II SA/Bk 92/17

WyrokWSA w Białymstoku2017-04-12

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Mirosław Wincenciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie historycznego dokumentu (umowy przekazania gospodarstwa rolnego) w sytuacji, gdy po dacie tego dokumentu miały miejsce inne zdarzenia prawne skutkujące nowe wpisy ewidencyjne?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie historycznego dokumentu, jeśli po dacie tego dokumentu miały miejsce inne zdarzenia prawne skutkujące nowe wpisy. Wniosek o zmianę danych ewidencyjnych na podstawie historycznego dokumentu jest traktowany jako postępowanie weryfikacyjne, które może być wszczynane wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. Aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić jedynie w oparciu o nowe zdarzenie prawne lub w trybie postępowania weryfikacyjnego wszczynanego z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S. wniosła o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na ujawnieniu powierzchni działek zgodnie z umową przekazania gospodarstwa rolnego z 1978 r. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że po dacie umowy miały miejsce inne zdarzenia prawne (m.in. zniesienie współwłasności, połączenie działek), które skutkowały nowymi wpisami ewidencyjnymi. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego zebrania materiału dowodowego i błędne zastosowanie przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2016 r. nr [...] Starosty S., odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto S., polegającej na wprowadzeniu umowy sporządzonej w Urzędzie Miasta i Gminy w S. nr [...] z dnia [...] września 1978 r., dotyczącej przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego. Decyzja ta został wydana na podstawie następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. We wniosku z dnia 2 maja 2016 r. T. S. zwróciła się do organu pierwszej instancji o wprowadzenie do ewidencji gruntów i budynków obrębu miasto S. przedmiotowej umowy dotyczącej przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego. Umową tą T. S. (aktualnie T. S.) przejęła od rodziców S. i B. S. gospodarstwo rolne położone na terenie miasta S. Starosta S. decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] odmówił wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków wnioskowanej zmiany. W uzasadnieniu podano, że T. S. wnioskując o wprowadzenie żądanej zmiany, nie udokumentowała jej nowym zdarzeniem prawnym skutkującym wprowadzenie tej zmiany. W następstwie odwołania T. S., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] uchylił rozstrzygniecie I – instancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu uchylenia podano, że przedmiotowa umowa przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego dotyczy gruntów dla których wydano w 1978 r. trzy akty własności ziemi z których jeden dotyczył działek nr 12 m 52, 89 m 9; drugi działki nr 11/1 m 52; trzeci działki nr 87 m 9. Organ odwoławczy podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż działki te nie odpowiadają obecnej numeracji działek w prowadzonej aktualnie ewidencji gruntów. W tym postępowaniu administracyjnym, organ ewidencyjny nie udokumentował okresu powstania tych działek oraz ich powierzchni, jak też dokonywanych dla tych działek zmian w ramach prowadzonych z urzędu działań modernizacyjnych tak, aby numeracja działek z aktów własności ziemi była powiązana z aktualną numeracją działek, w tym i ich powierzchnią. Ten stan rzeczy pozwoli na ustalenie w pierwszej kolejności, czy wnioskodawca jest stroną postępowania w kwestii żądanej zmiany co do wszystkich działek, czy też do ich części. Nakazano także ustalenie jakie przepisy zobowiązywały organ ewidencyjny do wprowadzenia z urzędu zmiany nr [...], oraz sposób jej dokumentowania. Nadto nakazano ustalenie czy strona żąda zmiany w stosunku do całości umowy, czy też do jej części, albowiem z treści odwołania wynika, że kwestionuje ona zapis wyłącznie w stosunku do obecnej działki nr [...]. W tej kwestii ma być też ustalone, czy żądana zmiana ma dotyczyć zmiany podmiotowej i przedmiotowej, czy też tylko wyłącznie przedmiotowej (numeracji działek, powierzchni działki). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] października 2016 r. po raz kolejny odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany do ewidencji gruntów i budynków. Organ podtrzymał swoje stanowisko, że T. S. wnioskując o wprowadzenie żądanej zmiany, nie udokumentowała jej nowym zdarzeniem prawnym skutkującym wprowadzenie tej zmiany. Z tą decyzją nie zgodziła się T. S. wskazując, że organ ewidencyjny rozpatrując sprawę powinien udokumentować okresy powstania tych działek oraz ich powierzchnie oraz dokonanych dla tych działek zmian w ramach prowadzonych z urzędu działań w taki sposób, aby numery działek z aktów własności ziemi były powiązane z aktualną numeracją działek w tym ich powierzchnią, a także wskazać przepisy które zobowiązywały organ ewidencji gruntów do wprowadzenia z urzędu zmian i sposób jej dokumentowania. Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, wyjaśnienie wszystkich powierzchni zgodnie ze stanem na gruncie ponieważ po przeprowadzeniu rozgraniczenia powstały punkty, które nie pokrywają się z mapą ewidencyjną i zasadniczą. Ponadto wskazała, że organ ewidencyjny w ogóle nie zebrał materiału dowodowego do rozpatrzenia złożonego wniosku. W piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. uzupełniającym odwołanie wniosła o wyjaśnienie stanu prawnego i faktycznego działek nr [...], [...] i [...], albowiem odzwierciedlony stan prawny i faktyczny prowadzonej ewidencji gruntów nie jest zgodny ze stanem na gruncie, zobowiązując jednocześnie organ ewidencyjny do doprowadzenia sprawy do normalności. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję podał, że wniosek T. S. dotyczył żądania dokonania zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami [...] (stary nr [...]) i [...] (stary nr [...]), przez wykazanie dla tych działek powierzchni w operacie ewidencyjnym m. S. zgodnie z umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr [...] z dnia [...] września 1978 r. Treść żądania została jednoznacznie sprecyzowana przez W. P., pełnomocnika T. S. w protokole z przesłuchania strony, sporządzonym w dniu 29 sierpnia 2016 r. Następnie podano, że działkę nr [...] (obecnie nr [...]) o pow. 0.0543 ha oraz działkę nr [...] (po odnowieniu operatu ewidencji gruntów w 1978 r. – nr [...], aktualnie części działki nr [...]) o pow. 0.0408 ha ujawniono w momencie założenia ewidencji gruntów, tj. w roku 1962 na podstawie pomiarów stanu posiadania gruntami m. S. przeprowadzonych w latach 1947-1950 dla potrzeb założenia katastru gruntów. Jako osobę władająca ww. działkami wykazano B. S. Następnie na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu gospodarstw rolnych w odniesieniu do działek nr [...] i [...] przeprowadzono postępowanie uwłaszczeniowe, w wyniku którego został wydany w dniu [...] grudnia 1975 r. akt własności ziemi nr [...], stwierdzający nabycie prawa własności ww. nieruchomości przez B. S. Powyższy akt własności ziemi został uchylony w rezultacie wznowienia postępowania w sprawie uregulowania własności nieruchomości dokonanego decyzją z dnia [...] września 1978 r. Ostatecznie aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...] września 1978 r. Naczelnik Miasta i Gminy w S. ponownie stwierdził nabycie własności działki nr [...] o pow. 0.0543 ha na rzecz B. S. Natomiast prawo własności działki nr [...] o pow.0.0408 ha aktem własności ziemi nr [...] z dnia [...] września 1978 r. przyznano na rzecz W. S. (obecnie W. P.) i jej ojca B. S. Umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] września 1978 r. nr [...] B. i S. S. przenieśli na T. S. (obecnie T. S.) między innymi prawo własności działki nr [...] oraz udział 1/2 w prawie własności działki nr [...]. Na podstawie dokonanego, w tym samym roku 1978 przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno - Kartograficzne w B. odnowienia operatu ewidencji gruntów obrębu miasta S., działce o starym numerze [...] został nadany numer [...], jej powierzchnię określono na 0.0627 ha, a działce o starym numerze [...] został nadany numer [...] ze wskazaniem jej powierzchni na 0.0316 ha. Podczas nowego pomiaru dokonanego w 1976 r. przyjęto przebieg granic dla tych działek w sposób odmienny niż wykazano to na mapie z 1949 r. Przedmiotową umowę przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego ujawniono w rejestrach gruntów założonych w wyniku ww. odnowienia pod numerem [...]. Po zawarciu umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego w 1978 r. powstały kolejne dokumenty, z których wynika inny stan prawny przedmiotowych nieruchomości. I tak postanowieniem z dnia [...] października 1986 r. Sąd Rejonowy w S. w sprawie [...] dokonał zniesienia współwłasności nieruchomości opisanej działką nr [...] stanowiącej współwłasność W. P. i T. P. W tym postępowaniu sądowym, biegły sądowy W. Cz. stwierdził błąd w powierzchni działki nr [...], jak i w pozostałych działkach nr [...] i [...]. W zaistniałej sytuacji, biegły dokonał ponownego obliczenia powierzchni dla tych działek z precyzją zapisu do 0,0001 ha, przyjmując za podstawę obliczeń przebieg granic ewidencyjnych z nowego pomiaru z 1976 r. i uwzględnionych w 1978 r. przy odnowieniu operatu ewidencyjnego m. S. W wyniku tych obliczeń działka nr [...] otrzymała powierzchnię 0,0494 ha, natomiast działka nr [...] powierzchnię 0,0436 ha. W wyniku zniesienia współwłasności W. P. otrzymała nieruchomość opisaną działką nr [...] o powierzchni 0,0184 ha, natomiast W. P. i T. S. na współwłasność - nieruchomość opisaną działką nr [...] o powierzchni 0,0252 ha. Stan prawny wynikający ze zniesienia współwłasności został ujawniony w operacie ewidencyjnym m. Sokółka pod numerem [...]. Następnie w latach 2005 – 2007, na podstawie przepisów art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta S. przeprowadził kompleksową modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu m. S., poprzez założenie ewidencji budynków i lokali oraz aktualizację użytków gruntowych. W ramach tej modernizacji, działki nr [...], [...] i [...] zachowały swoje dotychczasowe powierzchnie. W dalszej kolejności na wniosek W. P. i T. S. z dnia [...] lutego 2010 r. Starosta S. decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] dokonał połączenia działki nr [...] o powierzchni 0,0252 ha z działką nr [...] o powierzchni 0,0044 ha, w wyniku której to czynności powstała działka nr [...] o powierzchni 0,0296 ha. Powyższe ujawniono w operacie ewidencyjnym m. S. pod numerem zmiany [...]. Organ odwoławczy podał, że bezspornym w sprawie jest, iż przedmiotem żądania T. S. jest wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. S., polegającej na przywróceniu stanu powierzchniowego dla działek nr [...] i [...] sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego wykonanego w 1978 r. W ocenie organu, przywrócenie stanu sprzed 1978 r. i wykazanie powierzchni na podstawie dokumentów archiwalnych z 1947-1950 byłoby działaniem nieuprawnionym, albowiem wobec wskazanej chronologii powstawania dokumentów powstał nowy zapis ewidencyjny w stosunku do działki nr [...], natomiast działka nr [...] w dacie złożenia wniosku przez T. S. nie występuje w operacie ewidencyjnym już od 1986 r. Ponadto, podstawą ustalenia przebiegu granic działek w obrębie m. S. był operat odnowienia ewidencji gruntów z 1978 r., dla którego w latach 2005 - 2007 na podstawie czynności modernizacyjnych dotychczasową analogową mapę ewidencyjną (papierową) zastąpiono nową mapą numeryczną. Aktualizacja ewidencji gruntów i budynków żądana przez T. S. na podstawie wniosku z dnia 2 maja 2016 r. nie może więc powodować skutków prawnych z mocą wsteczną. Należy mieć ponadto na uwadze, że dokonanie obecnie w ewidencji gruntów i budynków korekt kształtu, jak i powierzchni prowadziłoby do zmiany uwzględnionych dotąd w ewidencji gruntów i budynków skutków sądowej umowy zniesienia współwłasności z 1986 r., jak i decyzji administracyjnej Starosty z 2010 r. dotyczącej połączenia działek nr [...] i [...]. Dokonanie tego rodzaju korekt poprzez zmiany w ewidencji gruntów i budynków jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestie granic działek nr [...] i nr [...] (przed jej podziałem) są typowym postępowaniem weryfikacyjnym o którym mowa § 54 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności, podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego w takim przypadku już z urzędu. Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła T. S. i zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, 28, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. polegające na: a) nieprawidłowym zgromadzeniu materiału dowodowego, poprzez nie dołączenie do rozpatrywanej sprawy istniejącego rozgraniczenia działek stary nr 87, 88, 89 i 85, potwierdzonym po rozgraniczeniu w roku 1962, 1971 i 1974; b) nie rozpatrzeniu materiałów z odnowienia, o których mowa w § 34, § 37 i § 38 zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r.; c) błędne przyjęcie przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., podczas, gdy sprawa ta powinna być rozpatrzona w oparciu o zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r.; d) zaniechanie podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pozostawienia poza rozważeniami organów przebiegu procedury dokonania przez biegłego zmian operatu ewidencji, a zwłaszcza prawidłowego przebiegu tegoż postępowania pod kątem ww. zarządzenia; 2. art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważających świadomość prawną obywateli, co polegało w szczególności na wywodzie tezy, że za jakość danych uwidocznionych w prowadzonym operacie ewidencji jak i w przyjętym do zasobu geodezyjnego operacie sporządzonym przez biegłego w największym stopniu odpowiedzialność ponoszą właściciele tych gruntów podczas, gdy zmiany w operacie ewidencji dokonane zostały w roku 1978 i 1986 z urzędu, natomiast o wprowadzeniu tych zmian oraz o toczącym się postępowaniu organ nie poinformował oraz nie użył do zmian istniejących rozgraniczeń ani wznowienia granic; 3. art. 12, 35 § 1 i 36 § 1 K.p.a. poprzez celowe przedłużanie terminu załatwienia sprawy i nie wszczynania postępowania wydając decyzję nie zgodną z prawem, gdyż sprawa jest nieskomplikowana i mogła być załatwiona w ciągu miesiąca; 4. prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 20 ust. 1 i 2, 22, 23 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zastosowaniu wskazanych norm prawnych w sytuacji, gdy wniosek obejmował w swoim zakresie wprowadzenie umowy przekazania gospodarstwa, gdyż tylko taki dokument skarżąca posiada, który mówi, że jest ona właścicielem konkretnej działki i konkretnej powierzchni, natomiast to co jest wykazane w operacie ewidencji prowadzonej przez Starostę nijak się ma do tego dokumentu, a więc to Starosta powinien wykazać jakie dokumenty zmieniły granice i powierzchnie działek skarżącej, a w tym postępowaniu nie zostało to dostatecznie wyjaśnione; 5. § 67 pkt 6 i § 72 ust. 4 zarządzenia z dnia 20 lutego 1969 r. poprzez nie zawiadomienie i dokonanie zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów bez wydania decyzji administracyjnej; 6. § 45, 46 i 47 obowiązującego rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. poprzez to, że mimo wyjaśnionych nieprawidłowości nie dokonano zmiany w zapisach operatu ewidencji i nie wszczęto postępowania wyjaśniającego z urzędu ponieważ z urzędu powstałe błędy w operacie ewidencji i z urzędu powinny być poprawione; Zarzucono także, że organ odwoławczy jako jednostka nadrzędna sprawująca nadzór nad organem pierwszej instancji nie podjął żadnych starań, ani działań zmierzających do prawidłowego załatwienia sprawy i skorygowania dokumentacji, która zawiera błędy rachunkowe w obliczaniu powierzchni jak i błędy formalne brak protokołów przyjęcia granic strony postępowania. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Z uzasadnienia skargi, uzupełnionego w piśmie procesowym z dnia 27 lutego 2017 r., wynika że skarżąca żąda wyjaśnienia rozbieżności w powierzchni działek wynikającej z umowy z 28 września 1978 r. dotyczącej przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego a prowadzonym przez organ operatem ewidencji. Zdaniem skarżącej organy nie wyjaśniły na podstawie jakiego dokumentu dokonały zmiany w operacie ewidencji gruntów działki nr [...] (stary nr [...]) w zakresie powierzchni i granic z 543 m 2 na 627 m 2. Nie wydano żadnej decyzji o zmianie powierzchni i granic tej działki. Według aktu własności ziemi miała ona powierzchnię 543 m 2, następnie została zmieniona na powierzchnię 627 m2 a kiedy otrzymała powierzchnię 494 m 2 też nie wiadomo. Tak samo dzieje się z działką nr [...], która według aktu własności ziemi miała powierzchnię 408 m 2, następnie nie wydając decyzji i nie zawiadamiając stron zmieniono powierzchnię tej działki na 316 m 2, później biegły przeliczył jej powierzchnię i bez zawiadomienia i bez wydania decyzji zmienił ją na 436 m 2. Zdaniem skarżącej organ niewłaściwie prowadzi ewidencję, wprowadzając do niej dokumentację niezgodnie z prawem, łamiąc przepisy. W szczególności twierdzenie o odnowieniu jest nie na miejscu, albowiem w przypadku działek nr [...] i [...] (nowy nr [...] i [...]) nie można mówić, że odnowienie było skuteczne. Z części dokumentów, które otrzymała skarżąca wynika bowiem, że ówczesny właściciel nie brał w nim udziału i nie podpisał protokołu. Tak samo podstawą wpisu do ewidencji nie mógł być operat techniczny, albowiem biegły samowolnie dokonał przeliczenia, a organ samowolnie bez wiedzy stron i sprawdzenia tego operatu wprowadził go do ewidencji. Skarżąca wywiodła, że operat wniesiono do ewidencji z naruszeniem zarządzenia z 1969 r., albowiem nie wydano stosownej decyzji administracyjnej. Skoro organ niewłaściwie prowadzi ewidencję, to powinien sam to jak najszybciej naprawić a nie nakazywać skarżącej wykonanie teraźniejszej dokumentacji celem naprawienia ewidencji. Zdaniem skarżącej umowa przekazania gospodarstwa wcale nie odżywa, ale jest obowiązującym dokumentem własności. Nie ma innego dokumentu jak właśnie ta umowa z którego wynikałaby prawidłowa powierzchnia działek i nie jest to dokument historyczny. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa, jako że w okolicznościach sprawy nie było możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej, domagającej się dokonania zmiany w odniesieniu do działek oznaczonych numerami [...] (stary nr [...]) i [...] (stary nr [...]), przez wykazanie dla tych działek powierzchni w operacie ewidencyjnym m. S., zgodnie z umową przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego nr [...] z dnia [...] września 1978 r. Niemożność uwzględnienia wniosku skarżącej o dokonanie zmiany powierzchni działek według stanu wynikającego z umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z 1978 r., wynika z charakteru żądania strony. Skarżąca swoim wnioskiem nie dążyła bowiem do zaktualizowania wpisu w ewidencji w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany, ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych w oparciu o treść historycznego dokumentu stanowiącego podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Zapoczątkowane wnioskiem skarżącej postępowanie administracyjne było zatem typowym postępowaniem weryfikacyjnym. Takie zaś postępowanie w świetle przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; dalej zwana jako ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm.; dalej zwane rozporządzeniem), jest postępowaniem kompleksowym, wszczynanym jedynie z urzędu. Okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 rozporządzenia, weryfikację danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 10 lat, obejmując nią co najmniej 10% dokumentów źródłowych, które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie, co najmniej raz na 15 lat, obejmując nią obszar całego obrębu. Stosownie zaś do treści § 54 pkt 5 rozporządzenia właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu operatu ewidencyjnego może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowych krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji operatu niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego, tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu (§ 54 pkt 6 rozporządzenia). Na wniosek może być prowadzone przed organem ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne, wprowadzające do ewidencji zmiany objęte nowym zdarzeniem prawnym, powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji danych kwestionowanych. Istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi bowiem jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach prawnych i fizycznych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy). Ewidencja gruntów i budynków ma charakter wyłącznie rejestrowy, inaczej techniczno – deklaratoryjny. W postępowaniu ewidencyjnym nie tworzy się zmian, ale rejestruje zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi. Organy ewidencji gruntów i budynków rejestrują w ewidencji stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencji nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu. Przez żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji, nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy, aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się z urzędu lub na wniosek oraz następuje w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie natomiast do treści § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych. Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega zatem na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji powinna być udokumentowana. W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżąca żądając wprowadzenia zmiany w ewidencji w odniesieniu do powierzchni działek nr [...] i [...], nie udokumentowała tego żadnym nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu danych przez nią kwestionowanych. Z tych przyczyn ani starosta ani organ nadzoru geodezyjnego i kartograficznego drugiej instancji, nie mieli podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany. Rację ma organ, że wprowadzenie stanu powierzchniowego dla działek nr [...] i [...] sprzed odnowienia operatu ewidencyjnego wykonanego w 1978 r. i wykazanie ich powierzchni na podstawie dokumentów archiwalnych, jest niedopuszczalne w trybie aktualizacji ewidencji. W sprawie niniejszej bowiem po dacie sporządzenia umowy przekazania gospodarstwa rolnego miały miejsce zdarzenia, które były podstawą nowych zapisów ewidencyjnych w stosunku do tych działek. W świetle powyższego za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego w szczególności art. 20 ust. 1 i 2, 22, 23 i 24 ustawy oraz § 45, 46 i 47 rozporządzenia poprzez to, że mimo istniejących nieprawidłowości nie dokonano zmiany w zapisach operatu ewidencji. Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. Wskazane przepisy nakazują organom wyjaśnienie istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto elementy powyższe mają znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, w szczególności uzasadnienie winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Nieustalenie przez organy w ramach toczącego się postępowania lub pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, może stanowić przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, organy nie dopuściły się takiego naruszenia. Sprawa została przez organy wyjaśniona prawidłowo w kontekście przesłanek stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W sprawie nie zachodziła potrzeba uzupełniania materiału dowodowego o dokumenty dotyczące zdarzeń stanowiących podstawę wpisów ewidencyjnych mających miejsce po zawarciu umowy przekazania gospodarstwa rolnego. Weryfikacja danych ewidencyjnych z danymi zawartymi w treści dokumentów źródłowych stanowi bowiem przedmiot postępowania weryfikacyjnego a z takim postępowaniem nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Stąd też zarzut nie przeprowadzenia dowodu z dokumentacji dotyczącej rozgraniczenia działek, z materiałów dotyczących odnowienia, czy też nierozważenie przebiegu procedury dokonania przez biegłego zmian operatu ewidencji należy uznać za bezzasadny. Dokumenty te pozostawały bowiem bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Tym samym bezzasadny w sprawie niniejszej jest zarzut dotyczące naruszenia § 67 pkt 6 i § 72 ust. 4 rozporządzenia z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, poprzez dokonanie zmiany zapisu w ewidencji na podstawie operatu bez zachowania procedury wynikającej z tego rozporządzenia. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej, wbrew zarzutom skargi nie mogło być ww. rozporządzenie, albowiem zostało ono uchylone z dniem 15 stycznia 1997 r. Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło