I OZ 1552/17
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-11-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać oddalony z powodu oczywistej bezzasadności skargi, zanim sąd pierwszej instancji wyjaśni istotne okoliczności faktyczne i prawne sprawy, w tym rozbieżności co do przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie, jeśli sąd pierwszej instancji przedwcześnie orzekł o oczywistej bezzasadności skargi, nie wyjaśniając uprzednio istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w szczególności rozbieżności co do przedmiotu zaskarżenia. Prawo pomocy nie może być odmawiane bez uprzedniego wyjaśnienia istoty sprawy, nawet jeśli skarżący powołuje się na nieodpowiednią podstawę prawną.Stan faktyczny
S. K. złożył skargę na działanie Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, wskazując na zaniedbanie w wykonaniu zadania, nienależyte wykonanie zadania, naruszenie praworządności i naruszenie jego interesów, polegające na braku doręczenia mu wypełnionego zaświadczenia dla potrzeb PFRON. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną i niedopuszczalną z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. S. K. wniósł zażalenie, argumentując, że sąd powinien był wezwać go do uzupełnienia braków przed rozstrzygnięciem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SO/Wa 49/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie z wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił S. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd wskazał, że skarga złożona na podstawie art. 227 k.p.a. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3309/16 jest oczywiście bezzasadna i podlega odrzuceniu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, w związku z czym skarżącemu prawo pomocy nie przysługuje.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. K., podnosząc, że Sąd pierwszej instancji powinien go wezwać do uzupełnienia wszelkich braków, zanim rozstrzygnie w przedmiocie zasadności skargi oraz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), "p.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Jednakże w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji przedwcześnie orzekł na podstawie powyższego przepisu, nie wyjaśniając uprzednio istotnych okoliczności, które mogłyby prowadzić do takiego rozstrzygnięcia.
W sprawie prowadzonej pod sygnaturą IV SA/Wa 3309/16, której dotyczy wniosek o przyznanie prawa pomocy, S. K. wniósł skargę na działanie Rektora Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, powołując się na art. 227 k.p.a., w postaci zaniedbania w wykonaniu zadania, nienależytego wykonania zadania, naruszenia praworządności i naruszenia interesów skarżącego, co wyraża się brakiem doręczenia mu wypełnionego zaświadczenia dla potrzeb PFRON w ramach programu "Aktywny samorząd". Z kolei we wniosku o przyznanie prawa pomocy S. K. podał, że przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność organu w zakresie wypełnienia ww. zaświadczenia.
Już sama powyższa rozbieżność prowadzić powinna do wyjaśnienia przez Wojewódzki Sąd co jest w istocie przedmiotem skargi. Nadto w odpowiedzi na skargę organ sam podniósł, iż jego zdaniem wskazana przez skarżącego podstawa prawna – art. 227 k.p.a. – nie odnosi się do niniejszej sprawy.
Bez względu na to czy w istocie przedmiotem skargi jest skarga wniesiona w trybie Działu VIII k.p.a., czy też bezczynność organu w zakresie wydania zaświadczenia albo odmowa jego wydania, stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie jest wystarczająco oczywisty, aby na podstawie art. 247 p.p.s.a. odmówić S. K. przyznania prawa pomocy bez uprzedniego wyjaśnienia co jest przedmiotem skargi. Podkreślić przy tym należy, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd nie jest związany powołanymi przez skarżącego zarzutami i wnioskami oraz podstawą prawną skargi, zatem nie mogą one przesądzać o jej istocie.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło