II SA/Łd 23/17
WyrokWSA w Łodzi2017-04-20
Skład orzekający: Joanna Sekunda – Lenczewska, Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec posiadający kartę pobytu wydaną na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, która nie zawiera adnotacji "dostęp do rynku pracy", ale na podstawie której cudzoziemiec ma prawo do wykonywania pracy w Polsce, jest uprawniony do świadczenia wychowawczego na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykładnia językowa art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest niewystarczająca. Prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcowi posiadającemu kartę pobytu, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione na karcie pobytu. Taka wykładnia jest zgodna z celami ustawy, zasadami Konstytucji RP i Konwencji o prawach dziecka, a także uwzględnia fakt, że karty pobytu wydane na podstawie starszych przepisów nie wymagały adnotacji o dostępie do rynku pracy, a ich wymiana nie była obowiązkowa.Stan faktyczny
Skarżący, S. Y., będący cudzoziemcem posiadającym kartę pobytu wydaną na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, złożył wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego na drugie dziecko. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na brak adnotacji "dostęp do rynku pracy" na jego karcie pobytu, mimo że skarżący posiadał prawo do wykonywania pracy w Polsce. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących dostępu do rynku pracy i świadczenia wychowawczego, a także naruszenie zasad Konstytucji RP i Konwencji o prawach dziecka.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania oraz zwrot nienależnie uiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi S. Y. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego S. Y. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. zwraca z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego S. Y. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu nienależne uiszczonego wpisu od skargi, zaksięgowanego w dniu 21 grudnia 2016 r. pod pozycją [...]. LS
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., po wszczęciu na wniosek S. Y. postępowania w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, odmówił przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko M. Y..
Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., w którym zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), art. 87 ust. 1 pkt 3 oraz art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645) w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650), art. 522 i art. 521 oraz art. 244 w zw. z art. 522 tej ustawy, a także art. 7, 8 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 28 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U z 2016 r., poz.195).
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że posiada kartę stałego pobytu od dnia 14 marca 2014 r., na której nie widnieje adnotacja "dostęp do rynku pracy", bowiem ówczesne przepisy nie wprowadzały takiego obowiązku. W ocenie strony w sytuacji występowania luki prawnej organy stosujące prawo mają obowiązek jej usunięcia i dokonania takiej wykładni przepisów, która nie pozostawałaby w sprzeczności z innymi przepisami prawa. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie wniosku i przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego na małoletniego syna M. Y. w okresie od 31 maja 2016 r.
Decyzją z dnia [...], wydaną po rozpoznaniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy, odwołując się uprzednio do treści art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1, ust. 2, art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2, art. 13 ust. 18 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), art. 244 ust. 1 pkt 11 i art. 507 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650) i art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2016 r., poz. 645), art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 76 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573), stwierdził, że strona posiada ważną kartę pobytu wydaną na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, która aktualnie z mocy prawa przekształciła się w kartę na pobyt stały. Jednocześnie żaden z przepisów nie nakazuje wymiany kart pobytu ze względu za rozszerzenie informacji w nich zawartych, w tym m.in. o adnotację "dostęp do rynku pracy". Organ podkreślił przy tym, że prawidłowa wykładnia art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci powinna uwzględniać aspekt celowościowy normy oraz jej zgodność ze standardami wyznaczonymi przez Konstytucję RP i Konwencję o prawach dziecka. Karta służy wyłącznie identyfikacji cudzoziemca, a nie potwierdzeniu jego określonego tytułu prawnego do przebywania na terenie Polski - o tym decyduje treść zezwolenia na pobyt. Powyższy pogląd, w ocenie organu, stoi jednak w sprzeczności z wykładnią językową powyższego przepisu. Ustawodawca wyraźnie bowiem wskazał, że świadczenie wychowawcze może zostać przyznane cudzoziemcowi, który posiada kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy".
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zwróciło uwagę na fakt, że w przepisach ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a szczególności w przepisach przejściowych, brak jest regulacji w zakresie kart pobytu wydanych w oparciu o obowiązującą przed 2014 r. ustawę o cudzoziemcach. Tym samym powstaje rozbieżność w przepisach prawa. Z jednej bowiem strony osoby posiadające kartę pobytu wydaną w oparciu o zezwolenie na osiedlenie się mają pełne prawo do podjęcia zatrudnienia, a z drugiej strony z uwagi na brak stosownej adnotacji odmawia im się prawa do świadczenia wychowawczego. Nie jest jednakże rolą Kolegium Odwoławczego, które działa w granicach obowiązującego prawa, poprawianie błędów ustawodawcy. Przy tak jednoznacznej treści przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci brak jest podstaw do zastosowania wykładni celowościowej. W tak zaistniałej sytuacji, zdaniem Kolegium, strona w celu jak najlepszego zadbania o swoje interesy powinna wystąpić o wymianę karty pobytu, a następnie złożyć ponownie wniosek o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego. W konkluzji Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo zastosował normy zawarte w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a tym samym brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Stąd też nie było najmniejszych podstaw do uwzględnienia odwołania wniesionego przez "P. S.".
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł S. Y., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzuciła:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego w postaci: art. 1 ust. 2 pkt 2 d ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195) w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 oraz art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645) w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4 i art. 522 oraz art. 521 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. 2013 r., poz. 1650), art. 244 w zw. z art. 522 tej ustawy poprzez jego błędną wykładnię, która została dokonana z pominięciem:
a) wykładni celowościowej i systemowej,
b) tego, iż adnotacja "dostęp do rynku pracy", umieszczana na kartach pobytu na podstawie art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, ma charakter wyłącznie informacyjny, tzn. jedynie potwierdza, że cudzoziemiec jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium RP lub zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę,
c) tego, iż art. 72, art. 76 oraz art. 64 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., poz. 264), która została zastąpiona później ustawą o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r., nie wprowadzały obowiązku dokonywania na karcie pobytu adnotacji "o dostępie do rynku pracy", a okres ważności karty pobytu wydanej cudzoziemcowi w oparciu o te przepisy wynosi 10 lat,
d) okoliczności, że cudzoziemcy uprawnieni do wykonywania pracy lub zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę określa - poprzez wskazanie nazw odpowiednich zezwoleń pobytowych (decyzji) udzielanych cudzoziemcom - na podstawie art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645, z późn. zm.), mają faktyczny dostęp do rynku pracy,
e) tego, iż opieranie się jedynie na wykładni językowej art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prowadzi do stwierdzenia, iż przepis art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest niezgodny z:
- art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.), który wyraża nakaz równego traktowania przez władze publiczne wszystkich osób, a zatem i cudzoziemców, którzy mają dostęp do rynku pracy w oparciu o art. 87 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz posiadających karty pobytu wydane przed 1 maja 2014 r. i cudzoziemców, którzy mają karty pobytu wydane po 1 maja 2014 r. z adnotacją o dostępie do rynku pracy,
- art. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji, nakazującymi władzom publicznym kierowanie się zasadami sprawiedliwości społecznej,
- art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), w zw. z art. 9 Konstytucji, nakazującymi uznanie prawa każdego dziecka do korzystania z systemu zabezpieczenia społecznego;
2.. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci: art. 87 ust. 1 pkt 3 oraz
art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucji rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645) w związku z art. 195 ust. 1 pkt 4, art. 522 i art. 521, art. 244 ustawy w zw. z art. 522 ustawy o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. (Dz. U. 2013 r., poz. 1650), w tym w zw. z art. 72, 76 oraz 64 poprzedniej ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 roku (Dz. U. z 2011 r., poz. 264), art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526) oraz art. 2, 7, 9 i 32 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, a przez to uznanie, iż wnioskodawcy nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 2 i
art. 13 ust. 8 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195) poprzez ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie, a przez to dokonanie subsumpcji określonego stanu faktycznego pod niewłaściwą normę prawną, albowiem strona postępowania S. Y. nie składał wniosku na pierwsze dziecko, ale na swoje drugie dziecko, a zatem kryterium dochodowe nie miało tu żadnego znaczenia w sprawie;
4. naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 6, 7, 8, 9 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego skutkujące tym, iż w sprawie nie zastosowano art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526) oraz art. 2, 7, 9 i 32 Konstytucji.
Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącego:
organ administracji w sposób chybiony stwierdził, że: "nie jest rolą Kolegium Odwoławczego (...) poprawianie błędów ustawodawcy", zapominając o tym, iż rolą organu administracji jest działanie na podstawie przepisów prawa, a w tym przypadku na podstawie nie tylko ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także na podstawie przepisów prawa międzynarodowego (Konwencji o prawach dziecka) i Konstytucji;
dopuszczono się błędu w ustaleniach stanu faktycznego w sprawie poprzez analizowanie sytuacji faktycznej i prawnej niejakiego P. S. i jego wniosku o świadczenie wychowawcze na pierwsze dziecko, w sytuacji gdy stroną niniejszego postępowania jest S. Y., który złożył wniosek o świadczenie wychowawcze na swoje drugie dziecko to jest M. Y.;
- w uzasadnieniu decyzji nie wskazano, z jakich powodów odmówiono przyznania prawa do świadczenia wychowawczego S. Y., odniesiono się zaś w uzasadnieniu do sytuacji prawnej i faktycznej niejakiego P. S., który nie jest stroną postępowania.
Z powyższych względów pełnomocnik skarżącego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i a) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Jednocześnie na podstawie
art. 200 p.p.s.a. pełnomocnik wniosła o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, ponownie przywołując stwierdzenie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącego poparła skargę i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotem sądowej kontroli zainicjowanej skargą S. Y. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na małoletniego syna M..
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r., poz. 195), dalej jako: "u.p.p.w.d". Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d, prawo do świadczenia wychowawczego przysługuje cudzoziemcom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy", jeżeli zamieszkują z członkami rodzin na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z wyłączeniem obywateli państw trzecich, którzy uzyskali zezwolenie na pracę na terytorium państwa członkowskiego na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, obywateli państw trzecich przyjętych w celu podjęcia studiów oraz obywateli państw trzecich, którzy mają prawo do wykonywania pracy na podstawie wizy.
W niniejszej sprawie organy obu instancji, odwołując się jedynie do wykładni językowej powołanego przepisu, odmówiły przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, z uwagi fakt, że posiadana przez niego karta pobytu nie posiada adnotacji "dostęp do rynku pracy". Brak zaś tej adnotacji w ocenie organów powoduje, że skarżący nie może otrzymać wnioskowanego świadczenia na podstawie przywołanego przepisu.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdza, że z dosłownego (literalnego) brzmienia powołanego art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d "u.p.p.w.d". w istocie wynika, że adnotacja "dostęp do rynku pracy" na karcie pobytu jest ustawowym warunkiem uzyskania przez cudzoziemca świadczenia wychowawczego. Jednocześnie z
art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650, ze zm.), dalej jako: "u.o.c". wynika, że na karcie pobytu cudzoziemca adnotację "dostęp do rynku pracy" umieszcza się w przypadku zezwolenia udzielonego cudzoziemcowi, który jest uprawniony do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jest zwolniony z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Z zestawienia tych dwóch przepisów wyprowadzić można zatem wniosek, że prawo do uzyskania świadczenia wychowawczego przez cudzoziemca legitymującego się kartą pobytu uzależnione jest od posiadania przez niego uprawnienia do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Uprawnienie takie może wynikać z posiadanego zezwolenia na pracę lub z mocy przepisów zwalniających cudzoziemca z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Cudzoziemcy, zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 645, ze zm.), są z mocy tego przepisu uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem spełniają warunek konieczny do uzyskania świadczenia wychowawczego.
Analiza akt niniejszej sprawy dowodzi przy tym, że skarżący posiada kartę pobytu wydaną w dniu 14 marca 2014 r. na podstawie zezwolenia na osiedlenie się. Karta ta nie zawiera adnotacji "dostęp do rynku pracy", mimo że zgodnie z omawianymi przepisami skarżący ma dostęp do rynku pracy. Taki stan rzeczy wynika z faktu, że wydana skarżącemu karta pobytu, podobnie jak wcześniej zezwolenie na osiedlenie się, wydane zostały na podstawie przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r.,
Nr 264, poz. 1573). Przepis art. 76 tej ustawy, precyzujący treść danych, które umieszcza się na karcie pobytu, nie wskazywał wówczas na konieczność umieszczania adnotacji o dostępie do rynku pracy. Z kolei art. 72 tej ustawy wyraźnie wskazywał, że karta jest ważna przez okres 10 lat od dnia jej wydania. Ustawa ta obowiązywała do dnia 1 maja 2014 r., w tym dniu bowiem w życie weszła ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650, ze zm.) dalej jako: "u.o.c". Ustawa ta w art. 244 wprowadziła wymaganą treść karty pobytu, dodając pkt 11 i wprowadzając adnotację o "dostępie do rynku pracy". Podkreślić przy tym należy, że aktualnie obowiązująca ustawa o cudzoziemcach nie zawiera unormowań stanowiących, że karty pobytu wydane cudzoziemcom na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z 2003 r. tracą moc albo, że cudzoziemcy są zobowiązani do wymiany kart pobytu i dostosowania ich treści do wymogów skazanych w art. 244 u.o.c. To zaś oznacza, że skarżący legitymuje się kartą pobytu ważną do 2024 r. i nie jest zobowiązany do jej wymiany w celu uzyskania adnotacji "o dostępie do rynku pracy", gdyż żadna z obowiązujących regulacji nie nakłada na niego takiego obowiązku.
W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zaprezentowana w zaskarżonej decyzji językowa (literalna) wykładnia przepisu art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. jest niewystarczająca. Konieczne staje się zatem przeanalizowane powołanego przepisu w świetle wykładni systemowej (czyli na podstawie systemu prawa, w którym funkcjonuje ten przepis) oraz celowościowej (czyli na podstawie celu, jaki ma realizować ten przepis). Z wykładni systemowej wynika zaś, że art. 1 ust. 2 pkt 2
lit. d) u.p.p.w.d. przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu. Jednocześnie należy zauważyć, że zarówno z tytułu ustawy z dnia 11 lutego 2016 r., jak i treści jej art. 4 ust. 1, wynika, że celem omawianej regulacji prawnej jest udzielenie przez państwo rodzicom (opiekunom) dzieci pomocy w wychowaniu dzieci w formie częściowego pokrycia wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (świadczenie wychowawcze). Co do zasady żaden przepis ustawy nie wyłącza spod omawianej regulacji prawnej dzieci cudzoziemców posiadających prawo stałego pobytu i uprawnienie do pracy w Polsce. Stąd też przyjąć należy, że odmienna wykładania omawianego przepisu mogłaby prowadzić do nieuprawnionego zróżnicowania sytuacji prawnej zarówno samych cudzoziemców (na tych, którym właściwy organ wydał kartę pobytu z adnotacją i tych, którzy legitymują się kartą pobytu bez adnotacji), jak i samych dzieci ze względu na ich pochodzenie i narodowość. Takie zaś postępowanie w oczywisty sposób prowadziłoby do naruszenia przepisów Konstytucji (art. 2, art. 32, art. 71 ust. 1, a przede wszystkim art. 72 ust. 1 zdanie pierwsze), jak również art. 2 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 Konwencji o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), na co trafnie w skardze uwagę zwrócił pełnomocnik skarżącego.
Przedstawiona powyżej wykładnia analizowanej normy prowadzi do wniosku, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. przyznaje uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującemu się kartą pobytu, posiadającemu zgodę na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu, czy też nie. Sąd dokonując powyższej wykładni uwzględnił fakt, że zbliżone stanowisko zostało zaprezentowane w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2016 r. o sygn. akt I SA/Wa 1197/16 i w Olsztynie z dnia 3 listopada 2016 r. o sygn. akt II SA/Ol 995/16, a ponadto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 946/16 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). W tej sytuacji Sąd za w pełni uzasadnione uznał zarzuty pełnomocnika skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego szczegółowo opisane w pkt 1-3 skargi.
Jednocześnie Sąd za zasadne uznał także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, i art. 9 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej jako: "k.p.a.". Niewątpliwie rację ma pełnomocnik skarżącego stwierdzając, że o naruszeniu tych przepisów świadczy choćby fakt, że organ powołuje w uzasadnieniu decyzji szereg przepisów prawa materialnego, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż wniosek skarżącego dotyczył świadczenia na drugie dziecko i w tej sytuacji kryterium dochodowe nie miało zastosowania. Tymczasem organ, mimo podjętej próby sprostowania decyzji w drodze postanowienia z dnia [...], w odpowiedzi na skargę ponownie stwierdził, że w sprawie zachodził brak podstaw do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Zgodzić należy się również z pełnomocnikiem skarżącego, że zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że strona powinna wystąpić o wymianę karty pobytu, a następnie ponownie złożyć wnioskiem o przyznanie prawa do świadczenia wychowawczego, jest rażącą próbą złamania przepisów art. 7, art. 8 - i trzeba dodać - art. 9 k.p.a. W świetle bowiem tych regulacji organy stoją na straży praworządności, mając przy tym na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, czuwając nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i udzielając im w tym celu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W tym kontekście nie sposób nie zauważyć, że skarżący podążając za zawartą w zaskarżonej decyzji sugestią, na co trafnie uwagę zwrócił pełnomocnik skarżącego, pozbawiłby swego syna prawa do świadczenia wychowawczego za należy okres, albowiem wypłata świadczenia powinna obejmować czas od dnia 31 maja 2016 r.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście przesłanek określonych w
art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d) u.p.p.w.d. z uwzględnieniem oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku w zakresie wykładni tego przepisu, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W kwestii zaś kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14
ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800) – pkt 2 sentencji.
Ponadto o zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 225 w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).
JK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło