II SA/Sz 1486/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-04-20
Skład orzekający: Maria Mysiak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana starych dystrybutorów paliwa na nowe, w tym samym miejscu, stanowi remont obiektu budowlanego, czy też rozbudowę stacji paliw wymagającą pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Wymiana zużytych dystrybutorów paliwa na nowe, nawet w tym samym miejscu, nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, lecz stanowi element samowolnej rozbudowy stacji paliw. Działanie to wymagało pozwolenia na budowę, a jego brak, w połączeniu z niewykonaniem obowiązków legalizacyjnych, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Właścicielka stacji paliw wymieniła stare dystrybutory paliwa na nowe. Organ nadzoru budowlanego uznał tę czynność za rozbudowę stacji wymagającą pozwolenia na budowę i wydał nakaz rozbiórki z powodu braku takiego pozwolenia oraz niewykonania obowiązków legalizacyjnych. Właścicielka twierdziła, że była to wymiana zużytych urządzeń na nowe, co stanowi remont nie wymagający pozwolenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając czynność za samowolną rozbudowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. L.-G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; z późn. zm.) dalej: "K.p.a." oraz art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290; z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. L.-G., Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ZWINB") utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: "PINB") z dnia [...] r. znak [...], nakazującą M. L.-G. rozbiórkę dystrybutora gazu ciekłego propan butan o nr fabrycznym [...] oraz dystrybutora oleju napędowego i benzyny bezołowiowej o nr fabrycznym [...] zainstalowanych na działce o nr ewid. [...] oraz instalacji podziemnych zasilających powyższe dystrybutory, zainstalowanych na terenie działki nr [...] oraz [...] przy
ul. [...] w P.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia ZWINB przedstawił przebieg postępowania, przypominając, że w dniu [...] r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło pismo L. R. z zapytaniem co do legalności wybudowanej i użytkowanej przez M. L.-G. inwestycji na działce nr [...] obręb [...] P., polegającej na przebudowie i rozbudowie stacji paliw, a także przeprowadzenia, przez jego działkę nr [...] bez jego zgody, kabla energetycznego oraz umieszczenia na działce nr [...] dystrybutorów paliwa w odległości około 7 metrów od placu zabaw jego dzieci.
W związku z tym pismem organ powiatowy, pismem z dnia [...] r., zawiadomił M. L.-G. o przewidzianej na dzień [...] r., kontroli na terenie ww. działki.
W dniu [...] r. PINB w P. przeprowadził zapowiadaną kontrolę, z udziałem M. L.-G. oraz L. R.
W protokóle z tej kontroli odnotowano: "W trakcie czynności kontrolnych stwierdzono, że w obrębie pokryw metalowych wystających ponad poziom terenu zbiorników podziemnych na paliwo wykonywane były prace związane z instalacją płaszcza wewnętrznego zbiorników (...). Przy okazji instalacji płaszcza wymieniono stare pokrywy zbiorników na nowe. Wymieniono ponadto stare dystrybutory na nowe - w tym samym miejscu. Stwierdzono ułożenie kabla energetycznego na odcinku od szafki elektrycznej zainstalowanej przez Zakład Energetyczny przy wjeździe od strony ulicy do budynku stacji. Kabel energetyczny ułożono na działce L. R. Inwestorem budowy zasilania energetycznego była p. L.-G. Kabel ułożono w roku bieżącym. Na ułożenie kabla inwestorka nie uzyskała stosownego zezwolenia z organu administracji architektoniczno-budowlanej.
W przypadku dystrybutora usytuowanego przed stacją paliw, do których zastrzeżenie wnosi p. L. R. pani L.-G. oświadczyła, że dystrybutor ten istnieje od momentu nabycia stacji od p. R. Dystrybutor ten zgodnie z zeznaniem p. L.- G. został wymieniony na nowy na przełomie 2013/2014 roku. L. R. pod rygorem odpowiedzialności karnej, zeznał, że dystrybutora nie było w momencie sprzedaży stacji".
Na podstawie tabliczek znamionowych urządzeń odmierzających PINB, w drodze korespondencji z Obwodowym Urzędem Miar w [...] ustalił,
że urządzenia te zostały zalegalizowane w listopadzie 2013 roku, z miejscem zainstalowania przy ul. [...] w P. W świadectwach poprzedniej ich legalizacji, jako miejsce zainstalowania wpisano miejscowości D. i S.
Ponadto, przy wykorzystaniu portalu internetowego "[...]", PINB uzyskał zdjęcia terenu przy ul. [...] w P., wykonane w czerwcu 2012 roku. Wynika z nich, że w tamtym okresie w miejscu obecnych dystrybutorów nie było żadnych urządzeń. Powyższe ustalenia - zdaniem ZWINB - dowodzą, że urządzenia zostały zainstalowane po kupieniu stacji przez M. L.-G. (akt sprzedaży spisano w dniu [...] r.).
W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową stacji paliw bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej i nałożył na M. L.-G. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2016 r., określonych dokumentów. Ponieważ zobowiązana nie wykonała nałożonego obowiązku PINB na podstawie art. 48 ust. 1, w związku z ust. 4 Prawa budowlanego wydał decyzję nakazującą ich rozbiórkę.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. L.-G., reprezentowana przez adw. A. S., zarzuciła:
"1. Błędne ustalenie, iż odwołująca się posadowiła dystrybutory gazu bez wymaganego zezwolenia.
2. Obrazę art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak właściwej oceny dowodów zebranych
w sprawie, a w szczególności zeznań odwołującej się, dowodu w postaci umowy sprzedaży działki nr [...] oraz umowy dzierżawy z dnia [...] r., umowy o współpracy z dnia [...] r.
3. Obrazę przepisu art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i nieprzeprowadzenie wniosków mających wykazać, iż dystrybutory gazu istniały w chwili nabycia stacji przez odwołującą się i zawarcia przez nią umowy dzierżawy.
4. Obrazę art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie.
5. Obrazę przepisu cert. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie".
Odwołująca się podnosiła, że zbiorniki gazu, które obecnie stanowią jej własność, nabyła na podstawie umowy zawartej z G. R.
L. R. miał niegdyś czynną stację benzynową i zainstalowane dystrybutory sprzedaży gazu. Usytuowane one były od wielu lat w tym samym miejscu, blisko granicy działki nr [...] z ulicą [...]. Od zbiorników prowadzona była instalacja zakończona dystrybutorami. Przez okres nieprowadzenia na stacji działalności gospodarczej niektóre znajdujące się na niej urządzenia straciły przydatność do użytkowania, stały się przestarzałe lub utraciły legalizację, wobec czego odwołująca się, w miejsce starych i bezużytecznych, zamontowała nowe dystrybutory, których obecność stwierdzili inspektorzy PINB w trakcie kontroli. Zdaniem odwołującej się "nie sposób przyjąć za prawdziwe twierdzenie L. R., iż w dniu sprzedaży stacji i zawierania umowy dzierżawy, takich urządzeń nie było".
Ponadto skarżąca podniosła, iż nie przeprowadzając postępowania dowodowego zgodnie z jej wnioskiem z dnia [...] r., (o przesłuchanie wskazanych świadków) "organ I instancji pozbawił się możliwości prawidłowego ustalenia, czy w istocie dystrybutory gazu stały wcześniej w miejscu umożliwiającym podłączenie ich do zbiorników gazu, czy też tam nie stały". Podniosła także, że do działań, polegających na wymianie dystrybutora, nie może mieć zastosowania art. 48 Prawa budowlanego, który odnosi się do obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. remont istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, w tym wymiana starego dystrybutora na nowy, nie wymaga pozwolenia na budowę.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, organ II instancji, działając na podstawie
art. 136 K.p.a., pismem z dnia [...] r., zlecił organowi I instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów
i materiałów zebranych w sprawie, tj. przesłuchanie, wskazanych przez M. L.-G. świadków, wymienionych w piśmie jej pełnomocnika z dnia [...] r.
Po otrzymaniu materiału uzupełniającego oraz rozpatrzeniu odwołania w oparciu o akta sprawy, w tym materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu odwoławczym, Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał wskazaną na wstępie decyzję.
W ocenie ZWINB, wybudowanie przy istniejącej stacji paliw nowych dystrybutorów paliw - odmierzacza gazu ciekłego oraz 4 odmierzaczy paliw ciekłych - oleju napędowego i benzyny bezołowiowej, na wspólnej wysepce, (co obrazuje dokumentacja fotograficzna), wraz z zasilającą je instalacją podziemną, należy traktować jako rozbudowę stacji. Dystrybutory paliwa stanowią wolno stojące urządzenia techniczne związane ze zbiornikami paliwa zatem są więc urządzeniami budowlanymi. Urządzenia budowlane w określonym stanie faktycznym mogą stanowić odrębne obiekty budowlane (budowle). Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Samowolnie wykonane roboty budowlane w tym zakresie nie są, w świetle art. 3 pkt 7a i pkt 8, ani przebudową (gdyż zwiększono powierzchnię zabudowy stacji), ani remontem.
W świetle przepisów art. 28 oraz art. 29 - 30 P.b. wykonanie przedmiotowych robót, związanych z budową dystrybutorów paliw wraz z instalacją podziemną (rozbudowa stacji), powinno być poprzedzone uzyskaniem przez inwestora decyzji
o pozwoleniu na budowę. Wymóg ten wynika również z art. 29 ust. 3 P.b., albowiem rozbudowa stacji paliw jest przedsięwzięciem, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. M. L.-G., nie posiadała zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na rozbudowę stacji.
Zasady postępowania organu - w przypadku wybudowania obiektu budowlanego, lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę - określają artykuły 48 i 49 Prawa budowlanego. Przewidują one możliwość zalegalizowania budowy zgodnej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nienaruszającej przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, po przedłożeniu przez inwestora (właściciela, zarządcę) określonych dokumentów (art. 48 ust. 3), oraz uiszczeniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 1), zaś niewykonanie nałożonych przez organ obowiązków skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu (art. 48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4 P.b.).
Kierując się dyspozycją powyższych przepisów PINB, postanowieniem
z dnia [...] r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z rozbudową stacji, i nałożył
na M. L.-G. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 31 marca 2016 r., określonych dokumentów, tj. decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, 4 egz. projektu budowlanego wraz z oceną stanu technicznego wykonanych robót, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zobowiązana nie wykonała czynności nałożonych ww. postanowieniem, wobec czego organ powiatowy, decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 P.b., zasadnie nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy stacji. Przesłuchanie 3 świadków wskazanych przez skarżącą i ich zeznania nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, bowiem przy legalizacji samowoli budowlanej obowiązki nakłada się na inwestora, właściciela bądź zarządcę obiektu (art. 52 P.b.). M. L.-G. jest właścicielem stacji i niezależnie od ustaleń czy jest ona inwestorem czy nie, zobowiązanie jej do wykonania określonych czynności jest zgodne z prawem.
Działając na podstawie udzielonej przez M. L.-G. pełnomocnictwa adw. A. S. zaskarżyła powyższą decyzję ZWINB skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:
1. naruszenie art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, dowolną ocenę materiału dowodowego skutkująca błędnym uznaniem, iż skarżąca dokonała rozbudowy stacji i posadowiła dystrybutory gazu bez wymaganego zezwolenia;
2. naruszenie, art. 24 § 3 K.p.a. poprzez niezastosowanie i nierozpatrzenie wniosku
o wyłączenie pracownika organu administracji publicznej;
3. naruszenie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie;
4. naruszenie art. 29 ust.2 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie;
5. naruszenie art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie;
6. naruszenie art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez zastosowanie.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącej stwierdziła, iż z rozstrzygnięciem organu II instancji nie sposób się zgodzić. Skarżąca od początku twierdziła,
iż przedmiotowe dystrybutory istniały już w chwili nabycia przez nią stacji
od L. R. - jej zdaniem - co potwierdza protokół kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r., w którym widnieje zapis, iż "przy okazji instalacji płaszcza wymieniono stare pokrywy zbiorników na nowe. Wymieniono ponadto stare dystrybutory na nowe w tym samym miejscu. Nie wykonywano żadnych innych robót na obiekcie stacji, poza wymienionymi wyżej".
Zdaniem skarżącej, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu I instancji,
iż sporne urządzenia zostały zainstalowane po kupieniu przez nią stacji. Taki wniosek organ wciągnął po uzyskaniu z Obwodowego Urzędu Miar w S. informacji, iż urządzenia z miejscem zainstalowania przy ul. [...] w P. zostały zalegalizowane w listopadzie 2013 r. W świadectwach poprzedniej ich legalizacji jako miejsce zainstalowania wpisano inne miejscowości – D. i S. Organ pominął jednak dalszą część informacji uzyskanych z Obwodowego Urzędu Miar gdzie stwierdzono, iż w dokumentacji Urzędu Miar z lat 2009-2012 nie znaleziono żadnego innego wpisu dotyczącego odmierzacza gazu propan-butan o nr fabrycznym [...], co sugeruje, że na wskazanym przez PINB terenie pojawił się on po raz pierwszy w 2013 r. Urząd poinformował również, że posiadana przez Urząd Miar baza danych przyrządów pomiarowych nie umożliwia odnalezienia przyrządu po jego miejscu ustawienia, wobec tego nie można jednoznacznie powiedzieć, czy w miejscu obecnego odmierzacza gazu stał inny. Taki stan rzeczy potwierdza wyjaśnienia skarżącej, która wskazała, iż wymieniła dystrybutor na nowy na przełomie 2013/2014 r, co pokrywa się z datą legalizacji wskazaną przez Urząd Miar.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej, podstawą ustaleń organu nadzoru budowlanego nie może być także uzyskane przez organ zdjęcie z portalu internetowego "[...]" z czerwca 2012r., na którym nie widnieją sporne dystrybutory. Nabyła ona od L. R. nieruchomość dopiero [...]. Istnieje zatem możliwość, iż w okresie od czerwca 2012 do kwietnia 2013 poprzedni użytkownik spornego terenu zainstalował urządzenia w nieznanym stanie technicznym. Zarazem L. R., sprzedający stacje skarżącej, był żywotnie zainteresowany tym, aby uzyskać jak najwyższą cenę, zaś fakt usytuowania na stacji paliw dystrybutorów miał skarżącą utwierdzić w przekonaniu, że stacja może funkcjonować po wykonaniu kosmetycznych poprawek. Gdyby skarżąca miała świadomość, że na stacji brak jest tak ważnego elementu jak dystrybutory paliw, zażądałaby obniżenia ceny, albowiem stacja nie spełniałaby w takiej formie podstawowych wymogów technicznych.
Nie do przyjęcia jest aby L. R. w roku 2013 zapewniał skarżącą,
iż stacja jest zdolna do funkcjonowania, zaś w roku 2014 twierdził, że na stacji nie było dystrybutorów paliw. L. R. nie był również w stanie udzielić odpowiedzi na pytanie odnośnie daty wykonania przez M. L.-G. dodatkowego dystrybutora. Pomimo dwukrotnego wzywania przez organ celem uzyskania od niego powyższych informacji, wezwany nie stawił się i nie podał przyczyny swojego niestawiennictwa. Na działce nr [...] w P. od wielu lat prowadzona była stacja paliw, na której znajdowały się instalacje oraz urządzenia do przechowywania oleju napędowego, benzyny, gazu oraz dystrybutory tych paliw. Początkowo stacja paliw była prowadzona przez P. P. R., następnie, działka nr [...] była przedmiotem dzierżawy i stacja była prowadzona przez dzierżawiące teren firmy.
Zawierając umowę z M. L.-G. L. R. miał świadomość, iż skarżąca będzie prowadziła działalność polegającą na sprzedaży gazu. Także z umowy z dnia [...]r. wynika, iż na spornym terenie miały być tankowane pojazdy z dystrybutora z gazem.
Nie sposób zgodzić się także ze stanowiskiem ZWINB jakoby przesłuchanie zawnioskowanych przez skarżącą świadków nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Przesłuchane osoby posiadały bowiem informacje odnośnie tego od kiedy na terenie nieruchomości, przy ul. [...] w P. istnieje zbiornik na gaz, wraz z dystrybutorem, i od kiedy była prowadzona sprzedaż z tego punktu oraz gdzie posadowiony był dystrybutor gazu.
Skarżąca podnosi także, iż w toku przesłuchiwania powyższych osób został złożony wniosek o wyłączenie pracownika organu administracji publicznej. Zgodnie
z art. 24 § 3 K.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Powyższy wniosek nie został rozpoznany, co stanowi naruszenie przywołanego przepisu.
Mając na uwadze powyższe, za wiarygodne uznać należy wyjaśnienia skarżącej, która wskazała, iż jej działanie ograniczyło się jedynie do wymiany starych urządzeń na nowe, bez zmiany miejsca ich posadowienia.
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 P.b. pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie obiektów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt 1 przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, wraz
z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przez budowlę należy rozumieć między innymi urządzenia techniczne. Dystrybutor paliwa uznać zaś należy za urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 ustawy), gdyż jest urządzeniem technicznym zapewniającym możliwość korzystania ze zbiornika jako budowli.
Mając na uwadze powyższe - zdaniem skarżącej - uznać należy, iż w świetle
art. 3 pkt 7 P.b. skarżąca wykonała roboty budowlane, tj. przeprowadziła remont, dokonując wymiany starych, bezużytecznych dystrybutorów, a wykonane przez nią roboty nie wymagały pozwolenia na budowę. Błędne jest zatem twierdzenie WINB,
iż M. L.-G. dokonała rozbudowy stacji paliw. W konsekwencji do działań skarżącej nie może znaleźć zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i tym samym wadliwie wydano decyzję o nakazie rozbiórki spornych urządzeń.
Zdaniem skarżącej, stanowisko L. R. w tej sprawie podyktowane jest istniejącym pomiędzy nimi konfliktem spowodowanym tym, że skarżąca odmówiła mu bezgotówkowego tankowania. W konsekwencji rozpoczął on zgłaszanie licznych nieprawdziwych donosów do różnego rodzaju organów. Zmuszona była do przeprowadzenia własnego zasilania energetycznego albowiem L. R., w celu wymuszenia bezpłatnego tankowania, wyłączał jej prąd, co uniemożliwiało jej prowadzenie działalności gospodarczej. W konsekwencji, nie sposób uznać za prawdziwe twierdzenia L. R., iż w dniu sprzedaży stacji i zawierania umowy dzierżawy na działce nr [...] nie znajdowały się sporne urządzenia, a podejmowane przez niego działania mają na celu wyłącznie utrudnianie prowadzenia skarżącej działalności gospodarczej.
W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie nie przeprowadzono w sposób szczegółowy i wszechstronny postępowania dowodowego, a zebrany w sprawie materiał nie został rozpatrzony w sposób wyczerpujący, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 oraz 80 K.p.a. Organ dokonał oceny wybiórczej, albowiem nie odniósł się między innymi do przedstawionych przez skarżącą przed organem I instancji dowodów, tj. umowy przedwstępnej sprzedaży, umowy dzierżawy gruntu, czy umowy
o współpracy oraz zeznań świadków, które to dowody miały wskazywać od kiedy na terenie nieruchomości przy ul. [...] istniały sporne urządzenia.
Odpowiadając na skargę Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania L. R., który zgłosił organom fakt popełnienia przez skarżącą samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest
w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Sąd uwzględnia skargę i eliminuje zaskarżony akt z obrotu prawnego tylko
w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ prawa materialnego lub przepisów regulujących postępowanie administracyjne, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonana według wskazanego wyżej kryterium legalności sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie dała podstaw do stwierdzenia wskazanych wyżej naruszeń.
Z analizy akt postępowania, w szczególności znajdującego się w nich aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] r. – stanowiącego umowę sprzedaży i ustanowienia hipoteki oraz służebności gruntowej wynika, iż na mocy tej umowy L. R. sprzedał M. S. L.-G. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] o obszarze [...] ha, wraz z prawem własności zabudowań posadowionych na tej działce (położonej przy ul. [...] w P.). Nie była to zatem funkcjonująca stacja paliw. Nie wymieniono w niej też żadnych urządzeń, takich jak dystrybutory paliw.
Ponadto, w dniu [...] r. strony zawarły umowę dzierżawy gruntu – części działki nr [...] o powierzchni 33 m2, należącego do L. R., który - zgodnie z § 4 pkt 1 umowy – ma służyć skarżącej jako teren pod dystrybutor gazu oraz zbiorniki gazowe w ilości 2 sztuk o pojemności 48050 litrów. Zgodnie z § 4 pkt 2 tej umowy – najemca, tj. skarżąca – była zobowiązana do uzyskania wszystkich wymaganych i koniecznych pozwoleń oraz decyzji dla wykonania niezbędnych przyłączy i instalacji.
Powyższe zapisy potwierdzają ustalenia organów obu instancji i twierdzenia
L. R., iż w pewnym okresie, po zakupie działki nr [...], skarżąca korzystała
z dystrybutora gazu na działce nr [...], co z kolei wskazuje, iż dystrybutora tego nie było na należącej do niej działce nr [...], który jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Stwierdzony w toku kontroli stan usytuowania tego dystrybutora na działce
nr [...] wskazuje zatem na trafność ustalenia organu nadzoru budowlanego odnośnie jego samowolnego posadowienia, bez uzyskania koniecznego w takiej sytuacji pozwolenia na budowę.
Zawarta w skardze argumentacja, podważająca to ustalenie, nie jest zatem wiarygodna i ma charakter spekulatywny, a nie rzeczowy.
Wskazuje na to m.in. powołanie się w skardze - jako na ustalenie w protokole kontroli, zdanie: "nie wykonano żadnych innych robót w obiekcie stacji poza wymienionymi wyżej", podczas gdy zdanie to przedstawia tylko wyjaśnienie (oświadczenie) skarżącej, a więc nie było to ustalenie organu.
Dokonane w toku tej kontroli ustalenia potwierdzają, iż jeszcze przed nabyciem powyższej nieruchomości M. L.-G. prowadziła sprzedaż gazu przy ul. [...], ale na tej jej części, która obecnie stanowi działkę nr [...] o czym świadczy też m.in. świadectwo legalizacji ponownej odmierzacza z dnia 11stycznia 2013 r., (dołączone do skargi). Akt notarialny przedwstępnej umowy sprzedaży tej nieruchomości z dnia [...] r., w § 7 zawiera zapis, że na działce nr [...] (tj. należącej do L. R.) ustanowiono na rzecz skarżącej nieodpłatną służebność drogową (drogę konieczną), polegającą na prawie swobodnego przechodu i przejazdu przez tę działkę, którą zaznaczono na dołączonej do pisma mapce, na której znajduje się również napis: "wykonał dn. 20.12.2012" i pieczęć z podpisem "geodeta uprawniony P. R....". Na mapce tej zaznaczony jest dystrybutor gazu na działce nr [...]; brak jest natomiast takiego dystrybutora gazu na należącej do skarżącej działce nr [...].
W świetle powyższej analizy uznać należy, że dokonane przez PINB ustalenia
w zakresie stanu faktycznego, oparte na przeprowadzonych oględzinach i analizach zawartych przez skarżącą i L. R. umów, a także analizie innych dowodów (jak np. zdjęcie terenu ze strony "[...]") są prawidłowe i trafnie opisują stan faktyczny sprawy, będący podstawą zastosowanych przez organ przepisów art. 48 ust.1 w zw. z ust. 4 P.b.
Samowola budowlana dokonana przez skarżącą znajduje też potwierdzenie
we wspomnianym wyżej dokumencie sporządzonym na zgodne zlecenie skarżącej
i L. R., tj. z załącznika do umowy przedwstępnej sprzedaży z [...] r. w postaci mapy geodezyjnej sporządzonej przez geodetę P. R. dnia [...] r. Dokument ten potwierdza, że dystrybutory objęte tym postępowaniem w grudniu 2012 r. nie istniały. Istniał natomiast w innym miejscu dystrybutor na gaz przy budynku L. R., objęty z kolei umową dzierżawy z [...] r., z którego korzystała skarżąca, przed dniem nabycia działki [...], tj. [...] r.
Również ze znajdującego się w aktach postępowania pisma PPK P.
z 8 września 2016 r. wynika, że w okresie listopad-grudzień 2013 r. firma ta wykonywała na działce [...] cokoły pod dystrybutor, podjazd i chodnik (wcześniej w miejscu przedmiotowych dystrybutorów był trawnik). Dokonana przez organy analiza okoliczności związanych z przedmiotem postępowania, tj. samowolnego wykonania przez skarżącą rozbudowy stacji paliw przez zainstalowanie dystrybutorów tych paliw oraz związanych z tym instalacji podziemnych jest zatem - w ocenie Sądu - prawidłowa.
W żadnym wypadku nie można w tym przypadku mówić o remoncie zużytych urządzeń. Zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie
w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego (...).
Wymiana zużytego urządzenia na nowe nie spełnia tej definicji. W tym wypadku była natomiast elementem samowolnej rozbudowy stacji paliw. Podobną samowolę stanowiło też samowolne posadowienie przez skarżącą na części działki
nr [...], należącej do L. R., kabla energetycznego i innych instalacji umożliwiających dystrybucję paliw ze zbiorników.
Zebrany w sprawie, a przytoczony wyżej materiał dowodowy potwierdza zatem ustalenie organu, że objęte nakazem rozbiórki dystrybutory paliw stanowią dokonaną przez skarżącą, bez wymaganego pozwolenia na budowę rozbudowę stacji paliw, a nie remont polegający na wymianie "starych", co uzasadniało zastosowanie wobec tych działań przez organy nadzoru budowlanego rygorów wskazanych w art. 48 Prawa budowlanego. Należy też podkreślić, iż podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 tego przepisu, tj. nieprzedłożenie przez stronę żądanych przez organ dokumentów, w oparciu o które organ miałby podstawę do przeprowadzenia legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.
W świetle całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i jego analizy argumentacja strony skarżącej jest nieprzekonywująca. Dodać należy,
iż nawet gdyby przyjąć, że samowolę popełnił - jak twierdzi skarżąca - poprzedni właściciel nieruchomości (co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym) to i tak - jak trafnie zauważył organ - nakaz rozbiórki powinien być skierowany do M. L.-G., jako następcy prawnego.
Należy też zaznaczyć, że z akt sprawy wynika, iż istniejąca wcześniej w tym miejscu stacja paliw od dłuższego czasu nie była czynna. W rezultacie wskazanych
w zaskarżonej decyzji działań skarżącej powstała – bez zezwolenia organu budowlanego - wyposażona w niezbędne instalacje stacja paliw.
Stacja paliw niewątpliwie stanowi przedsięwzięcie, które wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, o którym mowa w art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 353). W tej sytuacji przedsięwzięcie to, zgodnie z art. 29 ust.3 Prawa budowlanego wymagało pozwolenia na budowę. Działania skarżącej zmierzały do ominięcia tego wymogu.
Przepisy prawa budowlanego umożliwiają jednak legalizację wykonanych w tych warunkach robót budowlanych, jeżeli budowa spełnia warunki wskazane w art. 48 ust. 2, a inwestor wypełni nałożony na niego obowiązek z art. 48 ust. 3.
W niniejszej sprawie organ umożliwił skarżącej legalizację popełnionej samowoli jednakże nie wykonała ona żadnego z nałożonych obowiązków. Niewykonanie tych obowiązków stanowi przewidzianą w art. 48 ust.4 przesłankę do zastosowania art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. nakaz rozbiórki. Zawarty w zaskarżonej decyzji nakaz stanowi zatem bezpośrednią konsekwencję zignorowania przez skarżącą nałożonego obowiązku.
Również kolejny zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 24 § 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie przez organ wniosku o wyłączenie pracownika organu administracji (zawartego w protokole przesłuchania świadka – W. D. z dnia [...] r.) należało uznać za bezpodstawny. Z akt wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. oddalił wniosek o wyłączenie pracownika Inspektoratu, co odnotowano w treści protokółu, a zatem wniosek został rozpatrzony, jednakże nie został uwzględniony. W niniejszej sprawie kwestia ta nie miała wpływu na wynik sprawy.
W rezultacie uznać należało, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło