III SA/Łd 779/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. – obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz W. P. kwotę 5.520 (pięć tysięcy pięćset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III SA/Łd 779/16 UZASADNIENIE Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. decyzją z (...) (znak (...)) wymierzył W. P. (dalej: skarżąca) oraz Ax Spółce z o.o. z siedzibą w O. kary pieniężne z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, każdemu z podmiotów w łącznej wysokości 24.000 zł. Od ww. decyzji odwołanie w ustawowym terminie złożyła W. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzuty naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego. W konkluzji odwołania wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. Dyrektor Izby Celnej w Ł. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.) – w wyniku rozpoznania odwołania W. P. – decyzją z (...) (znak (...)) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W skardze do sądu administracyjnego W. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł.) wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w jej treści. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu z punktu widzenia kryterium legalności. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a.). Sąd w niniejszej sprawie orzekł o nieważności zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę uchybienia, które stwierdził z urzędu nie będąc związany granicami skargi. W przedłożonych bowiem Sądowi aktach administracyjnych znajduje się pismo sporządzone przez pełnomocnika skarżącej, stanowiące odwołanie od decyzji organu I instancji z 19 października 2015 r., które nie zostało przez wnoszącego – pełnomocnika podpisane. Stosownie do treści art. 168 § 3 Ordynacji podatkowej podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Powyższy wymóg formalny pisma (podania) odnosi się także do składanych odwołań w postępowaniu podatkowym (art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej). Przy czym wnoszone podanie (odwołanie) zarówno, gdy strona działa osobiście, jak i przez pełnomocnika winno spełniać wszystkie wymogi formalne określone w art. 168 Ordynacji podatkowej, tzn. powinno zawierać także podpis wnoszącego (strony lub pełnomocnika). W zaistniałej sytuacji należy stwierdzić, że pismo (odwołanie) zawierało braki formalne, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu. Spełnienie wymogów formalnych wynikających z wyżej cytowanego przepisu, tzn. podpisanie pisma przez wnoszącego gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez osobę jako wnoszącą podanie (odwołanie). Brak podpisu osoby wnoszącej odwołanie, jeżeli nie zostanie usunięty poprzez wezwanie do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania powoduje niemożność jego rozpoznania przez organ odwoławczy. W rozpoznawanej sprawie, odwołanie nie zostało podpisane przez wnoszącego je pełnomocnika, ani przez samą skarżącą. Organ odwoławczy nie wezwał pełnomocnika, pod rygorem przewidzianym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej do usunięcia braku formalnego (złożenia stosownego podpisu) i odwołanie rozpatrzył, mimo, że nie wywołało ono skutków prawnych. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że organ odwoławczy nie może działać z urzędu, charakter organu odwoławczego w konkretnej sprawie uzyskuje on dopiero w wyniku prawidłowo złożonego odwołania. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1303/97, z 15 września 2000 r., sygn. akt III SA 417/00 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 marca 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 1770/04, że uznanie za odwołanie pisma niepodpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ podatkowy drugiej instancji rozpatrując to odwołanie (bez usunięcia jego braków formalnych) i wydając decyzję, dopuścił się rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, orzekł jak w sentencji B.K.