II SA/Gl 89/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. znak [...] Z. K. zam. w K. przy ul. [...] został skierowany na badanie lekarskie (w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami) przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Organ orzekł w sprawie na podstawie wniosku Komendanta Miejskiego Policji w K. z dnia [...] r., w którym wskazano, że strona stworzyła zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym nie udzielając pierwszeństwa pieszej przechodzącej przez wyznaczone przejście dla pieszych. Funkcjonariusze, wykonujący czynności na miejscu zdarzenia stwierdzili, że Z. K. nie posiada właściwej oceny własnych możliwości działania w sytuacji normalnej i trudnej, właściwej percepcji środowiska drogowego i wszystkich zmian sytuacyjnych oraz brak u niego umiejętności obsługi urządzeń sterowniczych pojazdu. Na skutek odwołania Z. K. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podkreśliło, że "w rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie poczynił w zasadzie żadnych ustaleń, które mogłyby wskazywać na prawdopodobieństwo występowania uzasadnionych i poważnych przeciwwskazań zdrowotnych, które stawiałyby pod znakiem zapytania dalszy udział strony w ruchu drogowym w charakterze kierowcy. Podejmując ponownie postępowanie organ I instancji wystąpił do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o potwierdzenie faktu wydania Z. K. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, którego kserokopię pełnomocnik strony załączył do odwołania od poprzednio wydanej decyzji. W odpowiedzi Przewodnicząca Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K., pismem z dnia [...] r. znak [...], potwierdziła, iż Z. K. posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności ruchowej ([...]) Organ wystąpił także do organu Policji o wyjaśnienie na podstawie jakich okoliczności i zachowania kierowcy funkcjonariusz policji w trakcie wykonywanych czynności służbowych stwierdził uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu zdrowia strony. W odpowiedzi Komendant Miejski Policji w K., pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, że u kierującego stwierdzono obniżoną zdolność reakcji. Z. K. przyznał bowiem, że widział pieszą idącą przez przejście, jednak mimo tego, że - jak sam stwierdził - miał taką możliwość, nie zareagował w sposób, który pozwoliłby uniknąć zdarzenia. Ponadto w trakcie j rozmowy sprawiał wrażenie mocno rozkojarzonego, spowolnionego, a rozpytywanie wykazało brak umiejętności oceny urządzeń sterowniczych znajdujących się w jego pojeździe. W konsekwencji organ decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ skierował Z. K. na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Uznał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego można stwierdzić, iż istnieją wątpliwości co do występowania u strony przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Na skutek odwołania Z. K. sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało skarżoną decyzję w mocy. Stwierdziło bowiem, iż zarówno dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia, jak i wywiedzione z nich skutki prawne są prawidłowe. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył Z. K. reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć obu instancji, wstrzymania wykonania decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, iż błędnie ono uznało, że ustalenia organu I instancji są prawidłowe. W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w części odnoszącej się do oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, i motywów tej oceny, jest niezwykle lakoniczne, i ogranicza się do stwierdzenia, iż, zdaniem organu, dokumenty przedłożone przez Komendanta Powiatowego Policji w K., są dokumentami wiarygodnymi, zaś ich wiarygodność nie została przez stronę podważona. Niezależnie od tego dokumenty będące podstawą wydania decyzji zredagowane są w sposób niezwykle lakoniczny, bez uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego, w którym znalazł się odwołujący, podczas przeprowadzania rozmowy z funkcjonariuszami Policji. Nie zawierają one bowiem, opisów konkretnych zachowań, czy czynności dokonanych przez odwołującego się, które mogłyby stanowić podstawę powzięcia uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. W ocenie skarżącego rozkojarzenie, spowolnienie, czy dekoncentracja, spostrzeżone przez funkcjonariuszy, mogły być bowiem wywołane szokiem i stresem, związanym ze zdarzeniem drogowym, w którym brał udział Z. K. Dlatego, okoliczności te, nie mogą być uznane za jednoznaczny argument, w dostatecznym stopniu przesądzający o konieczności skierowania go na badanie lekarskie. Podniósł wreszcie, że argumentacja przytaczana przez organ, w kontekście orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności skarżącego, sformułowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie stanowi dostatecznej podstawy do zastosowania względem niego procedury przewidzianej w art. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. W ocenie składu orzekającego skarżona decyzja nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Organy administracji nie przeprowadziły praktycznie w ogóle postępowania wyjaśniającego. Przyjęta przez nie wykładnia przepisów prawa materialnego również budzi spore wątpliwości. Rozpatrywana decyzja została wydana na podstawie art. 99 ust. 1pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978). W świetle tego przepisu "starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na [...] badanie lekarskie, jeżeli [...] istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia". Przesłanką skierowania na badania lekarskie, zgodnie z ww. przepisem jest istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Przesłanka ta, zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 7 września 2016 r. (sygn. I OSK 1051/16 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zatem zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach. Wydanie decyzji na podstawie tego przepisu nie musi być poprzedzone wykazaniem pewności istnienia przeciwwskazań zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdami. Nie jest zatem konieczne udowodnienie przez organ istnienia takich przeciwwskazań, lecz wystarcza wysokie prawdopodobieństwo istnienia takich przeciwwskazań". Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy skład orzekający stwierdza, że ustalenia dokonane w sprawie przez organy administracji są prawidłowe. Skarżący został zatrzymany do kontroli w związku z tym, że nie ustąpił pierwszeństwa na przejściu dla pieszych. Sam stwierdził, że widział pieszą idącą przez przejście, jednak mimo tego, nie zareagował w sposób, który pozwoliłby uniknąć zdarzenia. Niezależnie od tego , jak stwierdził funkcjonariusz policji, w trakcie rozmowy sprawiał wrażenie mocno rozkojarzonego, spowolnionego, a rozpytywanie wykazało brak umiejętności oceny urządzeń sterowniczych znajdujących się w jego pojeździe. Już te okoliczności wskazują, iż organ administracji mógł podjąć uzasadnione podejrzenia co do stanu zdrowia Z. K. Takie reakcje skutkować mogą zagrożeniem w ruchu drogowym. I nie chodzi tu tylko o brak reakcji w sytuacji, gdy kierujący dostrzegł pieszą na przejściu. Również jego dalsze działanie (a raczej stan) wskazywał, iż zdenerwowanie zdarzeniem uniemożliwiło kierującemu obsługę urządzeń sterowniczych pojazdu. Dlatego w ocenie Sądu organy administracji prawidłowo oceniły w sprawie stan faktyczny i trafnie uznały, iż zaistniała przesłanka o której mowa w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o kierujących pojazdami. Celem tego rozwiązania jest bowiem dokonanie oceny stanu zdrowia kierującego pojazdem w celu wykluczenia mogących pojawiać się zagrożeń w ruchu drogowym stąd wynikających. Niezależnie od tego skład orzekający uznaje, że zebrany w sprawie wystarczający materiał dowodowy jest wystarczający. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada także regułom wynikającym z k.p.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.