianego pozwolenia na budowę, nie złożył organom nadzoru budowlanego ani projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego wskazaną decyzją o pozwoleniu na budowę, ani też projektu architektoniczno- budowlanego, zgodnie z którym miałby realizować – z odstępstwem od pierwotnego pozwolenia na budowę – obiekt budowlany.
Nie budzi zarazem wątpliwości Sądu, że fakt nieistnienia decyzji przenoszącej na skarżącego pozwolenie na budowę, udzielone na rzecz [...] decyzją Urzędu Miejskiego w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzór Budowlanego z dnia [...] listopada 1989 r., znak: [...], uwiarygodniają dowody z zeznań świadków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo ocenił sąd pierwszej instancji, że początkowo wskazywana przez inwestora data rozpoczęcia robót budowlanych, to jest rok 2011, jest najbardziej prawdopodobna. Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał za trafną w całości podnoszoną w tym zakresie argumentację organów obu instancji, stąd nie ma potrzeby jej powielania.
Zwrócić należy uwagę, że stan istniejącego murku przedstawiony w dokumentacji fotograficznej obrazującej okres 2000-2005 r. i 2009 r. jest identyczny. Oznacza to, że żadne roboty budowlane nie były prowadzone pomiędzy tymi latami, to jest w okresie od 2000 do 2009 r. Ma to istotne znaczenie, albowiem przepis art. 37 ust. 1 uPb (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 sierpnia 2008 r. - dnia, w którym weszła w życie ustawa z dnia 26 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, Dz. U. Nr 145, poz. 914), jak też odpowiednio przepis art. 32 uPb z 1974 (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), który obowiązywał w chwili wydawania pozwolenia na budowę z dnia [...] listopada 1989 r., stanowił, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 2 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata (po wskazanych zmianach Prawa budowlanego z 1994 r. - na czas dłuższy niż 3 lat).
W przypadku zatem gdyby roboty budowlane były wykonywane w oparciu o pozwolenie na budowę i zostały przerwane na czas dłuższy niż dwa lata, wznowienie dalszych robót budowlanych mogłoby nastąpić wyłącznie po wydaniu przez właściwy organ nowej decyzji zezwalającej na prowadzenie (kontynuację) budowy. W innym przypadku wykonywanie po przerwie dwuletniej robót budowlanych bez udzielenia nowego pozwolenia na budowę jest traktowane jako samowolne realizowanie robót i wówczas organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do podjęcia działań zmierzających do doprowadzenia tych robót do zgodności z prawem.
Trafnie przy tym podniósł sąd pierwszej instancji, przyjmujący ustalenia organu odwoławczego, że istnienie murku, pozostałości po dawnym ogrodzeniu zostało uwidocznione na ortofotomapach z 2004 r., 2009 r. i 2012 r. uzyskanych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (k. 125 akt adm. I instancji). Wymienione ortofotomapy nie wskazują zaś, aby w tym okresie była prowadzona na działkach nr ewid. [...] i [...] w [...] budowa przedmiotowego obiektu. Z ortofotomapy pochodzącej z 2012 r. wynika natomiast, że murek biegnący w kierunku działki nr [...] i [...] uległ rozebraniu.
Wobec zatem ustalenia, że budowa obiektu jest realizowana bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zasadne stało się zastosowanie trybu określonego w art. 48 uPb.
W myśl art. 48 ust. 4 uPb - w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Według przepisu art. 48 ust. 1 uPb - właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W sytuacji braku wywiązania się do dnia 7 października 2016 r. z obowiązków nałożonych postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], które należało wykonać do dnia 31 stycznia 2015 r., tj. przedłożenia dokumentów takich jak: zaświadczenia Burmistrza Miasta [...] o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 4 egzemplarzy projektu budowlanego ww. budynku handlowo-usługowego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem właściwej izby samorządu zawodowego o wpisaniu projektanta na listę jej członków; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na treść przepisu art. 48 ust. 4 uPb organ nadzoru budowlanego był zobligowany do zastosowania przepisu art. 48 ust. 1 tej ustawy. Wobec zatem prawidłowego ustalenia, że skarżący samowolnie, to jest bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zrealizował opisany wyżej budynek, organy nie były uprawnione do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 uPb, co starała się nieudolnie udowadniać strona postępowania we wniesionej skardze kasacyjnej.
Z tych powodów zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego podniesione w skardze kasacyjnej, a to art. 48 ust. 1, 3 i 4 uPb, art. 40 ust. 1 uPb, art. 37 ust. 1 uPb i art. 50 ust. 1 uPb nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
D. Kwestia natomiast przeprowadzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny dowodu z dokumentu w postaci mapy z aktualizacji terenu z dnia 11 października 1996 r. została wyjaśniona w części B. uzasadnienia niniejszego wyroku.
E. Z powyższych względów i uznając, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, oddalono ją na podstawie art. 184 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło