I GSK 2057/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-08-24
Skład orzekający: Piotr Pietrasz, Henryk Wach, Cezary Kosterna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek zapłaty odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie, wynikający z przepisów ustawy o finansach publicznych, może być modyfikowany lub uchylony na gruncie prawa cywilnego, w szczególności w oparciu o nieformalne ustalenia z pracownikiem organu lub treść umowy o dofinansowanie?Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie, wynikający z przepisów ustawy o finansach publicznych, ma charakter publicznoprawny i nie może być modyfikowany na gruncie prawa cywilnego. Umowa o dofinansowanie, nawet jeśli zawiera elementy cywilnoprawne, nie może skutecznie zmienić obowiązków wynikających z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa publicznego. Nieformalne ustalenia z pracownikiem organu, nawet jeśli wprowadzały beneficjenta w błąd, nie mają wpływu na powstanie obowiązku zapłaty odsetek, który wynika z mocy prawa.Stan faktyczny
Spółka "A." Sp. z o.o. otrzymała zaliczkę na dofinansowanie projektu, która miała zostać rozliczona w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania. Spółka rozliczyła zaliczkę z 35-dniowym opóźnieniem. Organy administracji publicznej uznały, że w związku z tym powstał obowiązek zapłaty odsetek od nierozliczonej części zaliczki, naliczanych jak dla zaległości podatkowych. Spółka kwestionowała ten obowiązek, powołując się na opóźnienie banku w wypłacie kredytu oraz na informacje uzyskane od pracownika instytucji pośredniczącej, sugerujące możliwość późniejszego rozliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 137/17 w sprawie ze skargi "A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; IK: [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Przedmiotem skargi wniesionej przez A. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 137/17. Wyrokiem tym została oddalona skarga Spółki na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów (dalej jako: "Minister", "Organ odwoławczy") z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Energii (dalej również jako: "Organ I instancji") z [....] września 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości odsetek od nierozliczonej w terminie części zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
Skarżąca zawarła [...] czerwca 2014 r. z Ministrem Gospodarki (ówcześnie pełniącym funkcję Instytucji Pośredniczącej) umowę o dofinansowanie projektu: "[...]" (dalej jako: "umowa"), zgodnie z którą Stronie przekazano środki z Funduszu Spójności na realizację projektu. Zgodnie z § 8 ust. 3a umowy Skarżąca zobowiązana była do rozliczenia udzielonego jej dofinansowania w formie zaliczki w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania, to jest do 25 grudnia 2015 r. W przypadku braku rozliczenia zaliczki w tym terminie, strona zobowiązana była do zapłaty odsetek na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013, poz. 885 ze zm., dalej jako: "ufp").
Instytucja Pośrednicząca 25 czerwca 2015 r. wypłaciła Spółce na podstawie wniosku o płatność zaliczkę w wysokości 4.090.500 zł. Część zaliczki w kwocie 909.769,50 zł została rozliczona 13 listopada 2015 r., a pozostała część wynosząca 3.180.730,50 zł rozliczona została 29 stycznia 2016 r. przez złożenie wniosku o płatność, to jest z 35-dniowym opóźnieniem w stosunku do przewidzianego w umowie 6-miesięcznego terminu od dnia otrzymania zaliczki.
W związku z rozliczeniem zaliczki po upływie terminu przewidzianego w § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie Minister Energii (który z dniem 1 grudnia 2015 r. przejął rolę Instytucji Pośredniczącej) wezwał Spółkę do zapłaty kwoty 152.675 zł z tytułu odsetek od rozliczonej z opóźnieniem części zaliczki lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnej płatności. Skarżąca poinformowała, że nie wyraża zgody na potrącenie ostatniej transzy płatności o kwotę 152.675 zł. Następnie wniosła o umorzenie odsetek ze względu na wystąpienie, przed zakończeniem realizacji projektu, nieprzewidzianych i niezależnych od niej okoliczności wpływających na konieczność wydłużenia okresu realizacji prac, a tym samym przesunięcie terminu złożenia wniosku o płatność rozliczającego pozostałą część udzielonej zaliczki.
W związku z nieuiszczeniem żądanych odsetek, zawiadomiono Spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie określenia kwoty środków, od których nalicza się odsetki oraz terminu, od którego nalicza się odsetki, a także sposobu ich zapłaty. Ponadto odrębnym postanowieniem Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia kwoty odsetek w wysokości 152.675 zł. Decyzją z [...] września 2016 r. Organ I instancji wydał decyzję o zwrocie odsetek, określając kwotę środków, od których nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych w wysokości 3.180.730,50 zł wraz z terminem, od którego nalicza się odsetki, tj. dniem 25 czerwca 2015 r. (dzień przekazania środków) oraz terminem, do którego nalicza się odsetki, tj. dniem 29 stycznia 2016 r. (dzień złożenia wniosku o płatność). W ocenie Organu I instancji w sprawie wystąpiła okoliczność wymieniona w art. 189 ust. 3 ufp, zgodnie z którym w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w umowie o dofinansowanie, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka podniosła, że brak możliwości rozliczenia zaliczki w terminie wynikającym z umowy o dofinansowanie wynikał z przeciągającego się terminu wypłaty przez bank transzy kredytu niezbędnej do realizacji przez Spółkę zapłaty za ostatnią fakturę wystawioną przez generalnego wykonawcę prac. Dodała również, że opiekun projektu wskazał termin przedłożenia wniosku jako 29 stycznia 2016 r.
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Minister Rozwoju i Finansów utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. Uznał za wiarygodne wyjaśnienia Strony, że opóźnienie w rozliczeniu zaliczki było następstwem zwłoki ze strony banku w wypłacie transzy kredytu niezbędnej jej do opłacenia ostatniej faktury warunkującej rozliczenie zaliczki. Podkreślił jednocześnie, iż powyższe nie zwalniało jednak Spółki z obowiązku zapłaty odsetek. Wyjaśnił, że obowiązek zapłaty odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki ma charakter obiektywny - jest on niezależny od tego, czy zwłoka w rozliczeniu nastąpiła z winy beneficjenta, czy też pod wpływem okoliczności, za które odpowiedzialności nie może on ponosić. Wskazał również, że za podstawę do uchylenia bądź zmiany decyzji Organu I instancji nie można uznać twierdzenia Strony, jakoby została ona wprowadzona w błąd przez pracownika Instytucji Pośredniczącej, który poinformował ją o dopuszczalności przedłużenia terminu rozliczenia zaliczki do 29 stycznia 2016 r. Wyjaśnił, że użycie takiego sformułowania w wiadomości przesłanej pocztą elektroniczną było najprawdopodobniej skutkiem zasugerowania się przez autora tej OOrgan odwoławczy wskazał, że Strona rozliczając zaliczkę obowiązana była kierować się jednoznacznymi postanowieniami umowy o dofinansowanie, a nie interpretować w korzystny dla siebie sposób wysłane jej pocztą elektroniczną przypomnienie o zbliżającym się terminie złożenia wniosku o płatność końcową.
Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję organu II instancji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz rozważenie uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I Instancji.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, ze zm., dalej jako: "kpa"), polegające na niewystarczającym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez niewyjaśnienie rzeczywistego wpływu informacji udzielonych Stronie przez pracowników Ministerstwa Energii;
2) naruszenie art. 8, art. 9 i art. 11 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa, polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania decyzji Organu I instancji w mocy, w tym w szczególności w odniesieniu do przyjętego przez Organ II instancji stanowiska zaprezentowanego w uzasadnieniu decyzji, zgodnie z którym Organ II instancji nie przypisuje jakiegokolwiek znaczenia kontaktom pomiędzy Spółką i osobami działającymi w jej imieniu a pracownikami urzędu obsługującego Organ I instancji, podczas, gdy z art. 8 oraz art. 9 kpa wynika szczególny obowiązek organów administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób wyjątkowo dbały i należyty, budzący zaufanie, tj. w taki sposób, który pozwala stronie postępowania na powzięcie uzasadnionego przekonania, że zastosowanie się do informacji udzielanych przez organ prowadzący postępowanie, nie wywoła negatywnych skutków w sferze jej praw i obowiązków, a także
3) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 189 ust. 3a ufp w zw. z art. 65 § 2, art. 56 oraz art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 308, ze zm., dalej jako: "kc") poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, podczas gdy organ I instancji z udziałem pracowników Ministerstwa Energii wprowadził Skarżącą w prowadzonej korespondencji oraz w bieżących konsultacjach w błąd, a następnie utrzymywał Stronę w błędnym przekonaniu o możliwości rozliczenia zaliczki wraz z rozliczeniem końcowym umowy o dofinansowanie, co uniemożliwiło Spółce złożenie wniosku o zmianę umowy o dofinansowanie w zakresie terminu rozliczenia zaliczki w stosownym terminie, a w konsekwencji spowodowało nałożenie na stronę obowiązku zwrotu odsetek w kwocie 152.675 zł.
W odpowiedzi na skargę Minister podtrzymał stanowisko prezentowane w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Sąd I instancji za bezsporne uznał, że Skarżąca nie rozliczyła części zaliczki w terminie wynikającym z § 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie. Wskazał też, że Organ odwoławczy nie kwestionuje prawdziwości twierdzeń Spółki o opieszałości banku w wypłacie transzy kredytu niezbędnej Spółce do opłacenia ostatniej faktury warunkującej rozliczenie zaliczki.
WSA wyjaśnił, że zgodnie z art. 189 ust. 3 ufp w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność. Natomiast rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. z 2016 r., poz. 1161, dalej jako: "rozporządzenie") w § 5 ust. 1 stanowi, że rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu operacyjnego, lub na zwrocie zaliczki. Zgodnie z umową o dofinansowanie, Skarżąca zobowiązana była do rozliczenia udzielonego jej dofinansowania w formie zaliczki w terminie 6 miesięcy od dnia jej otrzymania. W przypadku braku rozliczenia w terminie zobowiązana była natomiast do zapłaty odsetek, na zasadach określonych w art. 189 ufp (§ 8 ust. 3a umowy o dofinansowanie). Dalej Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 60 pkt 6 ufp odsetki od nierozliczonej w terminie zaliczki stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, do których zgodnie z art. 67 ufp stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ordynacji podatkowej, dotyczące zobowiązań podatkowych. Wskazał też, że zgodnie z art. 21 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że zgodnie z art. 189 ufp, zobowiązanie to powstaje zatem z momentem zaistnienia okoliczności tam przewidzianych, a więc w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w rozporządzeniu.
Sąd I instancji stwierdził, że umowa zawarta między stronami o dofinansowanie projektu łączy w sobie elementy o charakterze cywilnoprawnym, jak również elementy publicznoprawne. Zobowiązanie do zapłaty odsetek jest natomiast świadczeniem publicznoprawnym, opierającym się na prawie publicznym i nie może być modyfikowane na gruncie prawa cywilnego. Niezasadnie zatem Skarżąca zarzuca organowi odwoławczemu naruszenie art. 5, art. 56 i art. 65 § 2 kc, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania. Wbrew stanowisku Skarżącej, dokonanie obecnie zmiany umowy, w przewidzianej w niej formie aneksu (§ 21 ust. 7 umowy), poprzez wydłużenie terminu rozliczenia zaliczki, nie może skutkować zniweczeniem skutku w postaci już powstałego zobowiązania do zapłaty odsetek od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki. Sugerowana przez Stronę zmiana umowy o dofinansowanie byłaby możliwa jedynie w sytuacji, gdyby skutek w postaci powstania zobowiązania do zapłaty odsetek jeszcze nie nastąpił, a więc przed upływem terminu do rozliczenia zaliczki. WSA za niezasadne uznał pozostałe podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Sąd I instancji odniósł się do twierdzeń Skarżącej co do skutków wiadomości wysłanej przez opiekuna projektu. Wskazał, że osoba działająca w imieniu Skarżącej w wiadomości e-mail z października 2016 r. wskazała wprost, że Spółka nie posiada formalnych dokumentów dotyczących wyrażenia zgody przez opiekuna projektu na przedłużenie terminu do rozliczenia zaliczki. WSA zwrócił uwagę, że w grudniu 2015 r. został podpisany aneks do umowy, ale dotyczył wyłącznie zmiany § 7 ust. 2 umowy i wydłużenia okresu kwalifikowania wydatków do 31 grudnia 2015 r. W aktach administracyjnych brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że Strona uzyskała pisemną zgodę na to, aby w późniejszym (niż określony w umowie o dofinansowanie) terminie rozliczyć zaliczkę. W ocenie WSA Skarżąca miała świadomość, iż aneks ten dotyczył jedynie wydłużenia okresu kwalifikowania wydatków, o którym mowa w § 7 ust. 2 umowy o dofinansowanie, nie zaś wydłużenia terminu na rozliczenie zaliczki, o którym mowa w § 8 ust. 3a umowy. Wskazał ponadto na treść § 21 ust. 7 umowy, z którego wynika, że co do zasady wszelkie jej zmiany wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności i są wprowadzane w formie aneksu. Sąd I instancji uznał, że sam fakt kontaktowania się Spółki z opiekunem projektu i wymiana pomiędzy tymi podmiotami korespondencji, biorąc pod uwagę jednoznaczną treść umowy, a także okoliczność, że obowiązek zapłaty odsetek powstał z mocy prawa i organ zobligowany był do wydania przedmiotowej decyzji zgodnie z treścią art. 189 ust. 3b ufp, nie miał wpływu na prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Zatem zgodnie z treścią art., 78 § 1 kpa Organ odwoławczy słusznie uznał, iż powyższe okoliczności, jako niemające znaczenia dla sprawy, nie wymagały dodatkowych dowodów, w tym np. w postaci przesłuchania strony.
A. Sp. z o.o. zaskarżyła omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
I. na podstawie art. 174 pkt 1 ppsa naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2017 r., poz. 1376, ze zm.) (dalej: "uzppr") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w kwestiach spornych oraz nieuregulowanych w umowie z dnia 26 czerwca 2014 r. o dofinansowanie nr [...]projektu pn. "A." (dalej; "Umowa o dofinansowanie") mają zastosowanie w pierwszej kolejności regulacje publicznoprawne (w szczególności art. 189 ustawy o finansach publicznych), podczas gdy zgodnie z tym przepisem obowiązki związane z otrzymanym dofinansowaniem reguluje Umowa o dofinansowanie, która w kwestiach spornych i nieuregulowanych odsyła do odpowiednich przepisów prawa cywilnego regulujących stosunki zobowiązaniowe;
2) art. 385 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r. poz. 459, ze zm., dalej: "kc") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu Skarżącej negatywnymi konsekwencjami nieprecyzyjnych i niepełnych postanowień Umowy o dofinansowanie, stanowiącej wzorzec umowy, podczas gdy wyłączną odpowiedzialność w tym zakresie powinien ponosić podmiot, który przygotował dany wzorzec;
II. na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 67 ust. 1 ufp poprzez błędne przyjęcie, że w odniesieniu do odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki stanowiących środki publiczne, o których mowa w art. 60 pkt. 6 ufp, stosuje się wprost art 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z dnia 2017 r., poz. 201, ze zm., dalej: "op") podczas, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje stosować przepisy działu III ordynacji podatkowej wyłącznie "odpowiednio";
2) art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2188, ze zm., dalej: "pusa") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 kpa polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...]; IK: [...] utrzymującej w mocy decyzję Ministra Energii z dnia [...] września 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości odsetek od nierozliczonej w terminie części zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu (dalej: "Decyzja") pomimo, że Decyzja została wydana bez zebrania i rozważenia całego materiału dowodowego, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie praw i obowiązków Skarżącej;
3) art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu Decyzji, wydanej na podstawie błędnej i niepełnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności na uznaniu, że Skarżąca nie złożyła wniosku o wydłużenie terminu na rozliczenie zaliczki otrzymanej w dniu 25 czerwca 2015 r. oraz na przypisaniu wiadomości e-mail z dnia 26 stycznia 2016 r. decydującego znaczenia dla ustalenia okoliczności wprowadzenia Skarżącej w błąd z jednoczesnym całkowitym nieuwzględnieniem pozostałych okoliczności sprawy;
4) art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 kpa polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu Decyzji, pomimo że Decyzja została wydana w związku z działaniem Skarżącej, opartym o poczynione z pracownikiem organu ustalenia oraz w zaufaniu do informacji otrzymywanych od tegoż pracownika, co skutkowało bezzasadnym obciążeniem wyłącznie Skarżącej konsekwencjami finansowymi rozliczenia zaliczki wraz z wnioskiem o płatność końcową;
5) art. 1 § 1 i § 2 pusa w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 189 ust. 3 ufp w zw. z art. 65 § 2, art. 56 oraz art. 5 kc polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu Decyzji, pomimo że pracownik organu wprowadził Skarżącą w błąd, a następnie utrzymywał w błędnym przekonaniu o otrzymaniu zgody na rozliczenie ostatniej zaliczki dotyczącej realizowanego projektu wraz z rozliczeniem końcowym projektu, co w ostateczności skutkowało wydaniem Decyzji;
Podnosząc te zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie, oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Minister Inwestycji i Rozwoju w odpowiedzi na skargę kasacyjna wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.).
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 ppsa, a które w sprawie nie występują.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa. Treść zarzutów naruszenia prawa materialnego sprowadzających się do tego, że w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy prawa cywilnego, wymagała odniesienia się w pierwszej kolejności do tych zarzutów. Skarżąca zarzuty te opiera na treści art. 30 ust. 2 uzppr. Zgodnie z tym przepisem umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą lub pośredniczącą określa warunki dofinansowania projektu, prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane. Jednak Skarżąca zdaje się pomijać fakt, że otrzymane przezeń dofinansowanie pochodziło ze środków europejskich (z Funduszu Spójności), a więc ze środków publicznych w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 ufap, zatem mają zastosowanie bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa publicznego – ustawy o finansach publicznych. Wynika to w szczególności z art. 4 ust. 1 pkt 2 ufp i art. 189 ust. 3, ust. 3a, ust. 3b, ust. 3c i ust 3d ufp. Warunki umowy cywilnoprawnej nie mogły więc skutecznie zmienić obowiązków wynikających z przepisów ustawy o finansach publicznych. Tym samym nie został naruszony art. 30 ust. 2 uzpp. Nie mógł też być naruszony w związku z tym art. 385 § 2 kc, gdyż obowiązek zapłaty odsetek wynikał ze wspomnianych przepisów prawa publicznego, a nie ze stosunku cywilnoprawnego. Wprawdzie umowa cywilnoprawna określała obowiązki Skarżącej w zakresie wykorzystania otrzymanych środków publicznych, w tym terminy realizacji pewnych obowiązków, jednak nie kształtowała skutków naruszenia tych obowiązków w zakresie powstania zobowiązań do zwrotu środków czy zapłaty odsetek na skutek przekroczenia terminów realizacji nałożonych na beneficjenta obowiązków.
Tak więc zarzuty naruszenia prawa materialnego oparte na twierdzeniach Skarżącej o cywilnoprawnym charakterze jej obowiązków zapłaty przedmiotowych odsetek, nie zasługiwały na uwzględnienie,
Również zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne Pierwszy z tych zarzutów (naruszenia art. 67 ust. 1 ufp) jest w istocie zarzutem naruszenia prawa materialnego. Skarżąca stawiając ten zarzut kwestionuje bezpośrednie, a nie odpowiednie stosowanie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Art. 67 ust. 1 stanowi, że do spraw należności, o jakich mowa m.in. w art. 60 pkt 6 ufp (a więc takich jak przedmiotowa w sprawie) stosuje się m.in. przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Jednak kwestia stosowania przepisu art. 21 § 1 pkt 1 op wprost czy odpowiednio nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Wyczerpującą podstawą naliczenia odsetek (w zakresie podstawy naliczania odsetek i okresu, za jaki są naliczane) stanowił art. 189 ust 3 ufp zastosowany do wyliczenia odsetek. Odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczyło stopy oprocentowania takiej jak dla zaległości podatkowych. Prawidłowości wysokości stopy oprocentowania Skarżąca nie kwestionowała. Jak wyżej wskazano, ponieważ przedmiotowe zobowiązanie wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa publicznego, odpowiednie stosowanie art. 21 § 1 pkt 1 op (na skutek brzmienia art. 67 ust. 1 ufp), nie mogło prowadzić do "miarkowania" odsetek czy też umownego negocjowania ich wysokości.
Pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania dotyczą w istocie jednej kwestii – znaczenia ustaleń z pracownikiem Organu co do wydłużenia terminu rozliczenia zaliczki. Zarzuty te nie mają wpływu na wynik sprawy. Niebudzącą sporu była treść umowy określającej 6-miesięczny termin rozliczenia zaliczki od jej otrzymania w dniu 25 czerwca 2015 r, to jest upływający 25 grudnia 2006 r. oraz fakt, że zaliczka została rozliczona przez złożenie wniosku o płatności 29 stycznia 2016 r., to jest z opóźnieniem, co stanowiło podstawę faktyczną naliczenia odsetek na wyżej wskazanej podstawie prawnej wynikającej w szczególności z art. 189 ust. 3 ufp. Termin rozliczenia wynikał jednoznacznie z treści umowy o dofinansowanie, która w tym zakresie nie mogła być skutecznie zmieniona inaczej niż w formie pisemnego aneksu, podpisanego przez odpowiednio umocowanych przedstawicieli stron umowy. Zatem żadne ustalenia ustne, telefoniczne, czy w postaci elektronicznej z pracownikami Organu nie mogły takich zmian skutecznie dokonać. Podobnie nie wpływa na powstanie obowiązku z mocy określonego w przedmiotowej zaskarżonej decyzji zawinienie Skarżącej nawet przez wprowadzenie jej w błąd przez pracownika organu, czy też przez zaistnienie niezależnych od Skarżącej okoliczności wpływających na opóźnienie realizacji przez nią obowiązków wynikających z uzyskanego dofinansowania.
Zatem Sąd I instancji zasadnie nie dopatrzył się naruszenia przez organy w zaskarżonej decyzji przepisów postepowania w zakresie ustaleń faktycznych istotnych dla sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 , art., 77 i art. 80 kpa. Tym samym WSA w ramach swych kompetencji wynikających z art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych dokonał prawidłowej oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, słusznie nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy dających podstawę do jej uchylenia na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.
Dlatego też, wobec uznania, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, należało ją oddalić na podstawie art. 184 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło