I FZ 114/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, , , po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Po 378/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 12 stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r., IV kwartał 2010 r., oraz II, III, IV kwartał 2011 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 18 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 378/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek E.F. (zwanej dalej: "podatniczką" lub "skarżącą") o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z 12 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za III kwartał 2009 r., IV kwartał 2010 r. oraz II, III, IV kwartał 2011 r. Sąd I instancji, uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, wskazał, że strona skarżąca nie wykazała, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, gdyż złożony przez nią wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego uzasadnienia. Wobec powyższego Sąd uznał, że niemożliwe jest dokonanie merytorycznej oceny wniosku. Ponadto, w aktach sprawy znajdują się jedynie dokumenty mogące świadczyć o sytuacji majątkowej skarżącej w latach 2009 – 2011 (m. in. PIT-36 za 2010 i 2011 r.), a skarga została wniesiona 15 lutego 2017 r. W złożonym zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). polegającego na niewłaściwym zastosowaniu i zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji pełnej oceny akt sprawy i wniosku. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zasądzenia kosztów postępowania według norm przewidzianych oraz przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do zażalenia dokumentów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania okoliczności stanowiących podstawę wstrzymania wykonania decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Z treści powołanych na wstępie przepisów wynika, że uruchomienie postępowania wpadkowego w tym przedmiocie następuje dopiero po zasygnalizowaniu we wniosku, składanym przez stronę, wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skoro zaś to strona jest inicjatorem postępowania w tym przedmiocie, to na niej spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione. Twierdzenia te powinny zaś zostać poparte stosownymi dokumentami. Do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. W interesie strony leży zatem takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Istotne jest więc aby okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zostały należycie uzasadnione i wykazane przez stronę, gdyż rola sądu sprowadza się jedynie do weryfikacji złożonych oświadczeń. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, przypomnieć należy, że we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pełnomocnik strony skarżącej ograniczył się do stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że wyjaśnienia pełnomocnika strony są ogólnikowe i pozbawione konkretów. Odnosząc się do wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych w zażaleniu dokumentów, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Służy ono zainicjowaniu kontroli legalności tego orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można w nim przedstawiać nowej argumentacji oraz załączać do niego obszernego materiału dowodowego, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie - zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego - oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia w postępowaniu zażaleniowym nowych argumentów i przedstawiania nowych dowodów na poparcie wniosku zaprzecza funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stałby się podmiotem ponownie oceniającym wniosek. Zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w kontekście pominięcia wniosku strony o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji jest o tyle niezasadny, że naruszenie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. Autor zażalenia, z opisanych powyżej przyczyn, nie wykazał bowiem żadnej przesłanki przemawiającej za udzieleniem ochrony tymczasowej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania, ponieważ jest on bezpodstawny. Artykuł 209 p.p.s.a. przewiduje bowiem, że wniosek o zwrot kosztów postępowania rozstrzyga w orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz orzeczeniach, o których jest mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.