I SA/Kr 94/17
PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-13
Skład orzekający: Monika Rudzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która od dłuższego czasu nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje przychodów, posiada znaczne zobowiązania podatkowe i wobec której toczą się postępowania egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego, która od dłuższego czasu nie prowadzi działalności gospodarczej, nie uzyskuje przychodów, posiada znaczne zobowiązania podatkowe i wobec której toczą się postępowania egzekucyjne, a jej majątek nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Sąd uznał, że wysokość kosztów sądowych przekracza aktualne możliwości finansowe spółki.Stan faktyczny
Spółka J. Sp. z o.o. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych. Spółka od grudnia 2014 r. nie prowadzi działalności, nie uzyskuje przychodów, ma zablokowane konto bankowe, znaczne zobowiązania podatkowe (ponad 4,9 mln zł) i nie posiada majątku, który można by spieniężyć. Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosi ponad 1,3 mln zł, a wpis od skargi szacowany jest na ponad 13 tys. zł. Spółka argumentowała, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów.Rozstrzygnięcie
Zwolniono stronę skarżącą (J. Sp. z o.o. w K.) od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Sp. z o.o. w K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 grudnia 2016 r. Nr: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych
J. Sp. z o.o. w K. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.
Z danych zawartych w formularzu "PPPr" wynika, iż przedmiotem działalności wnioskodawcy jest sprzedaż hurtowa komputerów, urządzeń peryferyjnych i oprogramowania. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 135.000 zł, a wartość środków trwałych wnioskodawcy według bilansu za ostatni rok wyniosła 0 zł. Ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości -4.930,52 zł. Wskazano ponadto, że Spółka dysponuje rachunkiem bankowym w Nadwiślańskim Banku Spółdzielczym w Solcu-Zdroju, którego stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenia wniosku wynosił 56,16 zł. Stan kasy na dzień 31 stycznia 2017 roku wynosił 1,01 zł, a zobowiązania wobec urzędu skarbowego zamykały się kwotą 4.994.198,00 zł.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podniesiono, iż od grudnia 2014 roku Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Decyzją urzędu skarbowego zablokowane zostało konto bankowe, co uniemożliwia stronie dokonywanie operacji gospodarczych bezgotówkowych. Spółka nie posiada majątku nieruchomego, ani ruchomości, których spieniężenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów toczących się postępowań podatkowych i sądowoadministracyjnych. Z tych względów Spółka nie jest w stanie ponieść opłat sądowych w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten jest wolny od opłat sądowych.
W myśl art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Wnioskodawca musi zatem wykazać, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
W przedmiotowej sprawie zasadność wniosku strony skarżącej rozpatrywana była w dwóch aspektach, mianowicie z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń finansowych, jakie musi ona ponieść w niniejszym postępowaniu, a z drugiej strony biorąc pod uwagę jej aktualne możliwości finansowe. Na obecnym etapie postępowania na skarżącej Spółce ciąży obowiązek uiszczenia wpisu od skargi, którego wysokość - obliczona od zadeklarowanej wartości przedmiotu sporu - wynosi 13.147 zł zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
W ocenie orzekającego skarżąca Spółka nie posiada dostatecznych środków finansowych pozwalających na poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości. Jak wynika z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także dokumentów źródłowych dołączonych w sprawach o sygn. I SA/Kr 1431/15, I SA/Kr 1605/15, I SA/Kr 215/16, I SA/Kr 419/16 i I SA/Kr 524/16, w których J. Spółka z o.o. w K również składała wnioski o przyznanie prawa pomocy, sytuacja finansowa strony skarżącej nie jest łatwa. Spółka od grudnia 2014 roku nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje przychodów. Nie zatrudnia pracowników, a czynności zarządcze prowadzone są bez wynagrodzenia. Zobowiązania Spółki są znaczne i tylko w niniejszej sprawie zadeklarowana przez stronę wartość przedmiotu sporu wynosi 1.314.677 zł. Suma zobowiązań wobec urzędu skarbowego na dzień złożenia wniosku wynosiła 4.994.198 zł. Przeciwko skarżącej Spółce toczą się postępowania egzekucyjne. J. Spółka z o.o. w K. nie posiada składników majątkowych, które mogłyby zostać spieniężone. Stan rachunku bankowego oraz stan gotówki w kasie Spółki jest niewielki i wynosi łącznie 57,17 zł (56,16 zł + 1,01 zł).
Konkludując, z przedstawionych powyżej danych jednoznacznie wynika, że wysokość kosztów sądowych należnych w niniejszym postępowaniu przekracza aktualne możliwości finansowe skarżącej Spółki. Z tych względów uwzględniono jej wniosek i orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło