III SA/Kr 170/17

WyrokWSA w Krakowie2017-04-19

Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Janusz Bociąga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwolnieniu strażaka ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, wydana na podstawie orzeczenia o trwałej niezdolności do służby, może zostać wykonana przed upływem terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja o zwolnieniu strażaka ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, wydana na podstawie orzeczenia o trwałej niezdolności do służby i po upływie 12 miesięcy od zaprzestania służby z powodu choroby, ma charakter związany i może być wykonana z dniem określonym w decyzji, niezależnie od tego, czy stała się ostateczna. Regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową dotyczącą wykonalności decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący, R. G., został uznany przez komisję lekarską za trwale niezdolnego do służby w Państwowej Straży Pożarnej po długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Komendant Miejski PSP wydał decyzję o zwolnieniu go ze służby z dniem 15 września 2016 r. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego PSP zmieniono datę zwolnienia na 30 listopada 2016 r., utrzymując w mocy pozostałe ustalenia. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym przedwczesne wydanie decyzji i brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Janusz Bociąga Protokolant specjalista Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 23 listopada 2016 r. znak [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby skargę oddala. Skarżący – R. G. pełnił służbę w Państwowej Straży Pożarnej. W dniu 14 września 2015 r. zaprzestał służby z powodu choroby i nieprzerwanie pozostawał na zwolnieniu lekarskim do dnia 26 października 2016 r. W dniu 6 czerwca 2016 r. zwrócił się pisemnie do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej o skierowanie go do Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW celem ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia służby. W dniu 14 czerwca 2016 r. Komendant Miejski PSP skierował R. G. do Komisji Lekarskiej, która orzeczeniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] uznała go za trwale niezdolnego do służby, zaliczając do trzeciej grupy inwalidzkiej. Ww. orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej otrzymała dnia 16 sierpnia 2016 r. Na podstawie powyższych okoliczności w dniu [...] 2016 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3, art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz 45 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 603 ze zm., zwanej dalej w skrócie także ustawą, czy ustawą o PSP) wydał decyzję nr [...] o zwolnieniu ze służby w Komendzie Miejskiej PSP R. G. z dniem 15 września 2016 r. w związku z orzeczeniem przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że działał na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym strażaka zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby, a przesłanka ta została spełniona. W odwołaniu od ww. decyzji z [...] 2016 r. R. G. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz 45 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, a także naruszenie przepisów postępowania - art. 7, art. 77, art. 10 i art. 61 § 4 K.p.a. W uzasadnieniu odwołania podniósł m.in. brak wyjaśnienia, czy upływ 12 miesięcznego terminu od zaprzestania służby z powodu choroby ma być liczony od 14 września (pierwsze zwolnienie lekarskie), czy od daty wskazanej przez komisję lekarską, tj. 10 sierpnia 2016 r. oraz, czy choroby wykazane w zwolnieniach lekarskich są tożsame z rozpoznaniem dokonanym przez komisję. Zarzucił także brak uniemożliwienia mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a także brak właściwego zawiadomienia go o wszczęciu postępowania. Podniósł też, że przesłano mu świadectwo służby pomimo, że decyzja o zwolnieniu nie była ostateczna z uwagi na to, że termin na odwołanie upływał dopiero w dniu 18 października 2016 r., a zatem wydanie decyzji o zwolnieniu i świadectwa służby było przedwczesne. Zawiadomieniem z dnia 26 października 2016 r., doręczonym dnia 27 listopada 2016 r., Komendant Wojewódzki PSP zawiadomił R. G. o wszczęciu postępowania w sprawie odwołania od ww. decyzji z dnia [...] 2016 r. i poinformował go, że ma prawo czynnego udziału w postępowaniu, w ramach którego może zapoznać się z aktami, wypowiedzieć się na piśmie co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożyć ewentualne wnioski dowodowe na okoliczności niewyjaśnione przez organ, a istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W dniu 14 listopada 2016 r. skarżący odebrał uwierzytelnioną kopię akt. W piśmie do Komendanta Wojewódzkiego PSP z dnia 17 listopada 2016 r. skarżący zarzucił brak w aktach "daty wszczęcia postępowania i wszelkiej dokumentacji, która prowadzi do w/w decyzji", a w piśmie z dnia 22 listopada 2016 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego PSP o wyjaśnienie jego statusu prawnego jako pracownika PSP. Decyzją nr [...] z dnia 23 listopada 2016 r. Komendant Wojewódzki PSP (znak: [...]) uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej i określił ją na dzień 30 listopada 2016 r., a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję I instancyjną. W uzasadnieniu organ odwoławczy zgodził się, że przesłanka z art. 45 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej została spełniona, a w związku z tym organ I instancji był zobligowany do zwolnienia R. G. ze służby. Ponadto stwierdził, że z uwagi na zakreślenie terminu zwolnienia na dzień 15 września 2016 r., w toku postępowania naruszony został art. 130 K.p.a., zgodnie z którym przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, przez co w sprawie doszło do wykonania niewykonalnej jeszcze decyzji. W rezultacie organ II instancji wyznaczył nowy termin zwolnienia, tj. 30 listopada 2016 r., następujący po dwunastomiesięcznym terminie od zaprzestania służby. Zdaniem organu, nie znajdują uzasadnienia zarzuty podniesione w odwołaniu, zarówno w odniesieniu do sposobu obliczania terminu z art. 45 ust. 1 ww. ustawy, gdzie wyraźnie wskazano, że datą początkową jest zaprzestanie służby, jak i niedokładnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz oceny w wyczerpujący sposób materiału dowodowego, bowiem okoliczności faktyczne w sprawie nie budzą wątpliwości, a działania i wskazywane uchybienia przez skarżącego miały tylko na celu opóźnienie całego postępowania. Na powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego PSP R. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wskazując na następujące rażące naruszenia przepisów postępowania: a) art. 15 i 138 § 2 w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, ewentualnie zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji; b) art. 7 K.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niewyjaśnienie wszystkich kwestii prawnych, co stoi w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej; c) art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału strony w postępowaniu, a mianowicie: utrudnienie zapoznania się z całym materiałem dowodowym oraz ustosunkowania się do niego, brak właściwego zawiadomienia o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby oraz podjęcie postępowania przed upływem dwunastomiesięcznego terminu liczonego od dnia zaprzestania służby. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz 45 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez wydanie decyzji w sprawie zwolnienia go ze służby w Państwowej Straży Pożarnej w dniu 9 września 2016 r., tj. przed upływem dwunastomiesięcznego terminu liczonego od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, w sytuacji gdy wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej oraz wydanie decyzji o zwolnieniu ze służby mogło nastąpić dopiero po 14 września 2016 r., a także nieprawidłowe określenie terminu zwolnienia - 30 listopada 2016 r. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 23 listopada 2016 r. oraz decyzji z dnia [...] 2016 r. wydanej w pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi, stanowiącym w określonej części powielenie treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, skarżący dodatkowo wskazał, że organy obydwu instancji nie przeanalizowały całości sprawy i w trakcie prowadzonego postępowania nie odniosły się do stawianych przez niego zarzutów i podniesionych argumentów. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki PSP wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie, a zarzuty skargi uznał za bezzasadne. W szczególności wskazał, iż z opisanego w aktach sprawy przebiegu postępowania wynika prawidłowość oraz dokładność postępowania dowodowego, dlatego ścisła analiza przesłanek ustawowych w niniejszym stanie faktycznym nie może budzić wątpliwości. Podkreślił także szeroką możliwość wypowiadania się, składania wniosków oraz dokonywania wszelkich czynności umożliwiających czynny udział skarżącego w postępowaniu, a zarzuty skarżącego w tej materii uznał za niezgodne z rzeczywistością. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 718) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a". Orzekanie – w myśl art. 135 P.p.s.a – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę w oparciu o wskazane powyżej kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji rozpoznając sprawę i wydając decyzje muszą zgromadzić odpowiedni i wyczerpujący materiał dowodowy, który następnie winny rozpatrzyć w sposób wszechstronny stosując zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 7, 77 i 80 kpa). Zgromadzony materiał dowodowy bezspornie musi wskazywać na wypełnienie hipotez przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie (w tym przypadku - w przytoczonych powyżej przez organy przepisów prawnych). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej jest art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz 45 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2016 r. poz. 603 ze zm.). Zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy strażaka zwalnia się w przypadku orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby. Oznacza to, że w takim przypadku zwolnienie strażaka ze służby jest obligatoryjnie. Decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby jest zatem decyzją związaną. Także w odniesieniu do daty zwolnienia trudno mówić, żeby pozostawiona ona została uznaniu administracyjnemu. Zwolnienie nie może bowiem nastąpić przed uzyskaniem przez orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby przymiotu prawomocności i zgodnie z art. 45 ust. 1 ww. ustawy nie może nastąpić wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. W przedmiotowej sprawie okoliczność uzyskania przez orzeczenie o całkowitej niezdolności do służby przymiotu prawomocności nie była kwestionowana ani w trakcie postępowania administracyjnego, ani w postępowaniu sądowym. Zwolnienie skarżącego nie nastąpiło wcześniej niż przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Zaprzestał on bowiem pełnienia służby w dniu 14 września 2015 r., a zatem w dniu 14 września 2016 r. upłynął ww. termin 12 miesięcy, a został zwolniony z dniem 15 września 2016 r. (decyzja I instancji), który to termin zmieniono następnie na dzień 30 listopada 2016 r. w decyzji II instancji. Skarżący nie wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Okolicznościami istotnymi dla wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby, których skarżący nie kwestionował, było zatem ustalenie ww. okoliczności. Niesporne są ustalone przez organ fakty, że skarżący nie pełnił służby przez 12 miesięcy, tj. w okresie od 14 września 2015 r. do 14 września 2016 r. (w aktach adm. znajdują się zwolnienia lekarskie k.1-13), a Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia 10 sierpnia 2016 r. nr [...] ([...]) uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby, zaliczając do trzeciej grupy inwalidzkiej (w aktach adm. znajduje się orzeczenie komisji k. 14-15). Zaistniała zatem ustawowa przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby określona w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz upływ terminu ochronnego z art. 45 ust. 1 ustawy o PSP. Niezrozumiałe zatem są zarzuty skargi niewyjaśnienia sprawy, czy nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w sprawie. Skarżący nie precyzuje, jakie inne okoliczności miałyby być przedmiotem tych wyjaśnień, czy postępowania dowodowego, skoro istotne jest to, że funkcjonariusz został uznany za niezdolnego do służby oraz zaprzestał jej pełnienia z powodu choroby. Pouczony przez organ odwoławczy o możliwości złożenia ewentualnych wniosków dowodowych skarżący nie złożył ich. Nie sprecyzował też, pomimo reprezentowania przez profesjonalnego pełnomocnika, jakich okoliczności nie mógł podnieść, w czym upatruje naruszenia art. 10 K.p.a., skoro o swoich prawach i obowiązkach został wyraźnie pouczony przez organ odwoławczy. Owszem ma racje skarżący, że w aktach administracyjnych sprawy brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania przez organ I instancji, ale nie wykazał on w żaden sposób, aby jego brak w jakikolwiek istotny sposób wpłynął na jego prawa i obowiązki oraz przebieg całego postępowania, o którym skarżący wiedział. Skarżący nie wykazał zatem w żaden sposób, że został pozbawiony możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień by uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z powołanym przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. jedynie takie naruszenie przepisów postępowania może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Brak natomiast formalnego, pisemnego zawiadomienia skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia go ze służby nie miał żadnego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Z kolei wydanie decyzji w dniu 9 września 2016 r. nie można uznać za przedwczesne skoro orzeczono nią o zwolnieniu z dniem 15 września 2016 r. Zwolnienie skarżącego nie nastąpiło zatem z naruszeniem art. 45 ust. 1 ww. ustawy, gdyż w decyzji zwalniającej dzień rozwiązania stosunku służbowego ustalono dopiero na dzień następny po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, przy czym, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, rodzaj choroby, a dokładnie ustalenie tożsamości choroby z powodu której strażak zaprzestał pełnienia służby z chorobą stwierdzoną przez komisję lekarską w orzeczeniu nie należy do obowiązku organu. Organ odwoławczy ustosunkował się do wszelkich zarzutów odwołania, prawidłowo wskazując, że treść przepisu art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej odnosi się do okresu niewykonywania służby liczonego od daty zaprzestania służby z powodu choroby a nie do innych okoliczności np. daty stwierdzenia stanu trwałej niezdolności do służby orzeczeniem komisji lekarskiej. Odnosząc się do zmiany terminu zwolnienia skarżącego ze służby podnieść należy, że skorzystanie przez organ odwoławczy ze swoich uprawnień, do których należy zmiana decyzji organu I instancji w wyniku ponownego rozpoznania sprawy nie jest naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, tym bardziej, gdy zmiana ta, jak w nin. sprawie, dokonana została na korzyść skarżącego (organ odwoławczy orzekł o zwolnieniu skarżącego z dniem 30 listopada 2016 r. w miejsce daty 15 września 2016 r.). Ze względu na zakaz orzekania przez sąd na niekorzyść skarżącego, wyrażony w art. 134 § 2 P.p.s.a. możliwe jest jedynie podniesienie, że Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę nie podzielił poglądu organu odwoławczego o naruszeniu przez organ I instancji art. 130 K.p.a. Zdaniem Sądu przepis ten nie ma zastosowania na gruncie niniejszej sprawy, bowiem zwolnienie strażaka uzależnione byłoby nie od zaistnienia obiektywnych ustawowych przesłanek zobowiązujących do jego zwolnienia (jak w przedmiotowej sprawie), a zatem nie odbywałoby się na zasadach i w trybie określonym w ustawie o PSP ale uzależnione byłoby od ostatecznego zakończenia postępowania w przedmiocie jego zwolnienia, co w konsekwencji prowadziłoby (czy wręcz zachęcało ze względu na regulację art. 101 ustawy) do przedłużania zakończenia tego postępowania i w konsekwencji wpływałoby w ogóle na funkcjonowanie PSP poprzez znaczne odsunięcie w czasie zwolnienia strażaka, który nie pełni od ponad roku służby i został uznany za trwale niezdolnego do jej pełnienia (por. np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 listopada 2007 r. IV SA/Wr 364/07). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 941/05 dotyczącego zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Więziennej "regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem określonym w decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego". Również w wyroku z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 1013/13 dotyczącego zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej. Ustanie stosunku służbowego następuje z dniem doręczenia decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby niezależnie od tego, czy w tym dniu decyzja stała się decyzją ostateczną. Nie ma zatem zastosowania art. 130 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Podobne stanowisko w odniesieniu do funkcjonariuszy Służby Więziennej zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2006 r. I OSK 941/05 Lex Nr 198271". Dlatego, podzielając pogląd, że regulacja materialnoprawna ustania stosunku służbowego, która normuje utratę statusu funkcjonariusza publicznego ma pierwszeństwo przed regulacją procesową w zakresie wykonalności decyzji administracyjnej, w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. W ust. 2 ustawa stanowi: "Strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach: 1) orzeczenia przez komisje lekarską całkowitej niezdolności do służby." W myśl wyżej powołanych przepisów ustawy, będących podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w związku z orzeczeniem przez komisję lekarską całkowitej niezdolności skarżącego do służby był zobowiązany do wydania decyzji o jego zwolnieniu ze służby w PSP, nie wcześniej jednak niż po upływie 12 miesięcy od zaprzestania pełnienia służby. Zdaniem Sądu, pomimo że cytowane wyżej przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nakazując zwolnienie w trybie i na zasadach w niej określonych nie precyzują dokładnej daty, z jaką następuje rozwiązanie stosunku służbowego, nie należy, na zasadach ogólnych, sięgać do przepisu art. 130 K.p.a.. Zwolnienie ze służby może nastąpić z urzędu lub na wniosek. W obu przypadkach tryb zwolnienia jest podobny. Zwolnienie następuje w formie decyzji administracyjnej, zwanej niekiedy rozkazem personalnym, w którym należy podać datę zwolnienia. Decyzja o zwolnieniu ma charakter konstytutywny, co oznacza, że skutek nią przewidziany - zwolnienie następuje z datą w niej określoną (vide: Przemysław Szustakiewicz: Stosunki służbowe funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych jako sprawa administracyjna, Wydawnictwo Difin, Warszawa 2012). Organy nie mają tu jednak dowolności. Przepisy ustawy formują, kiedy istnieje obowiązek zwolnienia, jak i wyznaczają termin, po jakim ma nastąpić zwolnienie, np. w art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP (zwolnienie funkcjonariusza następuje najpóźniej w terminie 3 miesięcy po złożeniu przez niego pisemnego żądania zwolnienia), czy też termin, przed upływem którego zwolnienie nie może nastąpić (art. 45 ust. 1 ustawy). |Skoro ustawa obligując do zwolnienia nie wskazuje innego sposobu wyznaczania terminu zwolnienia (jak np. w niektórych przypadkach | | |zwolnienia funkcjonariuszy celnych - po upływie wskazanego w ustawie terminu od dnia doręczenia decyzji o zwolnieniu ze służby), a | | |podaje przesłanki zwolnienia, to, zdaniem Sądu, z chwilą ziszczenia się tych przesłanek (np. jak w przedmiotowej sprawie – trwała | | |niezdolność do służby stwierdzona orzeczeniem lekarskim, ale nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy od zaprzestania pełnienia | | |służby) organ winien dokonać zwolnienia, a zwolnienie następuje z datą określoną w decyzji. Decyzja o zwolnieniu strażaka | | |rozwiązuje istniejący stosunek materialnoprawny wskutek spełnienia się ustawowych przesłanek obligatoryjnego zwolnienia ze służby, o | | |którym mowa w art. 43 ust. 1 (trwała niezdolność do służby stwierdzona w orzeczeniu lekarskim) oraz art. 45 ust. 1 (koniec tzw. okresu| | |ochronnego) ustawy o PSP - z dniem określonym w decyzji, a nie dopiero w chwili osiągnięcia przez decyzję cech ostateczności. Decyzja| | |o zwolnieniu jest bowiem konsekwencją (niejako wykonaniem) orzeczenia o trwałej niezdolności funkcjonariusza do służby. | | |Stosunek służbowy strażaka Państwowej Straży Pożarnej jest administracyjnym stosunkiem uregulowanym w pełni przepisami ustawy z dnia | | |24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Przepis art. 31 cyt. ustawy stanowi, że stosunek służbowy strażaka powstaje z dniem | | |mianowania na stanowisko służbowe lub powołania, a zwolnienie ze służby, jak to wynika z art. 43 ust. 1 tej ustawy, następuje w drodze| | |rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Z regulacji powyższej wynika zatem, że dzień mianowania| | |strażaka jest pierwszym dniem służby, zaś dzień jego zwolnienia, określony w decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego jest ostatnim | | |dniem pełnienia służby (vide: wyrok NSA z dnia 24 listopada 2005 r. OSK 1887/04). | | |Wyznaczając inny termin zwolnienia w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy w żaden sposób go nie uzasadnił. Zwrócić też należy uwagę, | | |że nie jest to ani dzień wydania decyzji w II instancji, ani dzień doręczenia tej decyzji. | | | | | Oceniając zarzuty skargi stwierdzić zatem należy, że nie są one zasadne, a kwestie związane ze świadectwem służby – nie podlegają kontroli w nin. postępowaniu. Podnieść jedynie należy, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o PSP strażak zwolniony ze służby otrzymuje niezwłocznie świadectwo służby, a obowiązek ten precyzuje także § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia z dnia 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2001 r. nr 114 poz. 1228), zgodnie z którym świadectwo służby wydaje się bezpośrednio zwolnionemu strażakowi albo osobie upoważnionej przez niego na piśmie w dniu, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku służbowego. Z akt administracyjnych wynika, że organy obu instancji wyjaśniając stan faktyczny sprawy wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności, które pozwoliły na podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Państwowej Staży Pożarnej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymaganiom przepisu art. 107 § 3 K.p.a., a organ odwoławczy zapewnił skarżącemu możliwość realnego wzięcia udziału w sprawie zgodnie z art. 10 K.p.a. i przed wydaniem decyzji umożliwił m.in. wypowiedzenie się co do zebranych dowodów (vide też np. wyrok z dnia 20 marca 2007 r. I OSK 1243/06, w którym NSA stwierdził, że nie można podzielić zarzutu, aby naruszenie art. 10 § 1 K.p.a., odnoszące się tylko do postępowania przed organem pierwszej instancji, stanowiło przyczynę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., prowadzącą do wznowienia całego postępowania - gdyż skarżący nie został pozbawiony udziału w postępowaniu odwoławczym). Skarga nie mogła zatem zostać uwzględniona, ponieważ wyniki oceny kontrolowanego postępowania oraz art. 134 § 2 P.p.s.a. nie dają do tego podstawy. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w wypadku naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę (poza uwagami co do terminu zwolnienia). Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło