I SA/Wa 1534/14

WyrokWSA w Warszawie2014-09-18

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydane z uwagi na toczące się postępowanie dekretowe dotyczące poprzednich właścicieli, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zawieszenie postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest zasadne, gdy istnieje możliwość dochodzenia roszczeń dekretowych przez poprzednich właścicieli. Do czasu wyjaśnienia wszystkich wątpliwości dotyczących granic nieruchomości i jej związku z wnioskiem dekretowym, wydanie decyzji merytorycznej jest bezzasadne. Orzecznictwo sądowe potwierdza, że ochrona praw osób trzecich, w tym osób składających wnioski w trybie dekretu, ma pierwszeństwo przed innymi postępowaniami dotyczącymi nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego, wskazując na brak zagadnienia wstępnego i nieprawidłowe ustalenia faktyczne. Organ administracji argumentował, że zawieszenie było uzasadnione ze względu na toczące się postępowanie dekretowe poprzednich właścicieli.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. S.A. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę. I SA/Wa 1534/14 Uzasadnienie Pismem z dnia [...] Zakład [...] S.A. z siedzibą w W., reprezentowany przez adwokata R. D., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] wydane w sprawie o sygn.. akt: [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...] dotyczącego zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w prawo własności nieruchomości, wnosząc o uchylenie ww postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów: 1) art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne względem postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przy ul. [...] w [...], 2) art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2009 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez uznanie, że wydanie decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...] w W. w prawo własności naruszałoby prawa osób trzecich, 3) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych polegających na uznaniu, że w stosunku do działki [...] przy ul. [...] toczy się postępowanie w trybie art. 7 dekretu z dnia 26.10.1945 r., 4) art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 9 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady słusznego interesu strony oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, 5) art. 6-9, 12 k.p w związku z art. 99 k.p.a. poprzez zaniechanie określenia przybliżonego terminu rozpoznania zagadnienia wstępnego oraz podjęcia niezbędnych kroków w celu usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że Wojewoda [...] rozpoznając zażalenie Skarżącego utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dz. Nr [...]) w prawo własności nieruchomości. W ocenie Skarżącego przedmiotowe postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa (tak prawa materialnego jak i przepisów postępowania) tj. art. 97 § 1 pkt 4) k.p.a., gdyż brak jest, w okolicznościach niniejszej sprawy, zależności między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nadto, wskazał, iż Wojewoda [...] w niniejszym postępowaniu administracyjnym we wcześniej wydanym, w identycznym stanie faktycznym, postanowieniu nr [...] z dnia [...], uchylił postanowienie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] twierdząc, iż "organ pierwszej instancji ponownie nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do należycie udokumentowanego ustalenia, czy w odniesieniu do nieruchomości położonej przy ulicy [...] faktycznie złożony został wniosek b. właściciela hipotecznego o przyznanie prawa własności tymczasowej". Skarżący podniósł, że sytuacja nie uległa zmianie i nic nie stoi na przeszkodzie aby przedmiotowy wniosek rozpoznać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Wskazał, iż postanowieniem Nr [...] z dnia [...], w wyniku rozpatrzenia zażalenia Zakładu [...] SA na postanowienie Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] prawidłowo utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w Warszawie przy ulicy [...] i co do zasady w całości podtrzymuje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie podniósł, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób rozstrzygnięcia a skarga została złożona po terminie, tj. 8 maja 2014 r. Na podstawie akt sprawy Sąd ustalił następujący stan faktyczny. Nieruchomość gruntowa położona w [...] przy ulicy [...], oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, z obrębu [...], posiadająca urządzoną w Sądzie Rejonowym [...] księgę wieczystą Nr [...] - stanowi własność Skarbu Państwa i znajduje się w użytkowaniu wieczystym Zakładu [...] S.A. Powyższa nieruchomość stanowi obecnie w ewidencji gruntów działkę ew. nr [...] oraz działkę ew. [...] w obrębie [...], w skład której wchodzi grunt dawnych nieruchomości ozn. jako: hip nr [...] - w zasobach archiwum brak jest akt własnościowych dotyczących tej nieruchomości oraz działka oznaczona hip. Nr [...] (ul.[...]), w odniesieniu do której były właściciel złożył wniosek dekretowy. Skarżący wnioskiem z dnia [...] wystąpił do Prezydenta [...] o przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności ww. nieruchomości. Prezydent [...] ww. postanowieniem zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przekształcenia, z uwagi na okoliczność uniemożliwiającą wydanie decyzji z uwagi na treść przepisu art. 3 ust.3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o "przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności". Na skutek złożonego przez skarżącego zażalenia postanowieniem z dnia [...] o Nr [...] Wojewoda [...] uchylił ww postanowienie Prezydenta [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, podnosząc, że organ nie uprawdopodobnił istnienia zagadnienia wstępnego w postępowaniu przekształceniowym. Następnie Prezydent [...] wydał kolejne postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego, stanowiące przedmiot rozpoznania zaskarżonej decyzji, podnosząc treść art. 3 ust. 3 ww ustawy o przekształceniu prawa użytkowa wieczystego w prawo własności nieruchomości. Uznał, iż koniecznym jest zawieszenie postępowania w sprawie przekształcenia do czasu rozstrzygnięcia wniosków rewindykacyjnych poprzednich właścicieli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ocenie sądu podlegało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] wydane w sprawie o sygn. akt: [...], w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Prezydenta [...] z dnia [...], dotyczącego zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] w prawo własności nieruchomości, pod kątem zasadności zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 3 Ustawy z dnia 29 lipca o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. z 2012 r. poz. 83 t.j.) "Decyzja o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie narusza praw osób trzecich". Zastosowanie tego przepisu ma znaczenie w sytuacji, kiedy poprzedni właściciel złożył wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, wystąpił o unieważnienie decyzji wywłaszczeniowej, czy też dysponując ostateczną decyzją stwierdzającą, że przejęcie jego nieruchomości nastąpiło z naruszeniem prawa, ze względu na nieodwracalne skutki prawne nieruchomości, wystąpił o unieważnienie decyzji o oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Ponadto nienaruszalność praw osób trzecich oznacza także, że osoby roszczące sobie prawa do nieruchomości, kwestionujące prawidłowość nabycia własności przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa, nie zostają pozbawione swoich roszczeń. Ujawnienie się takich roszczeń przed wydaniem decyzji w celu ich dochodzenia powinno skutkować zawieszeniem postępowania w sprawie przekształcenia. Zdaniem skarżącego, wniosek dekretowy nie może stanowić negatywnej przesłanki do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w zakresie przedmiotowej działki nr [...], gdyż leży na dawnej nieruchomości oznaczonej jako hip. [...] oraz w bardzo niewielkim zakresie na dawnej nieruchomości oznaczonej jako hip. [...]. Jednakże powołane okoliczności wskazują na możliwość dochodzenia roszczeń dekretowych i do momentu nie wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, podjęcie decyzji merytorycznej w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest bezzasadne. Organ winien mieć absolutną pewność co do granic przedmiotowej nieruchomości jak i czy przedmiotowa nieruchomość stanowi część gruntu objętego wnioskiem dekretowym. Z załączników graficznych znajdujących się w aktach sprawy, a także z treści odpisu księgi wieczystej KW Nr [...] wynika, iż nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] pochodzi z dawnej nieruchomości Hip. [...] oraz [...]. Zgodnie ze stanowiskiem Wydziału spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych w stosunku do dawnej nieruchomości Hip. [...], dawny właściciel złożył wniosek dekretowy o przyznanie własności czasowej, który do chwili obecnej nie został rozpoznany. Utrwalone orzecznictwo sądowe i sądowo-administracyjne jednolicie przyjmuje, że pojęcie "nie narusza praw osób trzecich" chroni min. Osoby, które złożyły wniosek w trybie dekretu o przyznanie własności czasowej. Rozpoznanie ich sprawy ma pierwszeństwo przed innymi postępowaniami dotyczącymi danej nieruchomości. Nie jest dopuszczalne zatem, dokonanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z uszczerbkiem dla uprawnień przysługującym ww osobom. Stąd też, mając powyższe na uwadze jak również oświadczenie skarżącego, który zlecił uprawnionemu geodecie sporządzenie planu przedstawiającego faktyczny przebieg granic dawnych nieruchomości hipotecznych, właściwym jest oparcie się na mapie sporządzonej przez uprawnionego geodetę celem ustalenia ponad wszelką wątpliwość przebieg aktualnych granic przedmiotowej nieruchomości jak również czy i w jakim zakresie stanowi ona część dawnej nieruchomości Hip. [...] oraz Hip. [...], co do której został złożony wniosek dekretowy. Przedłożenie jej niezwłocznie po sporządzeniu organowi, ze stosownym wnioskiem w przedmiocie podjęcia postępowania, umożliwi organowi dokonanie wnikliwej analizy całego materiału dowodowego i rozpatrzenia merytorycznie przedmiotowego wniosku. W oparciu o powołane okoliczności sprawy na mocy art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło