I FZ 20/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. sp. z o.o. z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 343/17 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt I SA/Po 343/17 w sprawie ze skargi W. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 27 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 1. Wyrokiem z dnia 20 września 2017 r., sygn. akt I SA/Po 343/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę W. sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: Spółka lub W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 27 grudnia 2016 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za kwiecień, maj i czerwiec 2013 r. 2. Spółka od powyższego wyroku wniosła skargę kasacyjną, którą sporządził adwokat G. W. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Po 343/17, odrzucił skargę kasacyjną Spółki. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że: - do skargi kasacyjnej nie dołączono, wbrew art. 176 § 2 w związku z art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), wymienionego w niej pełnomocnictwa; - w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 listopada 2017 r. wezwano pełnomocnika Spółki do uzupełnienia tego braku; - w wyznaczonym terminie pełnomocnik przedłożył dokument pełnomocnictwa procesowego z dnia 28 listopada 2017 r. wraz z odpisem z KRS dotyczącym W.; - z treści dokumentu pełnomocnictwa wynikało jednak, że I. S. (według KRS upoważniony do reprezentowania W.) upoważnił wnoszącego skargę kasacyjną pełnomocnika do zastępowania T. sp. z o.o.; - taka treść dokumentu pełnomocnictwa nie pozostawiała wątpliwości, iż prezes zarządu W. upoważnił działającego obecnie w sprawie pełnomocnika jedynie do podejmowania czynności procesowych w imieniu T., a nie W.; - pełnomocnik wnoszący w imieniu W. skargę kasacyjną nie był zatem do tego właściwie umocowany; - z tych względów skargę kasacyjną, jako obarczoną brakiem nie uzupełnionym w wyznaczonym terminie, należało odrzucić na podstawie art. 178 P.p.s.a. 4. Spółka wniosła zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła naruszenie art. 178 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony, w sytuacji gdy doszło do oczywistej omyłki w treści przesłanego pełnomocnictwa, zważywszy na dołączony do niego wydruk z KRS. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie jako usprawiedliwione podlegało uwzględnieniu. 5.2. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176 P.p.s.a., innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a P.p.s.a.) Jednym z takich wymogów jest dołączenie do skargi kasacyjnej pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeśli pismo wnosi pełnomocnik (art. 176 § 2 w związku z art. 46 § 3 P.p.s.a.) 5.3. Z ostatniej strony skargi kasacyjnej, którą Sąd odrzucił, wynikało, że jako jeden z załączników tej skargi wymieniono "pełnomocnictwo wraz z opłatą" (karta 156 akt sądowych). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Po 343/17, wezwano adwokata G.W., który podpisał się pod skarga kasacyjną, do usunięcia braków formalnych tej skargi przez "złożenie wymienionego, a niedołączonego do skargi kasacyjnej załącznika, tj. pełnomocnictwa wraz z opłatą" (karta 159 akt sądowych). Adwokat w odpowiedzi na tak sformułowane wezwanie, w wyznaczonym terminie, przesłał pełnomocnictwo udzielone przez I.S., upoważnionego do reprezentowania Spółki, wraz z informacją z Krajowego Rejestru Sądowego dotyczącą tej Spółki (kwestię "opłaty" od pełnomocnictwa należy w tym miejscu pominąć, gdyż nie stanowi ona wymogu formalnego skargi kasacyjnej). Istotnie, jak trafnie uznał Sąd pierwszej instancji, nie było to pełnomocnictwo do reprezentowania W., lecz T. Podkreślić jednak należało, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 21 listopada 2017 r. nie precyzowało jakie konkretnie (o jakim zakresie podmiotowym i przedmiotowym) pełnomocnictwo powinno zostać przez pełnomocnika nadesłane. Tymczasem brak tej precyzji w okolicznościach tej sprawy jawił się jako bardzo istotny. Nie sposób bowiem było na podstawie tego fragmentu skargi kasacyjnej, która tylko wymieniała jej załączniki - a na tym z kolei wyłącznie zbudowano formułę wezwania w zakresie braków - zidentyfikować jakie konkretnie pełnomocnictwo miał na myśli autor skargi kasacyjnej, a faktycznie go do niej nie dołączył. Z przyczyn oczywistych powinno to być pełnomocnictwo dające umocowanie co najmniej do sporządzenia skargi kasacyjnej w imieniu W., ale nie można przecież wykluczyć, że wymienione w załączniku pełnomocnictwo byłoby pierwotnie wadliwe, skoro nie podano przy nim do reprezentowania jakiego podmiotu miało to być pełnomocnictwo. Jak już wspomniano z treści wezwania wynikało, że brakiem formalnym skargi kasacyjnej jest "pełnomocnictwo wraz z opłatą [wymienione w załączniku a nie dołączone do skargi kasacyjnej]". Tyle i tylko tyle. W świetle tak oznaczonego braku formalnego, nie można było uznać, że przedłożone przez adwokata pełnomocnictwo nie czyniło zadość wezwaniu. Można by rzec, jakie wezwanie, taka odpowiedź na nie. Jeszcze raz zatem trzeba podkreślić, że wezwanie nie wskazało - i jest to okoliczność bezdyskusyjna - że jego adresat ma złożyć pełnomocnictwo co najmniej do sporządzenia skargi kasacyjnej w imieniu W. Oznacza to, że w rozpoznanej sprawie o takie pełnomocnictwo, jaki powinno być właściwe dla ówczesnego etapu postępowania, w ogóle nie wezwano. W konsekwencji, gdy Sąd pierwszej instancji uznał (prawidłowo zresztą, o czym już wzmiankowano), że przesłane pełnomocnictwo nie było aktem należycie umocowującym do reprezentowania W., lecz innego podmiotu, to należało prawidłowo (precyzyjnie) wezwać adwokata o przesłanie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania tej Spółki (tudzież do sporządzenia w jej imieniu skargi kasacyjnej). Wydane na podstawie art. 49 § 1 P.p.s.a. zarządzenie w tym zakresie powinno - w odróżnieniu od zarządzenia z dnia 21 listopada 2017 r. - określać jaki konkretnie brak powinien zostać usunięty, nie pozostawiając tym samym żadnego marginesu interpretacyjnego. Biorąc pod uwagę, że niedochowanie wymogów formalnych oddziałuje na sposób realizacji prawa do sądu, to z tej przyczyny adresat wezwania, nawet jeśli jest to zawodowy pełnomocnik, nie musi domyślać się o co tak naprawdę podmiot formułujący wezwanie wystąpił. Wszelkie zaś niejasności w tym zakresie muszą być rozstrzygane na korzyść podmiotu zobowiązanego do wykonania wezwania. W takiej sytuacji podnoszone w zażaleniu motywy nawiązujące do oczywistej omyłki w nadesłanym pełnomocnictwie, któremu towarzyszył przecież właściwy wydruk z KRS, tym bardziej miały usprawiedliwienie w zestawieniu z treścią wezwania. Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie zatem uznał, że w tej sprawie wystosowane wezwanie wywołało skutek prowadzący do odrzucenia skargi kasacyjnej z tej przyczyny, że nie uzupełniono braku formalnego skargi kasacyjnej w zakresie objętym wezwaniem. Negatywne konsekwencje nieusunięcia na czas braków, należy oceniać przez pryzmat tego, co zostało wskazane w wezwaniu. Tym było zaś złożenie pełnomocnictwa wymienionego jako stanowiące załącznik do skargi kasacyjnej, a nie pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej Spółki, czyli W. Aktualnie, w okolicznościach towarzyszących już rozpoznanemu zażaleniu, odpadła potrzeba wzywania adwokata o właściwe pełnomocnictwo na użytek złożonej uprzednio skargi kasacyjnej. W aktach sprawy znajduje się już bowiem pełnomocnictwo, przedłożone po złożeniu przez Spółkę zażalenia, udzielone przez uprawnionego do jej reprezentowania I. S. adwokatowi G. W. (karty: 182 w związku z 183-185 i 196 akt sądowych) między innymi do podejmowania w imieniu Spółki wszelkich czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga kasacyjna nie zawiera zatem braku formalnego w przedstawionym tu zakresie. 5.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 ab initio w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.