II SA/Wr 74/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę w całości. Postanowieniem z dnia z dnia [...] r., nr [...], doręczonym za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego w dniu 21 września 2016 r. (środa), do rąk żony skarżącego K. M., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. W. (dalej jako "PINB") nałożył na J. M. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 48 756 zł, w związku z zaniechaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...] r., nr [...], którą nakazano J. M. oraz K. M., współwłaścicielom budynku mieszkalnego przy ul. B. w W., rozbiórkę nadbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części budynku. W postanowieniu pouczono skarżącego o możliwości zgłoszenia zarzutów do PINB w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, których podstawę określa art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) oraz wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie (art. 122 § 3 u.p.e.a.) do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej: DWINB), za pośrednictwem PINB – w terminie 7 dnia od daty doręczenia ww. orzeczenia. Powyższe rozstrzygnięcie J. M. zaskarżył do DWINB w drodze zażalenia, złożonego osobiście w siedzibie PINB – jak wynika z prezentaty widocznej na zażaleniu – dnia 29 września 2016 r. (czwartek). Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], DWINB stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Wyjaśniając motywy podjętego orzeczenia stwierdzono, iż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie od dnia jego ogłoszenia. Tak więc, termin do skutecznego zaskarżenia postanowienia PINB z dnia [...] r., w realiach niniejszej sprawy, upłynął dnia 28 września 2016 r. W konsekwencji, pomimo prawidłowego pouczenia o prawie złożenia zażalenia od podjętego postanowienia, skarżący nie zachował ustawowego terminu do jego wniesienia. Niedochowanie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność dokonanej czynności procesowej, czego następstwem w przypadku zażalenia, jest ostateczność rozstrzygnięcia organu I instancji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J. M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, oprotestował je w całości w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu) zarzucając mu sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na niezasadnym przyjęciu, iż postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 września 2016 r., podczas gdy przesyłka je zawierająca została podjęta przez K. M. – według jej oświadczenia – w dniu 22 września 2016 r., którą następnie tego samego dnia przekazała mężowi, zapewniając o jej doręczeniu właśnie w tej dacie, wobec czego termin do wniesienia zażalenia został dochowany. Z uwagi na to, że o fakcie uchybienia terminowi J. M. dowiedział się w zaskarżonym postanowieniu, nie złożył on wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Skarżący zakwestionował także prawidłowość doręczenia niniejszego postanowienia, wskazując, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie ma stosownej adnotacji, czy żona – dorosły domownik, podjęła się oddać przesyłkę adresatowi, tym samym takie doręczenie narusza wymogi ustawowe, tj. art. 40 § 1 k.p.a. oraz art. 43 k.p.a. Niezależnie od tego wskazano, że postanowienie z dnia [...] r., narusza art. 121 § 5 u.p.e.a., przyjmując za jeden z czynników ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia, powierzchnię całego budynku objętego inwestycją, podczas gdy, treścią obowiązku, nałożonego na skarżącego, była rozbiórka nadbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę części domu mieszkalnego przy ul. B., tj. nadbudowa, wykonana po jednej ze stron kalenicy dachowej, a zatem na obszarze połowy (1/2) powierzchni zabudowy. W związku z powyższym wniesiono o: uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia PINB z dnia [...] r. – w całości; wyznaczenie, na podstawie art. 89 § 2 k.p.a., rozprawy w niniejszej sprawie w celu wyjaśnienia podstaw skargi, w szczególności poprzez przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka K. M.; dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka K. M., na okoliczność tego, że ww. podjęła przesyłkę, zawierającą postanowienie PINB z dnia [...] r., w dniu 22 września 2016 r. i w tej dacie przekazała ją skarżącemu; zasądzenie od DWINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zawnioskowano także o wstrzymanie, na podstawie art. 17 § 2 zd. 2 u.p.e.a., postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi, z uwagi na to, że rozebranie części budynku, objętej decyzją, wiązałoby się z naruszeniem pokrycia dachowego nieruchomości, co w aktualnie panujących warunkach atmosferycznych prowadziłoby do wystąpienia rażącej straty po stronie skarżącego. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, wskazując że wyczerpujące, merytoryczne uzasadnienie zawarte zostało w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia 12 stycznia 2017 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do DWINB o wstrzymanie wykonania postanowienia PINB z dnia [...] r., do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego wywołanego wniesieniem skargi do WSA we Wrocławiu, wskazując, że występujące w sprawie przesłanki nakazują udzielenie skarżącemu ochrony tymczasowej z art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia [...], DWINB odmówił wstrzymania wykonania postanowienia PINB z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszona ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Złożenie zażalenia po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy żalący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeśli wnoszący zażalenie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest obowiązkiem organu odwoławczego w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej wystąpienia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania, lecz ma obowiązek stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że bezspornym jest, iż postanowienie PINB dla miasta W. nr [...] doręczone zostało w sposób zastępczy do rąk K. M. - żony adresata przesyłki. Pełnomocnik skarżącego kwestionuje natomiast datę doręczenia postanowienia, podnosząc, że K. M. jest przekonana, iż przesyłka nadeszła do miejsca zamieszkania w dniu 22 września 2016 r., w tym bowiem dniu przesyłkę przekazała J. M.. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych badanej sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru do postanowienia PINB z dnia [...] r. Nr [...], na którym wyraźnie została napisana data jego odbioru, tj. 21 września 2016 r. W przesłanych aktach znajduje się również drugie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia na K. M. z dnia [...] r. (nr [...]) przy którym znajduje się także z.p.o. tego postanowienia, podpisane przez adresatkę pisma(K. M.) również z datą odbioru w dniu 21 września 2016 r. Oznacza to, że doręczenie postanowienia PINB nr [...] nastąpiło niewątpliwie w dniu 21 września 2016 a nie w dniu 22 września 2016 r. jak utrzymuje skarżący. Samo zatem "przekonanie" K. M. o innej dacie doręczenia postanowienia nie może odnieść zamierzonego skutku. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść zażalenie. W konsekwencji zażalenie winno było zostać wniesione do dnia 28 września 2016 r. (środa). Skarżący J. M. wniósł do organu zażalenie w dniu 29 września 2016 r., już po upływie wskazanego terminu. Ewidentnym jest także, iż zażalenie nie kwestionowało prawidłowości doręczenia postanowienia, nie odniosło się ani jednym słowem do kwestii uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia, nie zawierało też wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym skarżący, prawidłowo pouczony w postanowieniu pierwszoinstancyjnym o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 141 § 2 k.p.a. 7-dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia , co czyniło jego zażalenie bezskutecznym. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.