II SA/Wa 140/17
WyrokWSA w Warszawie2017-04-13
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Iwona Dąbrowska, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej, powinna stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58 i 59 k.p.a.) czy też przepisy ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (art. 43 ust. 2)?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska nie powinna stosować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 58 i 59 k.p.a.) w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdy ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych zawiera odrębną regulację w tym zakresie (art. 43 ust. 2). W przypadku naruszenia terminu z przyczyn niezależnych od osoby badanej, Komisja II instancji powinna rozpatrzyć odwołanie mimo upływu terminu, a w przypadku braku podstaw do rozpatrzenia, stwierdzić uchybienie terminu w drodze postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., a nie odmawiać przywrócenia terminu.Stan faktyczny
D. M. został orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej uznany za niezdolnego do służby celnej w zakresie zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Po doręczeniu orzeczenia, D. M. wniósł odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, wskazując na błędne zrozumienie treści orzeczenia i dowiedzenie się o jego szerszym zakresie dopiero po upływie terminu. Centralna Komisja Lekarska odmówiła przywrócenia terminu, stosując przepisy k.p.a. D. M. zaskarżył to postanowienie do WSA w Warszawie, zarzucając błędne zastosowanie przepisów k.p.a. zamiast przepisów ustawy o komisjach lekarskich.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Danuta Kania (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych w [...], po dokonaniu badania lekarskiego, przeprowadzonego na podstawie skierowania z dnia [...] marca 2016 r., wystawionego przez Dyrektora Izby Celnej w [...], w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby - [...] D. M., orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], uznała wymienionego za niezdolnego do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.).
Powyższe orzeczenie zostało doręczone D. M. w dniu [...] czerwca 2016 r.
Pismem z dnia [...] października 2016 r. wymieniony wniósł odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej od orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi Spraw Wewnętrznych, działając na podstawie art. 58 oraz art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822), postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. odmówiła D. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Komisja II instancji wskazała, że D. M. jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia odwołania wskazał, że treść orzeczenia odczytał w ten sposób, iż jest niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. Nie zdawał sobie sprawy, że kwalifikacja zdrowotna schorzeń określonych w orzeczeniu Komisji I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczy również funkcjonariuszy wykonujących zadania opisane w art. 2 ust. 1 pkt 4 i 6 ww. ustawy. Odwołujący podniósł, że w tym czasie nie wykonywał czynności służbowych opisanych w pkt 5 ww. ustawy i sądził, że wynik badania nie jest związany z jego ówczesnym stanowiskiem pracy i wykonywanymi czynnościami służbowymi. Uznał zatem, że wniesienie odwołania nie jest konieczne. Zaznaczył, że dopiero we wrześniu 2016 r., podczas rozmowy z Dyrektorem Izby Celnej w [...], dowiedział się, że przedmiotowe orzeczenie dotyczy również pełnienia służby na stanowisku ówcześnie przez niego zajmowanym.
Komisja II instancji wskazała, że orzeczenie [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. wydano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, w tym rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie określenia wykazu chorób i ułomności oraz kategorii zdolności do pełnienia służby przez funkcjonariuszy celnych na niektórych stanowiskach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1491).
Zaznaczyła, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Natomiast prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie.
W świetle powyższego, D. M. powinien był uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Natomiast oceniając brak winy, należy przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy".
Komisja II instancji zaznaczyła również, że zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Finansów, załącznik zawierający wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby dotyczy zadań wykonywanych na stanowiskach, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy o Służbie Celnej. Informacja zawarta w sentencji orzeczenia Komisji I instancji, dotycząca zdolności do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej, jest odpowiedzią na zakres orzekania opisany w skierowaniu na komisję lekarską z dnia [...] marca 2016 r. Jak wynika z treści przytoczonych przepisów, które zostały również powołane w części F (szczegółowe uzasadnienie) orzeczenia Komisji I instancji, jednakowa kwalifikacja zdolności do służby dotyczy wszystkich stanowisk opisanych w pkt 4, 5, 6 ustawy o Służbie Celnej. Stanowisko to zostało również potwierdzone w odpowiedzi [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2016 r. na pismo Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca 2016r. nr [...].
Odnosząc się do twierdzenia D. M., że treść orzeczenia Komisji I instancji jest niejednoznaczna i stwarza duże możliwości interpretacyjne, Centralna Komisja Lekarska wskazała, że ww. orzeczenie zostało wydane prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i w sposób wyczerpujący uzasadnione. Stan faktyczny sprawy nie daje więc podstaw do stwierdzenia, że D. M. nie dotrzymał terminu do wniesienia odwołania bez swojej winy. Również nieznajomość prawa nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. D. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2016 r., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Komisję I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822) poprzez jego błędną wykładnię, która miała wpływ na wynik sprawy, polegającą na uznaniu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność nieuregulowana w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi spraw wewnętrznych i w związku z tym należy zastosować odpowiednie przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, podczas gdy przywrócenie terminu jest uregulowane w ww. ustawie i nie można w tym zakresie stosować przepisów k.p.a.,
2) przepisów prawa procesowego:
- art. 6 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie na niewłaściwych przepisach prawa, tj. art. 58 i 59 k.p.a., które nie mają zastosowania w przypadku orzekania o kwestii przywrócenia terminu odnośnie osób podległych stosowaniu ustawy o komisjach lekarskich, gdyż w tym przypadku mamy do czynienia z sytuacją określoną w ww. ustawie, która odmiennie reguluje kwestię przywrócenia terminu w art. 43 ust. 2;
- art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w toku postępowania stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie, co doprowadziło do uznania, że skarżący wniósł odwołanie po terminie ze swojej winy, podczas gdy w tym przypadku przesłanka winy bądź jej braku nie powinna być w ogóle przedmiotem oceny Komisji II instancji;
- art. 77 k.p.a. poprzez dowolną i wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niedokonanie kompleksowej i dogłębnej analizy materiału dowodowego, oparcie rozstrzygnięcia na wybranych ustaleniach, wskutek czego Komisja II instancji ograniczyła się jedynie do wskazania, że skarżący nie wniósł odwołania w terminie ze swojej winy, gdyż wykazał się nieznajomością prawa i ta okoliczność nie może być uznana za usprawiedliwiającą, przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie Centralna Komisja Lekarska wydała zaskarżone postanowienie w oparciu o przepisy k.p.a., podczas gdy ustawa o komisjach lekarskich reguluje kwestię przywrócenia terminu w sposób odmienny. Przepis w art. 43 ust. 2 ww. stanowi, iż w przypadku gdy naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej albo osoby zainteresowanej, o której mowa w art. 41 ust. 3, Centralna Komisja Lekarska, na uzasadniony wniosek tej osoby, rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia. Z kolei art. 58 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Treść ww. przepisów różni się zasadniczo, bowiem w regulacji zawartej w ustawie o komisjach lekarskich nie ma w ogóle odniesienia do kwestii winy bądź jej braku, jest tylko wskazana przesłanka zaistnienia "przyczyn niezależnych" u osoby badanej.
Skarżący podniósł, iż w przedmiotowej sprawie ww. przesłanka została spełniona, bowiem orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016r. dotknięte jest wadami prawnymi, które spowodowały wniesienie odwołania po terminie. W ww. orzeczeniu wskazano, iż skarżący jest niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej. W tym czasie skarżący nie wykonywał obowiązków, o których mowa w ww. przepisie, zatem działał w przeświadczeniu, iż orzeczenie to nie odnosi się do jego sytuacji. W pkt 12 ww. orzeczenia wprost wskazano, iż skarżący jest "niezdolny do służby polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej". Skarżący dopiero pod koniec września 2016 r. dowiedział się od Dyrektora Izby Celnej w [...], iż orzeczenie to czyni go niezdolnym do służby również w zakresie czynności, które obecnie wykonuje. Dyrektor Izby Celnej stwierdził wówczas, iż dysponuje pismami wyjaśniającymi pochodzącymi od Rejonowej Komisji Lekarskiej (a de facto podpisanymi tylko przez przewodniczącego [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w [...]), wskazującymi, iż przedmiotowe orzeczenie czyni skarżącego niezdolnym do służby również w zakresie pkt 4 i 6 art. 2 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Pisma te nie zostały doręczone skarżącemu. Zatem został od pozbawiony prawa do obrony. Ponadto pisma wyjaśniające, zgodnie z ustawą o komisjach lekarskich, nie stanowią orzeczenia. Skarżący zauważył przy tym, że w sytuacji, gdy sam Dyrektor Izby Celnej, dysponujący wyspecjalizowanym zespołem prawnym, miał wątpliwości co do treści przedmiotowego orzeczenia, to tym bardziej może to dotyczyć szeregowego funkcjonariusza Służby Celnej.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazała, że postępowanie toczące się przed komisjami lekarskimi jest postępowaniem administracyjnym i w sytuacji, gdy strona złoży wniosek określonej treści, komisja lekarska musi wydać odpowiednie rozstrzygnięcie. Ustawa o komisjach lekarskich nie reguluje w jaki sposób formalnie załatwić sprawę w przypadku zaistnienia przesłanek do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, zatem - na podstawie art. 4 ww. ustawy - należy zastosować przepisy k.p.a. Komisja II instancji nie popełniła błędu kierując się przesłankami określonymi w art. 58 k.p.a. Wskazane w art. 43 ustawy o komisjach lekarskich "naruszenie terminu do wniesienia odwołania z przyczyn niezależnych od skarżącego" może zostać uznane za tożsame ze wskazanym w art. 58 k.p.a. "uprawdopodobnieniem, że uchybienie nastąpiło bez winy" skarżącego. Oczywistym wydaje się stwierdzenie, że jeżeli coś nastąpiło z przyczyn niezależnych, oznacza, że nastąpiło niezależnie od skarżącego - bez jego winy.
W piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
W myśl art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2016 r., w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., zostało wydane z naruszeniem prawa.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 990 ze zm.), rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. w sprawie określenia wykazu chorób i ułomności oraz kategorii i zdolności do pełnienia służby przez funkcjonariuszy celnych na niektórych stanowiskach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1491 ze zm.) oraz ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm.).
Powyższe wynika z przepisów art. 130 ust. 1 i 7 ustawy o Służbie Celnej, które stanowią, iż o zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza do pełnienia służby na stanowisku, na którym są wykonywane zadania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4–6, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. W sprawach dotyczących ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby na stanowisku, na którym są wykonywane zadania, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4–6, oraz do sprawdzenia prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziałów 1 i 4 oraz działów III i IV ww. ustawy o komisjach lekarskich.
Dział IV ustawy o komisjach lekarskich "Tryb postępowania komisji lekarskich" obejmuje m.in. przepisy regulujące orzekanie przez rejonowe komisje lekarskie (rozdział 2) oraz postępowanie odwoławcze od orzeczeń ww. komisji (rozdział 3).
Zgodne z art. 33 ust. 1 ww. ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.
W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie rejonowej komisji lekarskiej doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej (art. 41 ust. 1).
Stosownie do art. 42 ust. 1 i 3 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie. Przedmiotem odwołania może być orzeczenie w całości lub w części. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia.
Zgodnie z dyspozycją art. 43 ww. ustawy, odwołanie wnosi się na piśmie do Centralnej Komisji Lekarskiej za pośrednictwem rejonowej komisji lekarskiej, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej (ust. 1). Odwołanie wniesione po terminie określonym w ust. 1 nie podlega rozpatrzeniu. W przypadku gdy naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej albo osoby zainteresowanej, o której mowa w art. 41 ust. 3, Centralna Komisja Lekarska, na uzasadniony wniosek tej osoby, rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia (ust. 2).
W myśl art. 44 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przesyła odwołanie, również wniesione po terminie, wraz z dokumentacją medyczną do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania.
Jak stanowi art. 45 i 46 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Zgodnie z art. 47 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże, stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Stylizacja ww. przepisu wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że przepisy Kodeksu nie znajdą zastosowania w sytuacjach, w których ustawodawca sformułował przepisy odrębne, które w sposób odmienny regulują daną instytucję w ustawie o komisjach lekarskich. Natomiast w pozostałych przypadkach rozwiązania prawne przyjęte w Kodeksie postępowania administracyjnego znajdą zastosowanie wprost, bez zmian w zakresie ich dyspozycji.
Wobec odrębnej regulacji zawartej w art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich (lex specialis), brak jest podstaw do zastosowania - określonej w art. 58 i 59 § 2 k.p.a. - instytucji przywrócenia terminu (odmowy przywrócenia terminu) do wniesienia odwołania od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej.
Przepis art. 43 ust. 2 ww. ustawy stanowi, iż odwołanie wniesione po terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej - nie podlega rozpatrzeniu. Zasada ta doznaje jednak wyjątku, w przypadku gdy osoba badana (albo osoba zainteresowana, o której mowa w art. 41 ust. 3 ustawy), złoży wraz z odwołaniem uzasadniony wniosek, w którym wykaże, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. W takim przypadku Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia.
Zatem w sytuacji, gdy osoba badana naruszyła termin do wniesienia odwołania od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej, może wraz z odwołaniem złożyć wniosek zawierający argumentację wskazującą na to, że naruszenie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Przepis art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, wbrew temu co stwierdziła Centralna Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę, przewiduje więc zupełnie różne przesłanki warunkujące rozpatrzenie odwołania od orzeczenia I instancji, aniżeli art. 58 k.p.a., który stanowi, iż prośbę o przywrócenie terminu (wraz z odwołaniem) należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a nadto, iż należy uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
Następnie w sytuacji, gdy Centralna Komisja Lekarska stwierdzi na podstawie złożonego wniosku, iż istnieją podstawy do przyjęcia, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej, rozpatruje odwołanie mimo upływu terminu do jego wniesienia (art. 43 ust. 2 in fine ustawy o komisjach lekarskich). Oznacza to, że przed rozpatrzeniem odwołania Komisja nie wydaje postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 59 § 2 k.p.a., bowiem przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, określone w art. 58 k.p.a., nie mogą być w ogóle przedmiotem oceny Komisji.
A contrario, w przypadku uznania przez Centralną Komisję Lekarską, że pomimo złożenia uzasadnionego wniosku, o którym mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, brak jest podstaw do przyjęcia, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby badanej, odwołanie nie podlega rozpatrzeniu. Nie oznacza to, że Komisja stosuje art. 59 § 2 k.p.a. i odmawia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Instytucja przywrócenia terminu (a więc i odmowy przywrócenia terminu) w ogóle nie znajduje zastosowania wobec odrębnej regulacji zawartej w art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich. Centralna Komisja Lekarska powinna w takiej sytuacji wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 134 k.p.a. wskazując w jego uzasadnieniu z jakich powodów uznała, że pomimo złożenia stosownego wniosku przez osobę badaną, nie stwierdziła podstaw do rozpatrzenia odwołania. Znajduje to uzasadnienie w art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zaznaczyć przy tym należy, że ostateczne postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej wydane w trybie art. 134 k.p.a. podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co stwarza dla osoby badanej gwarancję kontroli postępowania tejże Komisji w opisanym przypadku.
Przenosząc powyższe uwagi na stan niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że brak było podstaw do wydania przez Centralną Komisję Lekarską postanowienia z dnia [...] listopada 2016 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o przesłanki określone w art. 58 i art. 59 § 2 k.p.a. Zastosowanie instytucji przywrócenia (odmowy przywrócenia) terminu do wniesienia odwołania podlega wyłączeniu wobec odrębnej regulacji zawartej w art. 43 ust. 2 w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich.
Zatem w sytuacji gdy D. M. - pismem z dnia [...] października 2016r. - złożył odwołanie od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym powołał art. 43 ust. 1 i 2 ustawy o komisjach lekarskich i wskazał, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego, Centralna Komisja Lekarska powinna - w przypadku uznania argumentów skarżącego na uzasadnione - rozpatrzyć odwołanie, albo - w przypadku uznania, że argumentacja skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie - stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. w drodze postanowienia. W jego uzasadnieniu Komisja powinna wskazać z jakich powodów uznała, że odwołanie - jako wniesione z naruszeniem ustawowego terminu - pomimo złożonego wniosku, o którym mowa w art. 43 ust. 2 ww. ustawy, nie mogło być rozpatrzone.
Odnosząc się do argumentu Centralnej Komisji Lekarskiej, że skarżący w piśmie z dnia [...] października 2016 r. sam wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazać należy, że organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a., zobowiązany jest działać na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Z tego względu sposób sformułowania wniosku przez skarżącego - w sytuacji gdy jednocześnie powołał on przepis art. 43 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich oraz wskazał, że w jego ocenie naruszenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn niezależnych - nie może uzasadniać zastosowania przez organ instytucji przywrócenia terminu z art. 58 i 59 k.p.a. Na gruncie ustawy o komisjach lekarskich obowiązuje bowiem w tym zakresie odrębna regulacja.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 58 i 59 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako takie podlegało eliminacji z obrotu prawnego.
Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę Centralna Komisja Lekarska uwzględni dokonaną powyżej ocenę prawną. Podda analizie argumentację przedstawioną przez skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2016 r. i oceni, czy naruszenie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia Komisji I instancji nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Weźmie przy tym pod uwagę, że rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu Komisji I instancji z dnia [...] czerwca 2016 r. dotyczące kategorii zdolności do służby (pkt 12) stwierdza niezdolność do służby "polegającej na wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej", zaś Dyrektor Izby Celnej w [...] występował do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej o sprecyzowanie, czy stwierdzona niezdolność do wykonywania zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o Służbie Celnej dotyczy również czynności wymienionych w punktach 4 i 6 ww. artykułu. Komisja II instancji zważy również, że treść rozstrzygnięcia zawartego w orzeczeniu powinna być jednoznaczna w swej treści, zaś jego interpretacja w formie "pism wyjaśniających" Przewodniczącego Komisji I instancji, które nie były doręczane skarżącemu, nie może zastępować weryfikacji orzeczenia w administracyjnym toku instancji na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło